DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Ramazan ayında okunabilecek en temel dualar arasında iftar duası, sahur duası, Kadir Gecesi duası ve Ramazan'a özgü rivayetlerde geçen istiğfar ve salavat uygulamaları sayılabilir. Bunların yanı sıra Kur'an'da doğrudan dua cümlesi içeren bazı ayetler de Ramazan boyunca yoğun biçimde okunur. Hangi duanın ne zaman okunacağı ise günün vaktine ve niyete göre değişir; iftarda, sahurda, teravih sonrasında ya da Kadir Gecesi'nde okunan dualar birbirinden farklıdır.
Ramazan'ın kendine özgü bir ritmi var. Sahurdan iftara uzanan o uzun bekleyiş, insanı hem bedensel hem de manevi bir hazırlık içine çekiyor. Bu yüzden Ramazan'da dua sadece belirli vakitlerde okunan birkaç cümleden ibaret değil; günün her dilimine yayılan, farklı niyetlerle şekillenen bir bütün hâline geliyor.
İftar anında okunması rivayet edilen dua, hadis kaynaklarında şu şekilde geçmektedir:
Arapça:
اللَّهُمَّ لَكَ صُمْتُ وَعَلَى رِزْقِكَ أَفْطَرْتُ
Okunuşu:
Allâhümme leke sumtü ve alâ rızkıke eftartü.
Anlamı:
"Allah'ım, senin için oruç tuttum ve senin rızkınla iftar ettim."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Savm, 22. Bu rivayet zinciri açısından tartışmalı olmakla birlikte uygulama olarak yaygınlaşmış ve İslam âlimleri arasında benimsenmiştir.
Bunun yanı sıra bazı kaynaklarda şu ifade de yer almaktadır:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
Okunuşu:
Zehebez-zameu vebtelletil-urûku ve sebetel-ecru inşâallâh.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın izniyle ecir sabit oldu."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Savm, 22; Dârekutnî. Bu rivayet daha sağlam kabul edilmektedir.
Sahur için hadis kaynaklarında özel ve belirli bir dua metni bulunmamaktadır. Sahur vakti, yani gecenin son üçte biri, dua ve istiğfarın makbul sayıldığı bir zaman dilimidir. Bu konuda Kur'an'da şu ayet yer almaktadır:
Arapça:
وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
Okunuşu:
Ve bil-eshâri hüm yestağfirûn.
Anlamı:
"Onlar, seher vakitlerinde istiğfar ederlerdi."
Kaynağı:
Zariyat Suresi, 18. ayet.
Bu ayet doğrudan bir dua metni değil; sahur vaktinde istiğfar etmenin faziletine işaret eden bir Kur'an ifadesidir. Sahurda istiğfar etmek, yani "Estağfirullah" demek ve Kur'an okumak bu vaktin ruhuna uygundur.
Kadir Gecesi'nde okunması Hz. Peygamber tarafından tavsiye edilen dua, hadis kaynaklarında açıkça yer almaktadır. Hz. Aişe'nin "Kadir Gecesi'ne denk gelirsem ne diyeyim?" sorusuna Peygamberimizin verdiği cevap şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allâhümme inneke afüvvün tühibbül-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım, sen çok affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet."
Kaynağı:
Tirmizî, Daavât, 84; İbn Mâce, Duâ, 5. Bu hadis sahih kabul edilmektedir.
Kadir Gecesi için önerilen bu dua, kısalığına karşın içerik olarak son derece kapsamlıdır. Affedilme niyetiyle, samimiyetle ve tekrar tekrar okunabilir; ancak hadis kaynaklarında belirli bir tekrar sayısı belirtilmemiştir.
Ramazan, Kur'an'ın indirildiği ay olduğundan bu ayda Kur'an okumak ayrı bir önem taşır. Bununla birlikte Ramazan'a özel olarak belirlenmiş zorunlu bir sure listesi yoktur. Şu sureler ise hem genel fazileti hem de Ramazan ruhuna uygunluğu nedeniyle bu ayda sıkça okunur:
İhlas, Felak ve Nas sureleri her gün sabah-akşam üçer defa okunması tavsiye edilen sureler arasındadır; bu uygulama Ramazan'la sınırlı değildir fakat bu ayda da devam ettirilir. Yasin Suresi, hadis kaynaklarında genel fazilet açısından zikredilmiştir. Bakara Suresi'nin son iki ayeti olan Âmenerresulü bölümü de her gece okunması tavsiye edilen bir kısımdır.
Bunların yanı sıra Bakara Suresi'nin 186. ayeti doğrudan dua ve Ramazan konusunu bir arada ele alır:
Arapça:
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ
Okunuşu:
Ve izâ seeleke ib
Ramazan'ın kendine özgü bir ritmi var. Sahurdan iftara uzanan o uzun bekleyiş, insanı hem bedensel hem de manevi bir hazırlık içine çekiyor. Bu yüzden Ramazan'da dua sadece belirli vakitlerde okunan birkaç cümleden ibaret değil; günün her dilimine yayılan, farklı niyetlerle şekillenen bir bütün hâline geliyor.
İftar Duası
İftar anında okunması rivayet edilen dua, hadis kaynaklarında şu şekilde geçmektedir:
Arapça:
اللَّهُمَّ لَكَ صُمْتُ وَعَلَى رِزْقِكَ أَفْطَرْتُ
Okunuşu:
Allâhümme leke sumtü ve alâ rızkıke eftartü.
Anlamı:
"Allah'ım, senin için oruç tuttum ve senin rızkınla iftar ettim."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Savm, 22. Bu rivayet zinciri açısından tartışmalı olmakla birlikte uygulama olarak yaygınlaşmış ve İslam âlimleri arasında benimsenmiştir.
Bunun yanı sıra bazı kaynaklarda şu ifade de yer almaktadır:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
Okunuşu:
Zehebez-zameu vebtelletil-urûku ve sebetel-ecru inşâallâh.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın izniyle ecir sabit oldu."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Savm, 22; Dârekutnî. Bu rivayet daha sağlam kabul edilmektedir.
Sahur Duası Var mı?
Sahur için hadis kaynaklarında özel ve belirli bir dua metni bulunmamaktadır. Sahur vakti, yani gecenin son üçte biri, dua ve istiğfarın makbul sayıldığı bir zaman dilimidir. Bu konuda Kur'an'da şu ayet yer almaktadır:
Arapça:
وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
Okunuşu:
Ve bil-eshâri hüm yestağfirûn.
Anlamı:
"Onlar, seher vakitlerinde istiğfar ederlerdi."
Kaynağı:
Zariyat Suresi, 18. ayet.
Bu ayet doğrudan bir dua metni değil; sahur vaktinde istiğfar etmenin faziletine işaret eden bir Kur'an ifadesidir. Sahurda istiğfar etmek, yani "Estağfirullah" demek ve Kur'an okumak bu vaktin ruhuna uygundur.
Kadir Gecesi'nde Hangi Dua Okunur?
Kadir Gecesi'nde okunması Hz. Peygamber tarafından tavsiye edilen dua, hadis kaynaklarında açıkça yer almaktadır. Hz. Aişe'nin "Kadir Gecesi'ne denk gelirsem ne diyeyim?" sorusuna Peygamberimizin verdiği cevap şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allâhümme inneke afüvvün tühibbül-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım, sen çok affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet."
Kaynağı:
Tirmizî, Daavât, 84; İbn Mâce, Duâ, 5. Bu hadis sahih kabul edilmektedir.
Kadir Gecesi için önerilen bu dua, kısalığına karşın içerik olarak son derece kapsamlıdır. Affedilme niyetiyle, samimiyetle ve tekrar tekrar okunabilir; ancak hadis kaynaklarında belirli bir tekrar sayısı belirtilmemiştir.
Ramazan'da Okunması Tavsiye Edilen Sureler ve Ayetler
Ramazan, Kur'an'ın indirildiği ay olduğundan bu ayda Kur'an okumak ayrı bir önem taşır. Bununla birlikte Ramazan'a özel olarak belirlenmiş zorunlu bir sure listesi yoktur. Şu sureler ise hem genel fazileti hem de Ramazan ruhuna uygunluğu nedeniyle bu ayda sıkça okunur:
İhlas, Felak ve Nas sureleri her gün sabah-akşam üçer defa okunması tavsiye edilen sureler arasındadır; bu uygulama Ramazan'la sınırlı değildir fakat bu ayda da devam ettirilir. Yasin Suresi, hadis kaynaklarında genel fazilet açısından zikredilmiştir. Bakara Suresi'nin son iki ayeti olan Âmenerresulü bölümü de her gece okunması tavsiye edilen bir kısımdır.
Bunların yanı sıra Bakara Suresi'nin 186. ayeti doğrudan dua ve Ramazan konusunu bir arada ele alır:
Arapça:
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ
Okunuşu:
Ve izâ seeleke ib
