DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Uyumak için okunacak en temel dua, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) her gece yatmadan önce okuduğu rivayetiyle aktarılan dualardır. Bunların başında İsra Suresi 80. ayette geçen "Rabbi edhilnî müdhale sıdkın ve ahricnî muhrace sıdkın" duası değil; Buhârî ve Müslim'de geçen ve Peygamberimizin Fatıma'ya (r.a.) öğrettiği rivayet edilen tesbih, tahmid ve tekbirden oluşan uyku tesbihi gelir. Bunun yanı sıra yatmadan önce Ayetel Kürsî, İhlas, Felak ve Nas surelerini okumak da sahih hadislerle sabit olan uygulamalardandır.
Hz. Peygamber'in uyku öncesi dualarına dair rivayetler birden fazla sahih kaynakta yer alır. Bu duaların tamamı kişinin Allah'a sığınmasını, O'na tevekkül etmesini ve geceyi O'nun himayesinde geçirmesini dile getirir. Aşağıda bu rivayetler kaynaklarıyla birlikte aktarılmıştır.
Sahih hadislerde Hz. Peygamber'in yatmadan önce okuduğu aktarılan duaların en bilineni şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ بِاسْمِكَ أَمُوتُ وَأَحْيَا
Okunuşu:
Allāhümme bismike emûtü ve ahyâ.
Anlamı:
"Allah'ım, Senin adınla ölür ve yaşarım."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 108; Müslim, Zikir, 59. Hz. Huzeyfe'den (r.a.) rivayet edilmiştir.
Aynı rivayette Peygamberimizin sabah uyandığında ise şunu okuduğu aktarılır:
Arapça:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhi'n-nüşûr.
Anlamı:
"Bizi öldürdükten sonra tekrar dirilten Allah'a hamd olsun. Dönüş O'nadır."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 108.
Tirmizî ve Ebû Dâvûd'da geçen rivayete göre Hz. Peygamber yatağına uzandığında şu duayı okurdu:
Arapça:
بِاسْمِكَ رَبِّي وَضَعْتُ جَنْبِي وَبِكَ أَرْفَعُهُ، إِنْ أَمْسَكْتَ نَفْسِي فَارْحَمْهَا، وَإِنْ أَرْسَلْتَهَا فَاحْفَظْهَا بِمَا تَحْفَظُ بِهِ عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ
Okunuşu:
Bismike Rabbî vada'tü cenbî ve bike erfe'uhû, in emsekte nefsî ferhamnâ, ve in erseltehâ fahfazhâ bimâ tahfazu bihî ibâdeke's-sâlihîn.
Anlamı:
"Rabbim, Senin adınla yanımı yere koydum, Senin adınla kaldıracağım. Canımı alırsan ona merhamet et; geri gönderirsen salih kullarını koruduğun şeyle onu koru."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 111; Müslim, Zikir, 63.
Bu dua, uyku ile ölüm arasındaki ilişkiye dair İslam'ın teolojik perspektifini de özetler niteliktedir. Kişi her gece yatarken adeta bir tevekkül ikrarı yapar.
Buhârî ve Müslim'de yer alan meşhur rivayete göre Hz. Fatıma (r.a.) ev işlerinin yorgunluğunu dile getirdiğinde Hz. Peygamber, hizmetçi istemek yerine yatmadan önce şunu yapmasını tavsiye etmiştir:
Yatmadan önce 33 kez "Sübhânallah", 33 kez "Elhamdülillah", 34 kez "Allahu Ekber" demek. Toplam 100 zikir.
Kaynağı:
Buhârî, Fedâilü's-sahâbe, 9; Müslim, Zikir, 80.
Hz. Peygamber bu uygulamanın, hizmetçiden daha hayırlı olduğunu söylemiştir. Rivayetin devamında Hz. Ali'nin (r.a.) bu tavsiyeyi hiç terk etmediği aktarılır. Uyku tesbihi olarak da bilinen bu uygulama, uyumak için okunacak dualar arasında en köklü kaynaklara sahip olanlardan biridir.
Evet, bu konuda sahih rivayetler mevcuttur. Buhârî'de geçen bir rivayette Hz. Ebû Hureyre, Hz. Peygamber'in kendisine yatmadan önce Ayetel Kürsî'yi okumasını tavsiye ettiğini aktarır. Rivayette Peygamberimizin şöyle buyurduğu geçer: "Allah seni sabaha kadar korur ve şeytan sana yaklaşamaz."
Kaynağı:
Buhârî, Vekâlet, 10.
İhlas, Felak ve Nas surelerinin her gece yatmadan önce okunmasına dair rivayet ise şöyledir: Hz. Âişe'den (r.a.) gelen rivayete göre Peygamberimiz her gece yatağına girdiğinde avuçlarını bir araya getirir, İhlas, Felak ve Nas surelerini okuyarak avuçlar
Hz. Peygamber'in uyku öncesi dualarına dair rivayetler birden fazla sahih kaynakta yer alır. Bu duaların tamamı kişinin Allah'a sığınmasını, O'na tevekkül etmesini ve geceyi O'nun himayesinde geçirmesini dile getirir. Aşağıda bu rivayetler kaynaklarıyla birlikte aktarılmıştır.
Yatmadan Önce Okunacak Dua: Peygamberimizin Uygulaması
Sahih hadislerde Hz. Peygamber'in yatmadan önce okuduğu aktarılan duaların en bilineni şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ بِاسْمِكَ أَمُوتُ وَأَحْيَا
Okunuşu:
Allāhümme bismike emûtü ve ahyâ.
Anlamı:
"Allah'ım, Senin adınla ölür ve yaşarım."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 108; Müslim, Zikir, 59. Hz. Huzeyfe'den (r.a.) rivayet edilmiştir.
Aynı rivayette Peygamberimizin sabah uyandığında ise şunu okuduğu aktarılır:
Arapça:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhi'n-nüşûr.
Anlamı:
"Bizi öldürdükten sonra tekrar dirilten Allah'a hamd olsun. Dönüş O'nadır."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 108.
Yatarken Okunacak Diğer Dua: "Bismike Rabbî…"
Tirmizî ve Ebû Dâvûd'da geçen rivayete göre Hz. Peygamber yatağına uzandığında şu duayı okurdu:
Arapça:
بِاسْمِكَ رَبِّي وَضَعْتُ جَنْبِي وَبِكَ أَرْفَعُهُ، إِنْ أَمْسَكْتَ نَفْسِي فَارْحَمْهَا، وَإِنْ أَرْسَلْتَهَا فَاحْفَظْهَا بِمَا تَحْفَظُ بِهِ عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ
Okunuşu:
Bismike Rabbî vada'tü cenbî ve bike erfe'uhû, in emsekte nefsî ferhamnâ, ve in erseltehâ fahfazhâ bimâ tahfazu bihî ibâdeke's-sâlihîn.
Anlamı:
"Rabbim, Senin adınla yanımı yere koydum, Senin adınla kaldıracağım. Canımı alırsan ona merhamet et; geri gönderirsen salih kullarını koruduğun şeyle onu koru."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 111; Müslim, Zikir, 63.
Bu dua, uyku ile ölüm arasındaki ilişkiye dair İslam'ın teolojik perspektifini de özetler niteliktedir. Kişi her gece yatarken adeta bir tevekkül ikrarı yapar.
Uyku Tesbihi: Hz. Ali ve Hz. Fatıma Rivayeti
Buhârî ve Müslim'de yer alan meşhur rivayete göre Hz. Fatıma (r.a.) ev işlerinin yorgunluğunu dile getirdiğinde Hz. Peygamber, hizmetçi istemek yerine yatmadan önce şunu yapmasını tavsiye etmiştir:
Yatmadan önce 33 kez "Sübhânallah", 33 kez "Elhamdülillah", 34 kez "Allahu Ekber" demek. Toplam 100 zikir.
Kaynağı:
Buhârî, Fedâilü's-sahâbe, 9; Müslim, Zikir, 80.
Hz. Peygamber bu uygulamanın, hizmetçiden daha hayırlı olduğunu söylemiştir. Rivayetin devamında Hz. Ali'nin (r.a.) bu tavsiyeyi hiç terk etmediği aktarılır. Uyku tesbihi olarak da bilinen bu uygulama, uyumak için okunacak dualar arasında en köklü kaynaklara sahip olanlardan biridir.
Ayetel Kürsî ve Üç Kul Suresi Yatmadan Önce Okunur mu?
Evet, bu konuda sahih rivayetler mevcuttur. Buhârî'de geçen bir rivayette Hz. Ebû Hureyre, Hz. Peygamber'in kendisine yatmadan önce Ayetel Kürsî'yi okumasını tavsiye ettiğini aktarır. Rivayette Peygamberimizin şöyle buyurduğu geçer: "Allah seni sabaha kadar korur ve şeytan sana yaklaşamaz."
Kaynağı:
Buhârî, Vekâlet, 10.
İhlas, Felak ve Nas surelerinin her gece yatmadan önce okunmasına dair rivayet ise şöyledir: Hz. Âişe'den (r.a.) gelen rivayete göre Peygamberimiz her gece yatağına girdiğinde avuçlarını bir araya getirir, İhlas, Felak ve Nas surelerini okuyarak avuçlar
