DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Afiyet duası, yemek yedikten sonra okunan, yenilen nimetin şükrünü ifade eden ve Allah'ın verdiği sağlığa, berekete kavuşmak için yapılan bir şükür duasıdır. Türk geleneğinde sofra kalkınca "Afiyet olsun" demek kadar köklü bir yer tutsa da bu duanın Kur'an veya hadislerde yalnızca "afiyet duası" adıyla geçen özel bir metni yoktur. Bununla birlikte yemek sonrasında okunması sahih hadislerle sabit olan dualar mevcuttur.
Peki insanlar bu isimle ne arıyor? Çoğunlukla yemek sonrası okunacak duayı, "afiyet olsun" ifadesinin dinî karşılığını ya da sofra duasının Arapçasını bulmaya çalışıyor. Aşağıda tüm bu sorulara sırasıyla cevap veriyorum.
Yemek sonrasında okunacak dua, Hz. Peygamber'den sahih senetle rivayet edilmiştir. Muaz bin Enes el-Cüheni'den aktarılan hadiste Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur: "Kim yemek yiyip ardından şu duayı okursa geçmiş günahları bağışlanır."
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هٰذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Okunuşu:
Elhamdülillahillezî et'amenî hâzâ ve rezakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin.
Anlamı:
"Bunu bana yediren ve benden hiçbir güç ve kuvvet olmaksızın bana rızık olarak veren Allah'a hamdolsun."
Kaynağı: Tirmizî, Daavât, 55; Ebû Dâvûd, Et'ime, 52. Tirmizî bu hadisin hasen olduğunu belirtmiştir.
Bu dua, sofra kalkınca şükür niyetiyle okunur. Kısa ve anlamlı bir metin olduğu için ezberlemesi de kolaydır.
"Afiyet olsun" ifadesi, Türkçede yemek sırasında veya sonrasında söylenen geleneksel bir nezaket ifadesidir. Arapçada "afiyet" kelimesi, Allah'ın kuluna verdiği sağlık, esenlik ve selametin adıdır; "âfiye" kökünden gelir.
Hadislerde yemek yiyene söylenebilecek bir dua şu şekilde rivayet edilmiştir:
Arapça:
أَكَلَ عِنْدَكُمُ الصَّائِمُونَ وَأَفْطَرَ عِنْدَكُمُ الصَّائِمُونَ وَصَلَّتْ عَلَيْكُمُ الْمَلَائِكَةُ
Bu rivayet oruçlunun iftarını açtığı ev halkına yönelik bir duadır; her yemek sonrası için değildir.
Yemek ikram eden kişiye söylenebilecek daha genel bir dua ise şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِيمَا رَزَقْتَهُمْ وَاغْفِرْ لَهُمْ وَارْحَمْهُمْ
Okunuşu:
Allahümme bârik lehüm fîmâ rezaktehüm vağfir lehüm verhemhüm.
Anlamı:
"Allah'ım, onlara verdiğin rızıkta bereket ver, onları bağışla ve onlara merhamet et."
Kaynağı: Müslim, Eşribe, 142.
Dolayısıyla "afiyet olsun" demek güzel bir niyet taşısa da bunun yerine hadislerde geçen bu tür ifadeleri kullanmak daha isabetli olur.
Yemekten önce besmele çekmek sünnettir. Hz. Peygamber, yemek yiyen birine besmeleyi unuttuğunu hatırlatmış ve yemek ortasında hatırlayan kişi için şu ifadeyi öğretmiştir:
Arapça:
بِسْمِ اللّٰهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû.
Anlamı:
"Başında da sonunda da Allah'ın adıyla."
Kaynağı: Ebû Dâvûd, Et'ime, 15; Tirmizî, Et'ime, 47. Tirmizî bu hadisin hasen sahih olduğunu belirtmiştir.
Yemek başında ise yalnızca "Bismillah" demek yeterlidir. Buna ek olarak "Bismillahi ve alâ berekâtillâh" da rivayet edilmiştir; ancak bu rivayetin sıhhati tartışmalıdır, bu nedenle yalnızca "Bismillah" demek daha güvenlidir.
Yemek sonrası dua için hadislerde belirli bir tekrar sayısı geçmemektedir. Yukarıda aktarılan "Elhamdülillahillezî et'amenî..." duası bir kez okunur; kaynakta belli bir sayı belirtilmemiştir.
Herhangi bir sayı öneren uygulamalar dinî kaynaklara değil, sonraki dönemlerde oluşan geleneklere dayanır. Bu nedenle "41 kere okunmalı" veya "7 gün okunmalı" gibi ifadelere itibar etmemek daha doğrudur.
Yemekten önce besmele, yemekten sonra ise hamd duası okunur. Besmele yemek başında söylenir; "Elhamdülillahillezî et'
Peki insanlar bu isimle ne arıyor? Çoğunlukla yemek sonrası okunacak duayı, "afiyet olsun" ifadesinin dinî karşılığını ya da sofra duasının Arapçasını bulmaya çalışıyor. Aşağıda tüm bu sorulara sırasıyla cevap veriyorum.
Yemek Sonrası Okunacak Dua Hangisidir?
Yemek sonrasında okunacak dua, Hz. Peygamber'den sahih senetle rivayet edilmiştir. Muaz bin Enes el-Cüheni'den aktarılan hadiste Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur: "Kim yemek yiyip ardından şu duayı okursa geçmiş günahları bağışlanır."
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هٰذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Okunuşu:
Elhamdülillahillezî et'amenî hâzâ ve rezakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin.
Anlamı:
"Bunu bana yediren ve benden hiçbir güç ve kuvvet olmaksızın bana rızık olarak veren Allah'a hamdolsun."
Kaynağı: Tirmizî, Daavât, 55; Ebû Dâvûd, Et'ime, 52. Tirmizî bu hadisin hasen olduğunu belirtmiştir.
Bu dua, sofra kalkınca şükür niyetiyle okunur. Kısa ve anlamlı bir metin olduğu için ezberlemesi de kolaydır.
"Afiyet Olsun" İfadesinin Dinî Bir Karşılığı Var mı?
"Afiyet olsun" ifadesi, Türkçede yemek sırasında veya sonrasında söylenen geleneksel bir nezaket ifadesidir. Arapçada "afiyet" kelimesi, Allah'ın kuluna verdiği sağlık, esenlik ve selametin adıdır; "âfiye" kökünden gelir.
Hadislerde yemek yiyene söylenebilecek bir dua şu şekilde rivayet edilmiştir:
Arapça:
أَكَلَ عِنْدَكُمُ الصَّائِمُونَ وَأَفْطَرَ عِنْدَكُمُ الصَّائِمُونَ وَصَلَّتْ عَلَيْكُمُ الْمَلَائِكَةُ
Bu rivayet oruçlunun iftarını açtığı ev halkına yönelik bir duadır; her yemek sonrası için değildir.
Yemek ikram eden kişiye söylenebilecek daha genel bir dua ise şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِيمَا رَزَقْتَهُمْ وَاغْفِرْ لَهُمْ وَارْحَمْهُمْ
Okunuşu:
Allahümme bârik lehüm fîmâ rezaktehüm vağfir lehüm verhemhüm.
Anlamı:
"Allah'ım, onlara verdiğin rızıkta bereket ver, onları bağışla ve onlara merhamet et."
Kaynağı: Müslim, Eşribe, 142.
Dolayısıyla "afiyet olsun" demek güzel bir niyet taşısa da bunun yerine hadislerde geçen bu tür ifadeleri kullanmak daha isabetli olur.
Yemekten Önce Okunacak Dua Nedir?
Yemekten önce besmele çekmek sünnettir. Hz. Peygamber, yemek yiyen birine besmeleyi unuttuğunu hatırlatmış ve yemek ortasında hatırlayan kişi için şu ifadeyi öğretmiştir:
Arapça:
بِسْمِ اللّٰهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû.
Anlamı:
"Başında da sonunda da Allah'ın adıyla."
Kaynağı: Ebû Dâvûd, Et'ime, 15; Tirmizî, Et'ime, 47. Tirmizî bu hadisin hasen sahih olduğunu belirtmiştir.
Yemek başında ise yalnızca "Bismillah" demek yeterlidir. Buna ek olarak "Bismillahi ve alâ berekâtillâh" da rivayet edilmiştir; ancak bu rivayetin sıhhati tartışmalıdır, bu nedenle yalnızca "Bismillah" demek daha güvenlidir.
Afiyet Duası Kaç Defa Okunur?
Yemek sonrası dua için hadislerde belirli bir tekrar sayısı geçmemektedir. Yukarıda aktarılan "Elhamdülillahillezî et'amenî..." duası bir kez okunur; kaynakta belli bir sayı belirtilmemiştir.
Herhangi bir sayı öneren uygulamalar dinî kaynaklara değil, sonraki dönemlerde oluşan geleneklere dayanır. Bu nedenle "41 kere okunmalı" veya "7 gün okunmalı" gibi ifadelere itibar etmemek daha doğrudur.
Sıkça Sorulan Sorular
Afiyet duası yemekten önce mi sonra mı okunur?
Yemekten önce besmele, yemekten sonra ise hamd duası okunur. Besmele yemek başında söylenir; "Elhamdülillahillezî et'
