OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Arefe günü, Hz. Peygamber'in "Arefe günü yapılan dua duaların en hayırlısıdır" buyurduğu ve Tirmizî'de geçen rivayetle sabit olan müstesna bir vakittir. Bu günde okunabilecek en önemli dua ise yine Hz. Peygamber'den rivayet edilen "Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr" zikridir. Tirmizî'nin rivayetine göre Peygamberimiz, arefe günü kendisinin ve önceki peygamberlerin en çok söylediği duanın bu olduğunu bizzat belirtmiştir.
Bu tek cümlelik zikir, sıradan bir anma ifadesi değildir. İçinde tevhid vardır, mülkün yalnızca Allah'a ait olduğunun ikrarı vardır, hamdın yalnızca O'na yöneltilmesi vardır. Arefe günü Arafat'ta vakfe yapan hacıların dilinden düşürmediği bu zikir, hacda bulunmayanlar için de aynı değeri taşır.
Hz. Peygamber'in arefe günüyle özel olarak ilişkilendirdiği zikir, Tirmizî'nin Sünen'inde şu şekilde rivayet edilmiştir:
Arapça:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Okunuşu:
Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Anlamı:
"Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir."
Kaynağı:
Tirmizî, Deavât, 130. Tirmizî bu hadisin hasen-garib olduğunu belirtmiştir.
Hz. Peygamber bu hadiste "Ben ve benden önceki peygamberlerin arefe günü en çok söylediği şey budur" demiştir. Bu ifade, söz konusu zikrin arefe günüyle olan bağını doğrudan peygamberî bir beyanla ortaya koymaktadır.
Muvatta'da İmam Mâlik'ten nakledilen rivayetlerde de arefe gününde bu zikrin çokça okunduğuna dair bilgiler yer almaktadır. İbn Hanbel'in Müsned'inde de benzer lafızlarla rivayet bulunmaktadır. Dolayısıyla bu zikir, yalnızca tek bir kaynağa dayanan zayıf bir rivayet değildir; birden fazla hadis koleksiyonunda yer almaktadır.
Burada önemli bir ayrıntıyı belirtmek gerekir: Halk arasında arefe günü için çeşitli özel dua metinleri dolaşmaktadır. Bunların bir kısmının kaynağı belirsizdir ya da doğrudan Hz. Peygamber'e ait olduğu doğrulanamaz. Bu nedenle kaynağı bilinmeyen metinleri "Peygamber duası" diye okumak yerine, kaynağı sağlam olan bu zikre yönelmek daha isabetlidir.
Hadis metninde belirli bir tekrar sayısı geçmemektedir. "En çok söylediği şey" ifadesi, zikrin çokça ve devamlı tekrar edildiğine işaret eder; ancak 100, 300 veya 1000 gibi sabit bir rakam rivayet kaynaklarında yer almaz. Bu sayıları sanki hadisten geliyormuş gibi sunmak doğru değildir.
Pratikte alimlerin büyük çoğunluğu bu zikri arefe günü boyunca, özellikle öğleden sonra ve ikindi ile akşam arasındaki vakitlerde bol bol tekrar etmeyi tavsiye etmiştir. Fakat bu tavsiye, hadiste geçen belirli bir sayıya değil, genel "çokluk" vurgusuna dayanmaktadır.
Hz. Peygamber'in günlük olarak okuduğu ve arefe günüyle doğrudan sınırlı olmayan bazı dualar, bu günde de okunabilir. Bunların en bilinenleri şunlardır:
Sabah ve akşam zikirlerinden olan "Allahümme ente rabbî lâ ilâhe illâ ente, halaktenî ve ene abdüke..." şeklindeki Seyyidü'l-İstiğfar, Buhârî ve Nesâî'de rivayet edilmiştir. Hz. Peygamber bu duayı sabah okuyan kimsenin o gün akşama kadar, akşam okuyan kimsenin ise sabaha kadar koruma altında olduğunu belirtmiştir.
Kur'an'da geçen ve dua niteliği taşıyan ayetler de arefe günü okunabilir. Bakara suresinin son iki ayeti olan "Âmene'r-rasûlü..." ile başlayan bölüm, Hz. Peygamber'in gece uyumadan önce okuduğuna dair sahih rivayetlerle sabittir (Buhârî, Müslim). Bu ayetler arefe gecesi ve gündüzünde de okunabilir.
Ayrıca İhlâs, Felak ve Nâs surelerini sabah ve akşam üçer defa okumak da Hz. Peygamber'in tavsiye ettiği ve Ebû Dâvûd ile Tirmizî'de geçen bir uygulamadır. Bu uygulama arefe günüyle özel olarak sınırlandırılmamış olmakla birlikte, faziletli günlerde bu surelere daha fazla yer vermek genel uygulama olarak bilinmektedir.
Arefe günü salavat getirmek de Hz. Peygamber'in genel tavsiyelerine dayanan bir uygu
Bu tek cümlelik zikir, sıradan bir anma ifadesi değildir. İçinde tevhid vardır, mülkün yalnızca Allah'a ait olduğunun ikrarı vardır, hamdın yalnızca O'na yöneltilmesi vardır. Arefe günü Arafat'ta vakfe yapan hacıların dilinden düşürmediği bu zikir, hacda bulunmayanlar için de aynı değeri taşır.
Arefe Günü Okunacak Temel Zikir ve Duası
Hz. Peygamber'in arefe günüyle özel olarak ilişkilendirdiği zikir, Tirmizî'nin Sünen'inde şu şekilde rivayet edilmiştir:
Arapça:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Okunuşu:
Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Anlamı:
"Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir."
Kaynağı:
Tirmizî, Deavât, 130. Tirmizî bu hadisin hasen-garib olduğunu belirtmiştir.
Hz. Peygamber bu hadiste "Ben ve benden önceki peygamberlerin arefe günü en çok söylediği şey budur" demiştir. Bu ifade, söz konusu zikrin arefe günüyle olan bağını doğrudan peygamberî bir beyanla ortaya koymaktadır.
Arefe Duasının Diğer Kaynaklardaki Yeri
Muvatta'da İmam Mâlik'ten nakledilen rivayetlerde de arefe gününde bu zikrin çokça okunduğuna dair bilgiler yer almaktadır. İbn Hanbel'in Müsned'inde de benzer lafızlarla rivayet bulunmaktadır. Dolayısıyla bu zikir, yalnızca tek bir kaynağa dayanan zayıf bir rivayet değildir; birden fazla hadis koleksiyonunda yer almaktadır.
Burada önemli bir ayrıntıyı belirtmek gerekir: Halk arasında arefe günü için çeşitli özel dua metinleri dolaşmaktadır. Bunların bir kısmının kaynağı belirsizdir ya da doğrudan Hz. Peygamber'e ait olduğu doğrulanamaz. Bu nedenle kaynağı bilinmeyen metinleri "Peygamber duası" diye okumak yerine, kaynağı sağlam olan bu zikre yönelmek daha isabetlidir.
Arefe Günü Bu Zikir Ne Kadar Okunmalı?
Hadis metninde belirli bir tekrar sayısı geçmemektedir. "En çok söylediği şey" ifadesi, zikrin çokça ve devamlı tekrar edildiğine işaret eder; ancak 100, 300 veya 1000 gibi sabit bir rakam rivayet kaynaklarında yer almaz. Bu sayıları sanki hadisten geliyormuş gibi sunmak doğru değildir.
Pratikte alimlerin büyük çoğunluğu bu zikri arefe günü boyunca, özellikle öğleden sonra ve ikindi ile akşam arasındaki vakitlerde bol bol tekrar etmeyi tavsiye etmiştir. Fakat bu tavsiye, hadiste geçen belirli bir sayıya değil, genel "çokluk" vurgusuna dayanmaktadır.
Arefe Günü Okunabilecek Diğer Kaynaklı Dualar
Hz. Peygamber'in günlük olarak okuduğu ve arefe günüyle doğrudan sınırlı olmayan bazı dualar, bu günde de okunabilir. Bunların en bilinenleri şunlardır:
Sabah ve akşam zikirlerinden olan "Allahümme ente rabbî lâ ilâhe illâ ente, halaktenî ve ene abdüke..." şeklindeki Seyyidü'l-İstiğfar, Buhârî ve Nesâî'de rivayet edilmiştir. Hz. Peygamber bu duayı sabah okuyan kimsenin o gün akşama kadar, akşam okuyan kimsenin ise sabaha kadar koruma altında olduğunu belirtmiştir.
Kur'an'da geçen ve dua niteliği taşıyan ayetler de arefe günü okunabilir. Bakara suresinin son iki ayeti olan "Âmene'r-rasûlü..." ile başlayan bölüm, Hz. Peygamber'in gece uyumadan önce okuduğuna dair sahih rivayetlerle sabittir (Buhârî, Müslim). Bu ayetler arefe gecesi ve gündüzünde de okunabilir.
Ayrıca İhlâs, Felak ve Nâs surelerini sabah ve akşam üçer defa okumak da Hz. Peygamber'in tavsiye ettiği ve Ebû Dâvûd ile Tirmizî'de geçen bir uygulamadır. Bu uygulama arefe günüyle özel olarak sınırlandırılmamış olmakla birlikte, faziletli günlerde bu surelere daha fazla yer vermek genel uygulama olarak bilinmektedir.
Arefe Günü Salavat Getirmenin Yeri
Arefe günü salavat getirmek de Hz. Peygamber'in genel tavsiyelerine dayanan bir uygu
