DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Esmaül Hüsna'nın sıralaması, İslam geleneğinde büyük ölçüde Tirmizî'nin rivayet ettiği hadise dayanır. Hz. Peygamber'in "Allah'ın doksan dokuz ismi vardır; kim bunları ihsâ ederse cennete girer" buyurduğu bu hadiste isimlerin listesi Tirmizî'nin rivayetinde verilmiş olmakla birlikte, söz konusu liste hadisin metnine sonradan eklendiğini savunan hadis âlimleri de bulunmaktadır. Dolayısıyla Esmaül Hüsna'nın sıralaması, Kur'an'da ya da sahih hadis metninde kesin biçimde belirlenmiş bir liste olarak değil; âlimlerin Kur'an ve hadislerden derlediği bir tertip olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu gerçeği bilmek önemlidir çünkü farklı kaynaklarda farklı sıralamalar görülebilir. Kimi âlimler Kur'an'da geçiş sırasını esas almış, kimileri Tirmizî rivayetindeki listeyi benimsemiş, kimileri ise isimleri anlam ve kök bakımından gruplandırmıştır. Aralarında kesin bir doğru-yanlış ilişkisi yoktur; hepsi birer içtihat ürünüdür.
Hadis literatüründe en yaygın kabul gören liste Tirmizî'nin Sünen'indeki rivayete dayanan listedir (Tirmizî, Daavât, 83). Aşağıda bu listedeki sıralamaya göre doksan dokuz isim verilmektedir:
1. Allah
2. er-Rahmân (Çok merhametli)
3. er-Rahîm (Daima merhametli)
4. el-Melik (Hükümdar)
5. el-Kuddûs (Her türlü noksanlıktan münezzeh)
6. es-Selâm (Esenlik kaynağı)
7. el-Mü'min (Güven veren)
8. el-Müheymin (Gözetip koruyan)
9. el-Azîz (Güçlü ve üstün)
10. el-Cebbâr (Dilediğini yaptıran, kırıkları onaran)
11. el-Mütekebbir (Büyüklük sahibi)
12. el-Hâlık (Yaratan)
13. el-Bârî (Kusursuz yaratan)
14. el-Musavvir (Şekil veren)
15. el-Gaffâr (Çok bağışlayan)
16. el-Kahhâr (Her şeye galip gelen)
17. el-Vehhâb (Karşılıksız veren)
18. er-Rezzâk (Rızık veren)
19. el-Fettâh (Her şeyi açan, hükmeden)
20. el-Alîm (Her şeyi bilen)
21. el-Kâbıd (Daraltan)
22. el-Bâsıt (Genişleten)
23. el-Hâfıd (Alçaltan)
24. er-Râfi (Yükselten)
25. el-Muizz (İzzet veren)
26. el-Müzill (Alçaltan)
27. es-Semî (Her şeyi işiten)
28. el-Basîr (Her şeyi gören)
29. el-Hakem (Hükmeden)
30. el-Adl (Mutlak adil)
31. el-Latîf (Lütuf sahibi, ince işleri bilen)
32. el-Habîr (Her şeyden haberdar)
33. el-Halîm (Yumuşak davranan)
34. el-Azîm (Büyüklük sahibi)
35. el-Gafûr (Çok bağışlayan)
36. eş-Şekûr (Şükrün karşılığını veren)
37. el-Aliyy (Yüce)
38. el-Kebîr (Büyük)
39. el-Hafîz (Koruyan)
40. el-Mukît (Güç yetiren, rızık veren)
41. el-Hasîb (Hesap gören)
42. el-Celîl (Celal sahibi)
43. el-Kerîm (Cömert)
44. er-Rakîb (Gözetleyen)
45. el-Mücîb (Duaları kabul eden)
46. el-Vâsi (Geniş lütuf sahibi)
47. el-Hakîm (Her şeyi hikmetle yapan)
48. el-Vedûd (Seven)
49. el-Mecîd (Şanlı, şerefli)
50. el-Bâis (Ölüleri dirilten)
51. eş-Şehîd (Her şeye şahit olan)
52. el-Hakk (Mutlak gerçek)
53. el-Vekîl (Güvenilir vekil)
54. el-Kaviyy (Güçlü)
55. el-Metîn (Sağlam, güçlü)
56. el-Veliyy (Dost, yardımcı)
57. el-Hamîd (Övülen)
58. el-Muhsî (Her şeyi sayan, bilen)
59. el-Mübdî (Başlatan, ilk yaratan)
60. el-Muîd (İade eden, tekrar yaratan)
61. el-Muhyî (Hayat veren)
62. el-Mümît (Ölümü yaratan)
63. el-Hayy (Diri, canlı)
64. el-Kayyûm (Her şeyi ayakta tutan)
65. el-Vâcid (İstediğini bulan)
66. el-Mâcid (Şerefli, cömert)
67. el-Vâhid (Bir olan)
68. es-Samed (Her şeyin kendisine muhtaç olduğu)
69. el-Kâdir (Güç yetiren)
70. el-Muktedir (Her şeye gücü yeten)
71. el-Mukaddim (Öne geçiren)
72. el-Muahhir (Geri bırakan)
73. el-Evvel (İlk)
74. el-Âhir (Son)
75. ez-Zâhir (Açık, aşikâr)
76. el-Bâtın (Gizli)
77. el-Vâlî (Her şeyin yöneticisi)
78. el-Müteâlî (Yüce, her şeyden üstün)
79. el-Berr (İyilik eden)
80. et-Tevvâb (Tövbeleri kabul eden)
81. el-Müntekim (Adal
Bu gerçeği bilmek önemlidir çünkü farklı kaynaklarda farklı sıralamalar görülebilir. Kimi âlimler Kur'an'da geçiş sırasını esas almış, kimileri Tirmizî rivayetindeki listeyi benimsemiş, kimileri ise isimleri anlam ve kök bakımından gruplandırmıştır. Aralarında kesin bir doğru-yanlış ilişkisi yoktur; hepsi birer içtihat ürünüdür.
Tirmizî Rivayetine Göre Esmaül Hüsna Sıralaması
Hadis literatüründe en yaygın kabul gören liste Tirmizî'nin Sünen'indeki rivayete dayanan listedir (Tirmizî, Daavât, 83). Aşağıda bu listedeki sıralamaya göre doksan dokuz isim verilmektedir:
1. Allah
2. er-Rahmân (Çok merhametli)
3. er-Rahîm (Daima merhametli)
4. el-Melik (Hükümdar)
5. el-Kuddûs (Her türlü noksanlıktan münezzeh)
6. es-Selâm (Esenlik kaynağı)
7. el-Mü'min (Güven veren)
8. el-Müheymin (Gözetip koruyan)
9. el-Azîz (Güçlü ve üstün)
10. el-Cebbâr (Dilediğini yaptıran, kırıkları onaran)
11. el-Mütekebbir (Büyüklük sahibi)
12. el-Hâlık (Yaratan)
13. el-Bârî (Kusursuz yaratan)
14. el-Musavvir (Şekil veren)
15. el-Gaffâr (Çok bağışlayan)
16. el-Kahhâr (Her şeye galip gelen)
17. el-Vehhâb (Karşılıksız veren)
18. er-Rezzâk (Rızık veren)
19. el-Fettâh (Her şeyi açan, hükmeden)
20. el-Alîm (Her şeyi bilen)
21. el-Kâbıd (Daraltan)
22. el-Bâsıt (Genişleten)
23. el-Hâfıd (Alçaltan)
24. er-Râfi (Yükselten)
25. el-Muizz (İzzet veren)
26. el-Müzill (Alçaltan)
27. es-Semî (Her şeyi işiten)
28. el-Basîr (Her şeyi gören)
29. el-Hakem (Hükmeden)
30. el-Adl (Mutlak adil)
31. el-Latîf (Lütuf sahibi, ince işleri bilen)
32. el-Habîr (Her şeyden haberdar)
33. el-Halîm (Yumuşak davranan)
34. el-Azîm (Büyüklük sahibi)
35. el-Gafûr (Çok bağışlayan)
36. eş-Şekûr (Şükrün karşılığını veren)
37. el-Aliyy (Yüce)
38. el-Kebîr (Büyük)
39. el-Hafîz (Koruyan)
40. el-Mukît (Güç yetiren, rızık veren)
41. el-Hasîb (Hesap gören)
42. el-Celîl (Celal sahibi)
43. el-Kerîm (Cömert)
44. er-Rakîb (Gözetleyen)
45. el-Mücîb (Duaları kabul eden)
46. el-Vâsi (Geniş lütuf sahibi)
47. el-Hakîm (Her şeyi hikmetle yapan)
48. el-Vedûd (Seven)
49. el-Mecîd (Şanlı, şerefli)
50. el-Bâis (Ölüleri dirilten)
51. eş-Şehîd (Her şeye şahit olan)
52. el-Hakk (Mutlak gerçek)
53. el-Vekîl (Güvenilir vekil)
54. el-Kaviyy (Güçlü)
55. el-Metîn (Sağlam, güçlü)
56. el-Veliyy (Dost, yardımcı)
57. el-Hamîd (Övülen)
58. el-Muhsî (Her şeyi sayan, bilen)
59. el-Mübdî (Başlatan, ilk yaratan)
60. el-Muîd (İade eden, tekrar yaratan)
61. el-Muhyî (Hayat veren)
62. el-Mümît (Ölümü yaratan)
63. el-Hayy (Diri, canlı)
64. el-Kayyûm (Her şeyi ayakta tutan)
65. el-Vâcid (İstediğini bulan)
66. el-Mâcid (Şerefli, cömert)
67. el-Vâhid (Bir olan)
68. es-Samed (Her şeyin kendisine muhtaç olduğu)
69. el-Kâdir (Güç yetiren)
70. el-Muktedir (Her şeye gücü yeten)
71. el-Mukaddim (Öne geçiren)
72. el-Muahhir (Geri bırakan)
73. el-Evvel (İlk)
74. el-Âhir (Son)
75. ez-Zâhir (Açık, aşikâr)
76. el-Bâtın (Gizli)
77. el-Vâlî (Her şeyin yöneticisi)
78. el-Müteâlî (Yüce, her şeyden üstün)
79. el-Berr (İyilik eden)
80. et-Tevvâb (Tövbeleri kabul eden)
81. el-Müntekim (Adal
