OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Hasta olunca ne yapılır, ne dua edilir diye düşünmek çok insani bir şey. Kur'an ve hadislerde hastalık anında okunabilecek birkaç kaynaklı dua ve ayet bulunuyor. Bunların başında Hz. Eyyub'un duası, Fatiha Suresi, hastalara okunmak üzere rivayet edilen rukye duaları ve Peygamberimiz'in (s.a.v.) kendi hastalığında ya da hasta ziyaretlerinde okuduğu nakledilen dualar geliyor. Hangisini neden ve nasıl okuyacağını aşağıda sırayla açıklıyorum.
Kur'an'da hastalıkla doğrudan ilişkilendirilen en bilinen dua Hz. Eyyub'a (a.s.) aittir. Enbiya Suresi'nin 83. ayetinde şöyle geçer:
Arapça:
رَبِّ أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
Okunuşu:
Rabbi innî messeniye'd-durru ve ente erhamü'r-râhimîn.
Anlamı:
"Rabbim! Bana gerçekten dert dokundu, sen ise merhametlilerin en merhametlisisin."
Kaynağı:
Kur'an, Enbiya Suresi, 21:83
Bu ayet, doğrudan bir dua cümlesi içeriyor. Hz. Eyyub'un uzun ve ağır bir hastalık döneminde Allah'a yönelişini anlatıyor. Müfessirler bu ayetin hasta kişinin okunabileceği bir dua niteliği taşıdığını belirtmiştir; ancak "şu kadar defa okunursa şifa bulunur" gibi kaynaklı bir rivayet bulunmuyor.
Sahih hadis kaynaklarında Hz. Peygamber'in (s.a.v.) hasta ziyaretine gittiğinde okuduğu bir dua rivayet edilmektedir. Buhârî ve Müslim'de yer alan bu rivayete göre Peygamberimiz şöyle dua ederdi:
Arapça:
اللَّهُمَّ رَبَّ النَّاسِ أَذْهِبِ الْبَأْسَ وَاشْفِ أَنْتَ الشَّافِي لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا
Okunuşu:
Allâhümme rabbe'n-nâsi ezhibe'l-be'se veşfi ente'ş-şâfî lâ şifâe illâ şifâuke şifâen lâ yugâdiru sekamâ.
Anlamı:
"Allah'ım, insanların Rabbi! Hastalığı gider ve şifa ver. Şifa veren yalnızca sensin. Senin şifanın dışında hiçbir şifa yoktur; hiçbir hastalık bırakmayan bir şifa ver."
Kaynağı:
Buhârî, Tıbb 38; Müslim, Selâm 46
Bu dua hem hasta olan kişinin kendisi için hem de başkasına dua eden biri tarafından okunabilir. Hasta ziyaretinde bu duanın hastanın üzerine üç kez okunduğuna dair rivayetler de aktarılmıştır.
Müslim'de geçen bir rivayette Peygamberimiz'in (s.a.v.) vücudunun ağrıyan yerine elini koyarak şu duayı okuduğu nakledilmektedir:
Arapça:
بِسْمِ اللَّهِ، أَعُوذُ بِعِزَّةِ اللَّهِ وَقُدْرَتِهِ مِنْ شَرِّ مَا أَجِدُ وَأُحَاذِرُ
Okunuşu:
Bismillâh, eûzü bi-izzetillâhi ve kudretihî min şerri mâ ecidu ve uhâziru.
Anlamı:
"Allah'ın adıyla. Hissettiğim ve endişelendiğim şeyin kötülüğünden Allah'ın izzetine ve kudretine sığınırım."
Kaynağı:
Müslim, Selâm 67
Rivayete göre bu dua ağrıyan yere el konularak yedi kez okunmuştur. Ancak bu sayının bağlayıcı bir şart olduğuna dair başka bir açıklama bulunmuyor; rivayetin kendisinde geçen uygulama olarak aktarılıyor.
Fatiha Suresi, hadis kaynaklarında "şifa" kavramıyla ilişkilendirilen sureler arasında yer alır. Buhârî'de geçen bir rivayette ashabdan birinin Fatiha'yı yılan sokması nedeniyle hasta olan birine okuduğu ve kişinin iyileştiği aktarılmıştır. Peygamberimiz de bu uygulamayı onaylamış, "Nereden bildiniz ki o bir rukye (şifa duası)dır?" diyerek güldüğü ve bunu tasvip ettiği nakledilmiştir.
Kaynağı: Buhârî, Tıbb 33
Fatiha'nın hastalık anında okunması bu hadise dayandırılmaktadır. Surenin hastalık için özel olarak tasarlanmış bir dua olmadığını, ancak rukye kapsamında kullanımının sahih rivayetle sabit olduğunu belirtmek gerekir.
Kur'an hastalığı doğrudan ele alan birçok ayette sabır ve tevekkülü ön plana çıkarır. Bakara Suresi'nin 155–157. ayetlerinde "hastalık ve sıkıntı" açıkça sayılmış, sabredenler için "işte bunlar, Rableri'nden bağışlama ve rahmet üzerindedirler" denilmiştir.
Bu ayetler doğrudan bir dua metni değildir; ancak hasta kişinin zihnini toparlayan, hastalığa anlam yüklemesine yardımc
Hz. Eyyub'un Duası: Hastalıkta En Çok Başvurulan Ayet
Kur'an'da hastalıkla doğrudan ilişkilendirilen en bilinen dua Hz. Eyyub'a (a.s.) aittir. Enbiya Suresi'nin 83. ayetinde şöyle geçer:
Arapça:
رَبِّ أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
Okunuşu:
Rabbi innî messeniye'd-durru ve ente erhamü'r-râhimîn.
Anlamı:
"Rabbim! Bana gerçekten dert dokundu, sen ise merhametlilerin en merhametlisisin."
Kaynağı:
Kur'an, Enbiya Suresi, 21:83
Bu ayet, doğrudan bir dua cümlesi içeriyor. Hz. Eyyub'un uzun ve ağır bir hastalık döneminde Allah'a yönelişini anlatıyor. Müfessirler bu ayetin hasta kişinin okunabileceği bir dua niteliği taşıdığını belirtmiştir; ancak "şu kadar defa okunursa şifa bulunur" gibi kaynaklı bir rivayet bulunmuyor.
Peygamberimiz'in Hasta Ziyaretinde Okuduğu Dua
Sahih hadis kaynaklarında Hz. Peygamber'in (s.a.v.) hasta ziyaretine gittiğinde okuduğu bir dua rivayet edilmektedir. Buhârî ve Müslim'de yer alan bu rivayete göre Peygamberimiz şöyle dua ederdi:
Arapça:
اللَّهُمَّ رَبَّ النَّاسِ أَذْهِبِ الْبَأْسَ وَاشْفِ أَنْتَ الشَّافِي لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا
Okunuşu:
Allâhümme rabbe'n-nâsi ezhibe'l-be'se veşfi ente'ş-şâfî lâ şifâe illâ şifâuke şifâen lâ yugâdiru sekamâ.
Anlamı:
"Allah'ım, insanların Rabbi! Hastalığı gider ve şifa ver. Şifa veren yalnızca sensin. Senin şifanın dışında hiçbir şifa yoktur; hiçbir hastalık bırakmayan bir şifa ver."
Kaynağı:
Buhârî, Tıbb 38; Müslim, Selâm 46
Bu dua hem hasta olan kişinin kendisi için hem de başkasına dua eden biri tarafından okunabilir. Hasta ziyaretinde bu duanın hastanın üzerine üç kez okunduğuna dair rivayetler de aktarılmıştır.
Hastanın Kendi Kendine Okuyabileceği Dua
Müslim'de geçen bir rivayette Peygamberimiz'in (s.a.v.) vücudunun ağrıyan yerine elini koyarak şu duayı okuduğu nakledilmektedir:
Arapça:
بِسْمِ اللَّهِ، أَعُوذُ بِعِزَّةِ اللَّهِ وَقُدْرَتِهِ مِنْ شَرِّ مَا أَجِدُ وَأُحَاذِرُ
Okunuşu:
Bismillâh, eûzü bi-izzetillâhi ve kudretihî min şerri mâ ecidu ve uhâziru.
Anlamı:
"Allah'ın adıyla. Hissettiğim ve endişelendiğim şeyin kötülüğünden Allah'ın izzetine ve kudretine sığınırım."
Kaynağı:
Müslim, Selâm 67
Rivayete göre bu dua ağrıyan yere el konularak yedi kez okunmuştur. Ancak bu sayının bağlayıcı bir şart olduğuna dair başka bir açıklama bulunmuyor; rivayetin kendisinde geçen uygulama olarak aktarılıyor.
Fatiha Suresi ve Şifa Bağlamı
Fatiha Suresi, hadis kaynaklarında "şifa" kavramıyla ilişkilendirilen sureler arasında yer alır. Buhârî'de geçen bir rivayette ashabdan birinin Fatiha'yı yılan sokması nedeniyle hasta olan birine okuduğu ve kişinin iyileştiği aktarılmıştır. Peygamberimiz de bu uygulamayı onaylamış, "Nereden bildiniz ki o bir rukye (şifa duası)dır?" diyerek güldüğü ve bunu tasvip ettiği nakledilmiştir.
Kaynağı: Buhârî, Tıbb 33
Fatiha'nın hastalık anında okunması bu hadise dayandırılmaktadır. Surenin hastalık için özel olarak tasarlanmış bir dua olmadığını, ancak rukye kapsamında kullanımının sahih rivayetle sabit olduğunu belirtmek gerekir.
Hastalıkta Sabır ve Şükür: Kur'an'ın Genel Çerçevesi
Kur'an hastalığı doğrudan ele alan birçok ayette sabır ve tevekkülü ön plana çıkarır. Bakara Suresi'nin 155–157. ayetlerinde "hastalık ve sıkıntı" açıkça sayılmış, sabredenler için "işte bunlar, Rableri'nden bağışlama ve rahmet üzerindedirler" denilmiştir.
Bu ayetler doğrudan bir dua metni değildir; ancak hasta kişinin zihnini toparlayan, hastalığa anlam yüklemesine yardımc
