OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
İstihare namazı; bir konuda karar vermekte zorlanan kişinin Allah'tan hayırlı olanı göstermesini istemek amacıyla kıldığı iki rekâtlık namazdır. Bu namazın ardından okunan dua ise istihare duası olarak bilinir. Söz konusu dua, Sahîh-i Buhârî'de Câbir bin Abdullah'tan rivayet edilen bir hadiste Hz. Peygamber'in ashabına bizzat öğrettiği şekliyle aktarılmıştır. Yani istihare duası, halk arasında sonradan üretilmiş bir uygulama değil; doğrudan hadis kaynaklı, metni ve bağlamı belgelenmiş bir duadır.
Duanın kaynağı bu kadar sağlam olmasına rağmen istihare hakkında dolaşımdaki pek çok bilgi —"mutlaka rüya görülür", "yedi gece okunmalı", "kırmızı görürsen hayırsızdır" gibi— hadiste geçmez. Bu yüzden istihare duasını doğru anlamak, kaynağından okumakla başlar.
Hadiste geçen istihare duasının metni şöyledir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ، وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَظِيمِ، فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلَا أَقْدِرُ، وَتَعْلَمُ وَلَا أَعْلَمُ، وَأَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ. اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الْأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي، فَاقْدُرْهُ لِي وَيَسِّرْهُ لِي ثُمَّ بَارِكْ لِي فِيهِ. وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الْأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي، فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ، وَاقْدُرْ لِي الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ ثُمَّ أَرْضِنِي بِهِ
Okunuşu:
Allâhümme innî estahîruke bi-ilmike ve estakdiruke bi-kudretike ve es'elüke min fadlike'l-azîm. Fe-inneke takdiru ve lâ akdiru, ve ta'lemü ve lâ a'lemü, ve ente allâmü'l-guyûb. Allâhümme in künte ta'lemü enne hâze'l-emre hayrun lî fî dînî ve meâşî ve âkıbeti emrî, fekdürhü lî ve yessirhü lî sümme bârik lî fîh. Ve in künte ta'lemü enne hâze'l-emre şerrun lî fî dînî ve meâşî ve âkıbeti emrî, fasrifhü annî vasrifnî anhü, vakdür liye'l-hayra haysü kâne sümme ardınî bih.
Anlamı:
"Allah'ım, senden ilminle hayırlıyı seçmeni istiyorum; senden kudretinle bana güç vermeni diliyorum; büyük lütfundan istiyorum. Sen güç yetirirsin, ben yetiremem; sen bilirsin, ben bilemem; sen gaybleri en iyi bilensin. Allah'ım, eğer bu işin benim için dinim, geçimim ve işimin sonu bakımından hayırlı olduğunu biliyorsan onu bana kolaylaştır, sonra onda beni mübarek kıl. Eğer bu işin benim için dinim, geçimim ve işimin sonu bakımından şerli olduğunu biliyorsan onu benden uzaklaştır, beni de ondan uzaklaştır; hayırlıyı nerede olursa olsun bana nasip et, sonra beni onunla razı et."
Kaynağı: Sahîh-i Buhârî, Teheccüd, 25 (Câbir bin Abdullah'tan rivayet)
Hadiste dikkat çekici bir ayrıntı var: Hz. Peygamber bu duayı ashabına Kur'an suresi öğretir gibi öğretirdi. Bu ifade, duanın ne kadar özenle aktarıldığını gösteriyor.
İstihare, farz namazlardan bağımsız olarak kılınan iki rekâtlık nafile bir namazdır. Hadiste aktarılan uygulamaya göre önce iki rekât namaz kılınır, ardından istihare duası okunur. Namazın içinde hangi surelerin okunacağına dair hadiste özel bir belirleme yoktur; bazı fıkıh kaynaklarında birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs surelerinin okunabileceği aktarılmaktadır; ancak bu bir zorunluluk değil, bir öneridir.
Namazın vakti konusunda hadiste özel bir kısıtlama geçmez. Mekruh vakitler —güneşin doğuşu, tam tepesi ve batışı— dışında herhangi bir vakitte kılınabilir.
Hadiste istihare duasında "bu iş" ifadesi geçer; yani dua belirli bir konuya bağlı olarak okunur. Evlilik, iş değişikliği, önemli bir karar, uzun bir yolculuk gibi sonucundan emin olunamayan meşru meseleler için başvurulur. Haramın helal mi yoksa haram mı olduğunu sorgulamak için istihare yapılmaz; zaten haram olan bir şeyin istiharesi olmaz.
Hanefî fıkhında istihare,
Duanın kaynağı bu kadar sağlam olmasına rağmen istihare hakkında dolaşımdaki pek çok bilgi —"mutlaka rüya görülür", "yedi gece okunmalı", "kırmızı görürsen hayırsızdır" gibi— hadiste geçmez. Bu yüzden istihare duasını doğru anlamak, kaynağından okumakla başlar.
İstihare Duasının Arapçası, Okunuşu ve Anlamı
Hadiste geçen istihare duasının metni şöyledir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ، وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَظِيمِ، فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلَا أَقْدِرُ، وَتَعْلَمُ وَلَا أَعْلَمُ، وَأَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ. اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الْأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي، فَاقْدُرْهُ لِي وَيَسِّرْهُ لِي ثُمَّ بَارِكْ لِي فِيهِ. وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الْأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي، فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ، وَاقْدُرْ لِي الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ ثُمَّ أَرْضِنِي بِهِ
Okunuşu:
Allâhümme innî estahîruke bi-ilmike ve estakdiruke bi-kudretike ve es'elüke min fadlike'l-azîm. Fe-inneke takdiru ve lâ akdiru, ve ta'lemü ve lâ a'lemü, ve ente allâmü'l-guyûb. Allâhümme in künte ta'lemü enne hâze'l-emre hayrun lî fî dînî ve meâşî ve âkıbeti emrî, fekdürhü lî ve yessirhü lî sümme bârik lî fîh. Ve in künte ta'lemü enne hâze'l-emre şerrun lî fî dînî ve meâşî ve âkıbeti emrî, fasrifhü annî vasrifnî anhü, vakdür liye'l-hayra haysü kâne sümme ardınî bih.
Anlamı:
"Allah'ım, senden ilminle hayırlıyı seçmeni istiyorum; senden kudretinle bana güç vermeni diliyorum; büyük lütfundan istiyorum. Sen güç yetirirsin, ben yetiremem; sen bilirsin, ben bilemem; sen gaybleri en iyi bilensin. Allah'ım, eğer bu işin benim için dinim, geçimim ve işimin sonu bakımından hayırlı olduğunu biliyorsan onu bana kolaylaştır, sonra onda beni mübarek kıl. Eğer bu işin benim için dinim, geçimim ve işimin sonu bakımından şerli olduğunu biliyorsan onu benden uzaklaştır, beni de ondan uzaklaştır; hayırlıyı nerede olursa olsun bana nasip et, sonra beni onunla razı et."
Kaynağı: Sahîh-i Buhârî, Teheccüd, 25 (Câbir bin Abdullah'tan rivayet)
Hadiste dikkat çekici bir ayrıntı var: Hz. Peygamber bu duayı ashabına Kur'an suresi öğretir gibi öğretirdi. Bu ifade, duanın ne kadar özenle aktarıldığını gösteriyor.
İstihare Namazı Nasıl Kılınır?
İstihare, farz namazlardan bağımsız olarak kılınan iki rekâtlık nafile bir namazdır. Hadiste aktarılan uygulamaya göre önce iki rekât namaz kılınır, ardından istihare duası okunur. Namazın içinde hangi surelerin okunacağına dair hadiste özel bir belirleme yoktur; bazı fıkıh kaynaklarında birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs surelerinin okunabileceği aktarılmaktadır; ancak bu bir zorunluluk değil, bir öneridir.
Namazın vakti konusunda hadiste özel bir kısıtlama geçmez. Mekruh vakitler —güneşin doğuşu, tam tepesi ve batışı— dışında herhangi bir vakitte kılınabilir.
İstihare Hangi Konular İçin Yapılır?
Hadiste istihare duasında "bu iş" ifadesi geçer; yani dua belirli bir konuya bağlı olarak okunur. Evlilik, iş değişikliği, önemli bir karar, uzun bir yolculuk gibi sonucundan emin olunamayan meşru meseleler için başvurulur. Haramın helal mi yoksa haram mı olduğunu sorgulamak için istihare yapılmaz; zaten haram olan bir şeyin istiharesi olmaz.
Hanefî fıkhında istihare,
