OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Maddi sıkıntı duası diye Kur'an veya hadislerde özel bir isimle geçen tek bir dua yoktur; ama bu durumda okunabileceği rivayet edilen, kaynağı bilinen dualar mevcuttur. Bunların en önemlisi Hz. Peygamber'in (sav) borç ve geçim sıkıntısı için öğrettiği, Ebu Davud başta olmak üzere hadis kaynaklarında yer alan duadır. Maddi sıkıntı içindeyken bu duayı okuyan kişi, aslında hem bir ihtiyacını dile getirmiş hem de Peygamber'in tavsiye ettiği bir söze sarılmış olur.
Hz. Ali'den (ra) rivayet edilen bu dua, bir köle azat etme gücü olmayan, üstesinden gelemeyeceği kadar borç yüklenen birine Peygamber Efendimiz'in bizzat öğrettiği aktarılmıştır. Ebu Davud'un Sünen'inde geçen bu rivayet, duanın maddi sıkıntı ve borç gibi somut bir bağlamda okunduğunu gösterir. Bu yüzden maddi dar boğazda olan biri için bu dua, salt gelenekten değil doğrudan hadis kaynaklarından beslenen sağlam bir başvuru noktasıdır.
Ebu Davud'un Sünen'inde (Kitabü's-Salat, Dua bölümü) Hz. Ali'den aktarılan rivayete göre Peygamber Efendimiz (sav) şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اللَّهُمَّ اكْفِنِي بِحَلَالِكَ عَنْ حَرَامِكَ وَأَغْنِنِي بِفَضْلِكَ عَمَّنْ سِوَاكَ
Okunuşu:
Allahümme'k-finî bi-halâlike 'an harâmike ve ağninî bi-fadlike 'ammen sivâke.
Anlamı:
"Allah'ım! Helal rızkınla beni haramdan koru ve lütfunla beni senden başkasına muhtaç etme."
Kaynağı:
Tirmizî, Deavât 110; ayrıca benzer lafızla Ahmed b. Hanbel, Müsned.
Bu dua kısa görünse de içinde çok şey barındırır. Kişi bu duayı okurken aslında iki şey ister: haramdan uzak kalabilecek kadar helal bir geçim ve başkasına el açmak zorunda kalmayacak kadar Allah'ın fazlından nasip. Maddi sıkıntının tam ortasında insanı en çok zorlayan da bu iki şeydir; hem geçinememek hem de bu çaresizliğin insanı yanlış yollara sürüklemesi. Dua, tam da bu kırılgan noktaya dokunur.
Kur'an'da "maddi sıkıntı duası" adıyla belirlenmiş özel bir ayet yoktur. Ancak rızık, darlık ve Allah'a tevekkül konularında inen ayetler bu bağlamda sıkça okunur ve zikredilir.
Bunların en bilineni İnşirah Suresi'nin 5. ve 6. ayetleridir:
Arapça:
فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا
Okunuşu:
Fe inne me'al-'usri yüsrâ. İnne me'al-'usri yüsrâ.
Anlamı:
"Şüphesiz her güçlükle birlikte bir kolaylık vardır. Evet, her güçlükle birlikte bir kolaylık vardır." (İnşirah, 94/5-6)
Bu ayet doğrudan bir dua metni değildir; Allah'ın bir bildirisidir. Fakat darlık içindeki biri için bu ayeti okumak, hem bir gerçeği hatırlatır hem de içini bir nebze ferahlatır. Ayet, zorlukla birlikte kolaylığın geldiğini iki kez tekrar ederek vurgular; bu tekrar tesadüf değildir, bir güvence gibi söylenir.
Talak Suresi'nin 2. ve 3. ayetlerinde de rızık konusunda çarpıcı bir vaat yer alır:
Anlamı:
"Kim Allah'tan korkarsa Allah ona bir çıkış yolu açar ve onu beklemediği yerden rızıklandırır. Kim Allah'a tevekkül ederse O, ona yeter." (Talak, 65/2-3)
Bu ayet de dua değil; bir ilke bildirisidir. Ama maddi sıkıntı içindeki biri için bu ayeti okumak ve üzerinde düşünmek, duanın ruhunu besler.
Hadis kaynaklarında rızık, geçim ve borçtan kurtulma niyetiyle okunduğuna dair başka rivayetler de mevcuttur. Bunlardan biri sabah-akşam okunması tavsiye edilen ve Tirmizî'de geçen şu duadır:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا وَرِزْقًا طَيِّبًا وَعَمَلًا مُتَقَبَّلًا
Okunuşu:
Allahümme innî es'elüke 'ilmen nâfi'an ve rızkan tayyiben ve 'amelen mütekabbelen.
Anlamı:
"Allah'ım! Senden faydalı ilim, temiz rızık ve kabul görecek amel istiyorum."
Kaynağı:
İbn Mace, İkametu's-Salat 25; sabah namazının ardından okunması rivayet edilmiştir.
Bu dua, rızkı yalnız maddi anlamda değil "tayyib", yani temiz ve helal olarak ister. Maddi sıkıntının içindeyken insanın aklına hep "ne kadar" sorusu gelir; bu dua ise önce "nasıl bir rızık" sorusunu sorar. Bu fark küçük değildir.
Hadislerde bu dualar için belirli bir tekrar
Hz. Ali'den (ra) rivayet edilen bu dua, bir köle azat etme gücü olmayan, üstesinden gelemeyeceği kadar borç yüklenen birine Peygamber Efendimiz'in bizzat öğrettiği aktarılmıştır. Ebu Davud'un Sünen'inde geçen bu rivayet, duanın maddi sıkıntı ve borç gibi somut bir bağlamda okunduğunu gösterir. Bu yüzden maddi dar boğazda olan biri için bu dua, salt gelenekten değil doğrudan hadis kaynaklarından beslenen sağlam bir başvuru noktasıdır.
Maddi Sıkıntı ve Borç İçin Rivayet Edilen Dua
Ebu Davud'un Sünen'inde (Kitabü's-Salat, Dua bölümü) Hz. Ali'den aktarılan rivayete göre Peygamber Efendimiz (sav) şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اللَّهُمَّ اكْفِنِي بِحَلَالِكَ عَنْ حَرَامِكَ وَأَغْنِنِي بِفَضْلِكَ عَمَّنْ سِوَاكَ
Okunuşu:
Allahümme'k-finî bi-halâlike 'an harâmike ve ağninî bi-fadlike 'ammen sivâke.
Anlamı:
"Allah'ım! Helal rızkınla beni haramdan koru ve lütfunla beni senden başkasına muhtaç etme."
Kaynağı:
Tirmizî, Deavât 110; ayrıca benzer lafızla Ahmed b. Hanbel, Müsned.
Bu dua kısa görünse de içinde çok şey barındırır. Kişi bu duayı okurken aslında iki şey ister: haramdan uzak kalabilecek kadar helal bir geçim ve başkasına el açmak zorunda kalmayacak kadar Allah'ın fazlından nasip. Maddi sıkıntının tam ortasında insanı en çok zorlayan da bu iki şeydir; hem geçinememek hem de bu çaresizliğin insanı yanlış yollara sürüklemesi. Dua, tam da bu kırılgan noktaya dokunur.
Kur'an'da Maddi Sıkıntıyla İlişkilendirilen Ayetler
Kur'an'da "maddi sıkıntı duası" adıyla belirlenmiş özel bir ayet yoktur. Ancak rızık, darlık ve Allah'a tevekkül konularında inen ayetler bu bağlamda sıkça okunur ve zikredilir.
Bunların en bilineni İnşirah Suresi'nin 5. ve 6. ayetleridir:
Arapça:
فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا
Okunuşu:
Fe inne me'al-'usri yüsrâ. İnne me'al-'usri yüsrâ.
Anlamı:
"Şüphesiz her güçlükle birlikte bir kolaylık vardır. Evet, her güçlükle birlikte bir kolaylık vardır." (İnşirah, 94/5-6)
Bu ayet doğrudan bir dua metni değildir; Allah'ın bir bildirisidir. Fakat darlık içindeki biri için bu ayeti okumak, hem bir gerçeği hatırlatır hem de içini bir nebze ferahlatır. Ayet, zorlukla birlikte kolaylığın geldiğini iki kez tekrar ederek vurgular; bu tekrar tesadüf değildir, bir güvence gibi söylenir.
Talak Suresi'nin 2. ve 3. ayetlerinde de rızık konusunda çarpıcı bir vaat yer alır:
Anlamı:
"Kim Allah'tan korkarsa Allah ona bir çıkış yolu açar ve onu beklemediği yerden rızıklandırır. Kim Allah'a tevekkül ederse O, ona yeter." (Talak, 65/2-3)
Bu ayet de dua değil; bir ilke bildirisidir. Ama maddi sıkıntı içindeki biri için bu ayeti okumak ve üzerinde düşünmek, duanın ruhunu besler.
Rızık Genişliği İçin Okunabilecek Diğer Dualar
Hadis kaynaklarında rızık, geçim ve borçtan kurtulma niyetiyle okunduğuna dair başka rivayetler de mevcuttur. Bunlardan biri sabah-akşam okunması tavsiye edilen ve Tirmizî'de geçen şu duadır:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا وَرِزْقًا طَيِّبًا وَعَمَلًا مُتَقَبَّلًا
Okunuşu:
Allahümme innî es'elüke 'ilmen nâfi'an ve rızkan tayyiben ve 'amelen mütekabbelen.
Anlamı:
"Allah'ım! Senden faydalı ilim, temiz rızık ve kabul görecek amel istiyorum."
Kaynağı:
İbn Mace, İkametu's-Salat 25; sabah namazının ardından okunması rivayet edilmiştir.
Bu dua, rızkı yalnız maddi anlamda değil "tayyib", yani temiz ve helal olarak ister. Maddi sıkıntının içindeyken insanın aklına hep "ne kadar" sorusu gelir; bu dua ise önce "nasıl bir rızık" sorusunu sorar. Bu fark küçük değildir.
Bu Duaları Okurken Bilinmesi Gerekenler
Hadislerde bu dualar için belirli bir tekrar
