OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Namaz kılarken hangi sureleri, hangi rekâtta okuyacağını bilmek, özellikle namazı yeni öğrenenlerin en çok kafasının karıştığı konulardan biri. Kısaca söylemek gerekirse: Her rekâtta Fatiha suresi okunur, ardından bir sure veya birkaç ayet eklenir. Bu ekleme yalnızca ilk iki rekâtta yapılır; son rekâtlarda yalnızca Fatiha yeterlidir. Sıralama kuralı ise şudur: Kur'an'daki sure sırası korunmalı, yani önce okunan sure sonra okunan sureden önce gelmelidir.
Fatiha'nın her rekâtta okunması farz, ardından sure eklenmesi ise vaciptir. Hz. Peygamber'in namazlarında Fatiha'yı hiç terk etmediği, sahabeden gelen rivayetlerle sabittir. Ubade b. Samit'ten gelen hadiste "Fatiha'sız namaz olmaz" buyurulmuştur. (Buhârî, Ezân, 95; Müslim, Salât, 34) Bu yüzden Fatiha, namazın değişmez ve tartışmasız merkezindedir.
Sure ekleme meselesine gelince, burada insanlar çoğunlukla şunu soruyor: "Hangi sureyi okursam doğru olur, bir sıra var mı?" Evet, var.
Namazda aynı rekâtta iki sure okunduğunda ya da ardışık rekâtlarda farklı sureler seçildiğinde, Kur'an'daki sıralamaya uymak vaciptir. Yani önce Fil suresi, sonra Kureyş suresi okunur; tersi okunursa tertip bozulmuş olur. Hanefî mezhebine göre bu tertibi kasıtlı olarak bozmak namazı iade etmeyi gerektirir; unutarak yapılırsa namaz geçerlidir.
Bir rekâtta okunan sure ile diğer rekâtta okunan sure arasında da aynı kural geçerlidir. Birinci rekâtta Nas suresi, ikinci rekâtta Felak suresi okunamaz; çünkü Felak, Kur'an'da Nas'tan önce gelir. Doğrusu birinci rekâtta Felak, ikinci rekâtta Nas'tır.
Namazın rekât yapısına göre sure okuma şöyle işler:
Dört rekâtlı farz namazlarda (öğle, ikindi, yatsı) birinci ve ikinci rekâtlarda Fatiha'nın ardından sure okunur. Üçüncü ve dördüncü rekâtlarda yalnızca Fatiha okunur; sure eklenmez. İmamın sesli kıldırdığı namazlarda (sabah, akşam, yatsı) cemaatten kişiler Fatiha'yı içinden okur; imamın okuduğu sureyi tekrar okumaz.
Üç rekâtlı akşam namazında birinci ve ikinci rekâtlarda Fatiha ile sure, üçüncü rekâtta yalnızca Fatiha okunur.
İki rekâtlı namazlarda (sabah farzı, cuma, bayram, vitir, nafile) her iki rekâtta da Fatiha'nın ardından sure okunur.
Vitir namazının üçüncü rekâtında Fatiha ve sure okunur, ardından kunut duası yapılır.
Aynı sureyi hem birinci hem ikinci rekâtta okumak caizdir, namazı bozmaz. Ancak Hanefî âlimlerinin büyük çoğunluğu farklı sureler okumanın daha faziletli olduğunu belirtmiştir. Hz. Peygamber'in namazlarında genellikle her rekâtta farklı sureler okuduğu bilinmektedir. Kısa sureleri ezberlemiş biri aynı sureyi tekrarlamak zorunda kalırsa bu bir sorun teşkil etmez.
Birinci rekâtta bir sureyi okuyup ikinci rekâtta aralarında başka sureler olan uzak bir sureye geçmek, Hanefî mezhebine göre mekruhtur. Örneğin birinci rekâtta İhlas, ikinci rekâtta Kadir okumak bu kapsamda değerlendirilebilir; çünkü aralarında Beyyine, Zilzal, Âdiyât, Kâria, Tekâsür, Asr, Hümeze ve Fil sureleri bulunmaktadır. Bir veya iki sure atlamak ise çoğu âlime göre hoş karşılanmamakla birlikte mekruh derecesinde sayılmaz.
Buna dair kesin bir kural yoktur; ancak sünnet uygulamasına bakıldığında Hz. Peygamber'in sabah namazında uzunca sureler okuduğu, öğle ve ikindide orta uzunlukta sureler tercih ettiği, akşam namazında genellikle kısa sureler okuduğu görülür. (Buhârî, Ezân, 97-99; Müslim, Salât, 166-172) Cemaatle kılınan namazlarda imamın cemaatin durumunu gözetmesi de sünnettir.
Nafile namazlarda ise kişi dilediği sureyi okuyabilir; özellikle gece namazlarında uzun sureler okumak faziletli sayılmıştır.
Fatiha'yı henüz ezberleyememiş biri, öğrenene kadar bildiği başka bir ayet ya da zikir okuyabilir; ancak Fatiha'yı öğrenmek farzdır ve bu geçici bir ruhsattır. Hanefî mezhebine göre hiçbir şey bilmeyen biri "Sübhânallah" gibi bir zikir okuyarak namazı tamamlayabilir, fakat Fatiha'yı öğrenmek için çaba göstermesi zorunludur.
Tercih edilen uygulama birinci rekâtın ikinci rekâttan daha uzun ya da en azından eşit olmasıdır. İkinci rekâtın birinciden belirgin biçimde uzun tutulması mekruh say
Fatiha'nın her rekâtta okunması farz, ardından sure eklenmesi ise vaciptir. Hz. Peygamber'in namazlarında Fatiha'yı hiç terk etmediği, sahabeden gelen rivayetlerle sabittir. Ubade b. Samit'ten gelen hadiste "Fatiha'sız namaz olmaz" buyurulmuştur. (Buhârî, Ezân, 95; Müslim, Salât, 34) Bu yüzden Fatiha, namazın değişmez ve tartışmasız merkezindedir.
Sure ekleme meselesine gelince, burada insanlar çoğunlukla şunu soruyor: "Hangi sureyi okursam doğru olur, bir sıra var mı?" Evet, var.
Sure Sırası Neden Önemlidir?
Namazda aynı rekâtta iki sure okunduğunda ya da ardışık rekâtlarda farklı sureler seçildiğinde, Kur'an'daki sıralamaya uymak vaciptir. Yani önce Fil suresi, sonra Kureyş suresi okunur; tersi okunursa tertip bozulmuş olur. Hanefî mezhebine göre bu tertibi kasıtlı olarak bozmak namazı iade etmeyi gerektirir; unutarak yapılırsa namaz geçerlidir.
Bir rekâtta okunan sure ile diğer rekâtta okunan sure arasında da aynı kural geçerlidir. Birinci rekâtta Nas suresi, ikinci rekâtta Felak suresi okunamaz; çünkü Felak, Kur'an'da Nas'tan önce gelir. Doğrusu birinci rekâtta Felak, ikinci rekâtta Nas'tır.
Hangi Rekâtta Ne Okunur?
Namazın rekât yapısına göre sure okuma şöyle işler:
Dört rekâtlı farz namazlarda (öğle, ikindi, yatsı) birinci ve ikinci rekâtlarda Fatiha'nın ardından sure okunur. Üçüncü ve dördüncü rekâtlarda yalnızca Fatiha okunur; sure eklenmez. İmamın sesli kıldırdığı namazlarda (sabah, akşam, yatsı) cemaatten kişiler Fatiha'yı içinden okur; imamın okuduğu sureyi tekrar okumaz.
Üç rekâtlı akşam namazında birinci ve ikinci rekâtlarda Fatiha ile sure, üçüncü rekâtta yalnızca Fatiha okunur.
İki rekâtlı namazlarda (sabah farzı, cuma, bayram, vitir, nafile) her iki rekâtta da Fatiha'nın ardından sure okunur.
Vitir namazının üçüncü rekâtında Fatiha ve sure okunur, ardından kunut duası yapılır.
İki Rekâtta Aynı Sureyi Okumak Caiz Mi?
Aynı sureyi hem birinci hem ikinci rekâtta okumak caizdir, namazı bozmaz. Ancak Hanefî âlimlerinin büyük çoğunluğu farklı sureler okumanın daha faziletli olduğunu belirtmiştir. Hz. Peygamber'in namazlarında genellikle her rekâtta farklı sureler okuduğu bilinmektedir. Kısa sureleri ezberlemiş biri aynı sureyi tekrarlamak zorunda kalırsa bu bir sorun teşkil etmez.
Rekâtlar Arasında Sure Atlamak Mekruh mu?
Birinci rekâtta bir sureyi okuyup ikinci rekâtta aralarında başka sureler olan uzak bir sureye geçmek, Hanefî mezhebine göre mekruhtur. Örneğin birinci rekâtta İhlas, ikinci rekâtta Kadir okumak bu kapsamda değerlendirilebilir; çünkü aralarında Beyyine, Zilzal, Âdiyât, Kâria, Tekâsür, Asr, Hümeze ve Fil sureleri bulunmaktadır. Bir veya iki sure atlamak ise çoğu âlime göre hoş karşılanmamakla birlikte mekruh derecesinde sayılmaz.
Uzun Sure mi Kısa Sure mi Okunmalı?
Buna dair kesin bir kural yoktur; ancak sünnet uygulamasına bakıldığında Hz. Peygamber'in sabah namazında uzunca sureler okuduğu, öğle ve ikindide orta uzunlukta sureler tercih ettiği, akşam namazında genellikle kısa sureler okuduğu görülür. (Buhârî, Ezân, 97-99; Müslim, Salât, 166-172) Cemaatle kılınan namazlarda imamın cemaatin durumunu gözetmesi de sünnettir.
Nafile namazlarda ise kişi dilediği sureyi okuyabilir; özellikle gece namazlarında uzun sureler okumak faziletli sayılmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Fatiha'yı bilmeden namaz kılınabilir mi?
Fatiha'yı henüz ezberleyememiş biri, öğrenene kadar bildiği başka bir ayet ya da zikir okuyabilir; ancak Fatiha'yı öğrenmek farzdır ve bu geçici bir ruhsattır. Hanefî mezhebine göre hiçbir şey bilmeyen biri "Sübhânallah" gibi bir zikir okuyarak namazı tamamlayabilir, fakat Fatiha'yı öğrenmek için çaba göstermesi zorunludur.
Birinci rekâtta uzun, ikinci rekâtta kısa sure okunabilir mi?
Tercih edilen uygulama birinci rekâtın ikinci rekâttan daha uzun ya da en azından eşit olmasıdır. İkinci rekâtın birinciden belirgin biçimde uzun tutulması mekruh say
