DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Namaz kılarken hangi surelerin okunduğunu, sırasını ve hangi rekâtta ne okunması gerektiğini merak edenler için şunu söyleyeyim: namazda Fatiha suresi her rekâtta okunması farz olan temel suredir; buna ek olarak ilk iki rekâtta Kur'an'dan bir sure ya da en az üç ayet okunması vaciptir. Hangi surenin okunacağı konusunda belirli bir zorunluluk yoktur, ancak Hz. Peygamber'in (s.a.v.) uygulamaları ve alimlerin tavsiyeleri doğrultusunda yaygınlaşmış bir gelenek mevcuttur.
Fatiha suresi namazın merkezindedir. Peygamberimiz "Fatiha'yı okumayan kimsenin namazı yoktur" buyurmuştur (Buhârî, Müslim). Bu nedenle her rekâtta, hem farz hem sünnet hem de nafile namazlarda Fatiha okunur.
Kur'an'ın kendi sırası esas alındığında surelerin sondan başa doğru, yani Kur'an'ın sonundaki kısa surelerden başlayarak okunması yaygın bir gelenektir. Ancak bu bir farz değil, Kur'an'ın sırasına saygı gösterme amacıyla oluşmuş bir uygulamadır. Alimlerin büyük çoğunluğu bir rekâtta okunan surenin bir sonraki rekâtta okunan sureden Kur'an sırasına göre daha önce gelmesi gerektiğini söylemiştir; yani birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs okumak bu anlayışa uygundur. Sırayı tersine çevirmek, yani Kur'an'da sonra gelen bir sureyi önce okumak, mekruh sayılmıştır.
Bununla birlikte namazda belirli surelerin belirli vakitlere ya da rekâtlara tahsis edildiğine dair kesin bir farz hükmü yoktur. Peygamberimizin uygulamalarından aktarılan rivayetler belirli sureleri belirli namazlarda okuduğunu göstermektedir; bunlar sünnet olarak değerlendirilir.
Peygamberimizin (s.a.v.) hangi namazda hangi sureleri okuduğuna dair rivayetler hadis kaynaklarında yer almaktadır. Bunların bir kısmı şöyledir:
Sabah namazında uzun sureler okunması sünnettir. Rivayetlerde Peygamberimizin sabah namazında Kâf suresi, Zümer suresi, Tekvîr suresi gibi nispeten uzun sureleri okuduğu aktarılmıştır (Müslim, Salât). Cuma günlerinin sabah namazında ise Secde suresi ile İnsân suresini okuduğu bilinmektedir (Buhârî, Müslim).
Öğle ve ikindi namazlarında orta uzunluktaki sureler okunurdu. Rivayetlerde bu vakitlerde Tarık, Bürûc, A'lâ, Leyl gibi surelerin okunduğu aktarılmıştır.
Akşam namazında kısa sureler okunması yaygındır. Peygamberimizin akşam namazında Mürselât suresini okuduğu rivayet edilmiştir (Buhârî, Müslim). Kısa Mekkî surelerin bu vakitte okunması da sünnete uygundur.
Yatsı namazında orta uzunlukta sureler tercih edilmiştir. Peygamberimizin yatsıda İnşikâk ve Bürûc surelerini okuduğuna dair rivayetler vardır.
Bu rivayetler birer tercih ve sünnet uygulaması olarak değerlendirilmelidir. Bunlardan farklı sureler okumak namazı bozmaz.
Günlük beş vakit namazda, özellikle yeni öğrenenler arasında en çok tercih edilen sureler şunlardır:
Fatiha suresi zaten her rekâtta okunur. Buna ek olarak en çok okunan sureler genellikle Kur'an'ın son cüzünde yer alan kısa surelerdir. Bunların başında İhlâs, Felak, Nâs, Kâfirûn, Kevser, Asr, Fîl, Kureyş, Mâûn, Tekâsür, Kâria, Âdiyât, Zilzâl, Beyyine, Kadr, Alak, Tîn, İnşirâh ve A'lâ sureleri gelir.
Bu surelerin tercih edilmesinin temel sebebi kısalıkları ve ezberlenmelerinin kolaylığıdır. Namazda okunacak sure konusunda tek şart, Fatiha'dan sonra Kur'an'dan en az üç ayet ya da bir sure okunmasıdır. Hangi surenin okunacağı kişinin ezberine ve tercihe bırakılmıştır.
Farz namazlarda sure okuma yalnızca ilk iki rekâtta yapılır. Üçüncü ve dördüncü rekâtlarda yalnızca Fatiha okunur; bazı alimlere göre bu rekâtlarda Fatiha da okunmaz, yalnızca tesbih çekilir. Hanefi mezhebinde ise üçüncü ve dördüncü rekâtlarda Fatiha okunması vacip kabul edilmez, sessizce sübhâneke gibi bir tesbih okunabilir.
Sünnet ve nafile namazlarda ise her rekâtta Fatiha'dan sonra sure okunabilir.
Namazda sure seçerken en önemli kural, okunan surenin doğru ve tam okunmasıdır. Ezberde tam olmayan bir sureyi namaz içinde yanlış okumak, bilinen ve doğru ezberlenen kısa bir sureyi okumaktan daha sorunludur. Bu nedenle alimlerin tavsiyesi her zaman şu yönde olmuştur: ezberlediğin sureleri doğru oku, henüz tam ezberlemediğin sureleri namaz içinde deneme alanı olarak kullanma.
Uzun sure okuma konusunda ise cemaatle kılınan namazlarda imamın cemaatin durumunu gözetmesi gerektiği hadislerde
Fatiha suresi namazın merkezindedir. Peygamberimiz "Fatiha'yı okumayan kimsenin namazı yoktur" buyurmuştur (Buhârî, Müslim). Bu nedenle her rekâtta, hem farz hem sünnet hem de nafile namazlarda Fatiha okunur.
Namaz Surelerinin Sırası Nasıl Olmalıdır?
Kur'an'ın kendi sırası esas alındığında surelerin sondan başa doğru, yani Kur'an'ın sonundaki kısa surelerden başlayarak okunması yaygın bir gelenektir. Ancak bu bir farz değil, Kur'an'ın sırasına saygı gösterme amacıyla oluşmuş bir uygulamadır. Alimlerin büyük çoğunluğu bir rekâtta okunan surenin bir sonraki rekâtta okunan sureden Kur'an sırasına göre daha önce gelmesi gerektiğini söylemiştir; yani birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs okumak bu anlayışa uygundur. Sırayı tersine çevirmek, yani Kur'an'da sonra gelen bir sureyi önce okumak, mekruh sayılmıştır.
Bununla birlikte namazda belirli surelerin belirli vakitlere ya da rekâtlara tahsis edildiğine dair kesin bir farz hükmü yoktur. Peygamberimizin uygulamalarından aktarılan rivayetler belirli sureleri belirli namazlarda okuduğunu göstermektedir; bunlar sünnet olarak değerlendirilir.
Hangi Namazda Hangi Sureler Okunur?
Peygamberimizin (s.a.v.) hangi namazda hangi sureleri okuduğuna dair rivayetler hadis kaynaklarında yer almaktadır. Bunların bir kısmı şöyledir:
Sabah namazında uzun sureler okunması sünnettir. Rivayetlerde Peygamberimizin sabah namazında Kâf suresi, Zümer suresi, Tekvîr suresi gibi nispeten uzun sureleri okuduğu aktarılmıştır (Müslim, Salât). Cuma günlerinin sabah namazında ise Secde suresi ile İnsân suresini okuduğu bilinmektedir (Buhârî, Müslim).
Öğle ve ikindi namazlarında orta uzunluktaki sureler okunurdu. Rivayetlerde bu vakitlerde Tarık, Bürûc, A'lâ, Leyl gibi surelerin okunduğu aktarılmıştır.
Akşam namazında kısa sureler okunması yaygındır. Peygamberimizin akşam namazında Mürselât suresini okuduğu rivayet edilmiştir (Buhârî, Müslim). Kısa Mekkî surelerin bu vakitte okunması da sünnete uygundur.
Yatsı namazında orta uzunlukta sureler tercih edilmiştir. Peygamberimizin yatsıda İnşikâk ve Bürûc surelerini okuduğuna dair rivayetler vardır.
Bu rivayetler birer tercih ve sünnet uygulaması olarak değerlendirilmelidir. Bunlardan farklı sureler okumak namazı bozmaz.
Beş Vakit Namazda Yaygın Olarak Okunan Sureler
Günlük beş vakit namazda, özellikle yeni öğrenenler arasında en çok tercih edilen sureler şunlardır:
Fatiha suresi zaten her rekâtta okunur. Buna ek olarak en çok okunan sureler genellikle Kur'an'ın son cüzünde yer alan kısa surelerdir. Bunların başında İhlâs, Felak, Nâs, Kâfirûn, Kevser, Asr, Fîl, Kureyş, Mâûn, Tekâsür, Kâria, Âdiyât, Zilzâl, Beyyine, Kadr, Alak, Tîn, İnşirâh ve A'lâ sureleri gelir.
Bu surelerin tercih edilmesinin temel sebebi kısalıkları ve ezberlenmelerinin kolaylığıdır. Namazda okunacak sure konusunda tek şart, Fatiha'dan sonra Kur'an'dan en az üç ayet ya da bir sure okunmasıdır. Hangi surenin okunacağı kişinin ezberine ve tercihe bırakılmıştır.
Farz Namazların Rekâtlarında Sure Okuma Düzeni
Farz namazlarda sure okuma yalnızca ilk iki rekâtta yapılır. Üçüncü ve dördüncü rekâtlarda yalnızca Fatiha okunur; bazı alimlere göre bu rekâtlarda Fatiha da okunmaz, yalnızca tesbih çekilir. Hanefi mezhebinde ise üçüncü ve dördüncü rekâtlarda Fatiha okunması vacip kabul edilmez, sessizce sübhâneke gibi bir tesbih okunabilir.
Sünnet ve nafile namazlarda ise her rekâtta Fatiha'dan sonra sure okunabilir.
Sure Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Nokta
Namazda sure seçerken en önemli kural, okunan surenin doğru ve tam okunmasıdır. Ezberde tam olmayan bir sureyi namaz içinde yanlış okumak, bilinen ve doğru ezberlenen kısa bir sureyi okumaktan daha sorunludur. Bu nedenle alimlerin tavsiyesi her zaman şu yönde olmuştur: ezberlediğin sureleri doğru oku, henüz tam ezberlemediğin sureleri namaz içinde deneme alanı olarak kullanma.
Uzun sure okuma konusunda ise cemaatle kılınan namazlarda imamın cemaatin durumunu gözetmesi gerektiği hadislerde
