OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Namazda Fatiha'yı okuduktan sonra Kur'an'dan herhangi bir sure ya da en az üç ayet okunması gerekir. Belirli bir sure zorunlu tutulmamıştır; hangi surenin okunacağı konusunda fıkıh mezheplerinin tamamı bu esnekliği kabul etmektedir. Bununla birlikte Hz. Peygamber'in (s.a.v.) namazlarında belirli sureleri sıklıkla tercih ettiği, sahih hadislerle sabittir ve bu süreler pratik bir rehber niteliği taşır.
Fatiha'dan sonra sure okumak —ki buna "zamm-ı sure" denir— namazın vacipleri arasında yer alır. Farz namazların ilk iki rekatında, nafile namazların ise her rekatında Fatiha'nın ardından sure okunur. Üçüncü ve dördüncü rekatlarda yalnızca Fatiha yeterlidir; sünnet olan da budur. Peki hangi sure seçilmeli?
Sahih hadisler incelendiğinde, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) namazın rekatlarına ve vaktine göre farklı sureler okuduğu görülür. Bu tercihler bir zorunluluk değil, sünnetin yol gösterici ışığıdır.
Sabah namazında uzun sureler okunmasını tavsiye etmiştir. Buhârî ve Müslim'de geçen rivayetlere göre sabah namazının ilk rekatında Kâf suresi veya Yasin gibi uzun sureleri zaman zaman okuduğu aktarılmıştır. Cuma günü sabah namazında ise Secde ve İnsan surelerini okuduğu bilinmektedir (Müslim, Salât, 879).
Öğle ve ikindi namazlarında orta uzunlukta sureler tercih edilmiştir. Rivayetlerde Tarık, Bürûc, Leyl, A'lâ gibi surelerden söz edilmektedir. Akşam namazında kısa surelerin okunduğu, yatsıda ise zaman zaman Tîn ve Inşirâh gibi orta boy surelerin tercih edildiği aktarılmıştır.
Cuma namazında ise birinci rekatta Cuma suresi, ikinci rekatta Münâfikûn suresi okunduğu sahih rivayetlerle sabittir (Müslim, Cum'a, 877).
Farz namazların yalnızca ilk iki rekatında Fatiha'nın ardından sure okunur. Üçüncü ve dördüncü rekatlarda —Hanefi mezhebine göre— yalnızca Fatiha okunmakla yetinilir; bu rekatlarda sure eklenmesi mekruh sayılmaz, ancak sünnet olan sadece Fatiha ile yetinmektir. Şafii mezhebinde ise üçüncü ve dördüncü rekatlarda da Fatiha'nın ardından sure okunması müstehap kabul edilir.
Nafile namazlarda her rekatta Fatiha'nın ardından sure okunur. Vitir namazında ise üçüncü rekatta Fatiha ve ardından Kadir veya İhlâs gibi sureler okunduğuna dair rivayetler mevcuttur; Hz. Peygamber'in vitirde Kâfirûn, İhlâs ve Felak-Nâs okuma uygulaması da hadis kaynaklarında aktarılmıştır (Tirmizî, Vitir, 462).
Kur'an'ın son cüzünde yer alan kısa sureler —İhlâs, Kâfirûn, Felak, Nâs, Kevser, Mâûn, Fil, Kureyş ve diğerleri— namazda en sık okunan sureler arasındadır. Bunun pratik bir sebebi vardır: Ezberlemesi kolaydır ve Hz. Peygamber'in bu sureleri namazda okuduğuna dair çok sayıda rivayet mevcuttur.
İhlâs suresi hakkında özellikle dikkat çekici bir rivayet aktarılmıştır. Buhârî'de geçen bir hadise göre Hz. Peygamber, İhlâs suresinin Kur'an'ın üçte birine denk olduğunu belirtmiştir (Buhârî, Fedâilü'l-Kur'ân, 13). Bu nedenle pek çok Müslüman bu sureyi namazda sıkça okumayı tercih eder.
Kâfirûn suresi ise sabah namazının sünneti ile akşam namazının sünneti gibi iki rekatlık nafilelerde Hz. Peygamber'in özellikle tercih ettiği sure olarak bilinmektedir. Müslim'deki rivayetlerde bu husus açıkça yer almaktadır (Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn, 726).
Namazda sure okurken surelerin Kur'an'daki sırasına uymak gerekmez; yani birinci rekatta daha sonraki bir sureyi, ikinci rekatta daha önceki bir sureyi okumak caizdir. Ancak Hanefi mezhebinde aynı rekatta Kur'an'ın sırasını tersine çevirmek —yani önce sonraki sureyi, ardından önceki sureyi okumak— mekruh sayılmıştır. İki ayrı rekatta ise böyle bir kısıtlama yoktur.
Bir diğer önemli husus, iki rekatlı namazlarda her rekatta farklı sure okunmasının daha uygun olduğudur. Aynı sureyi her rekatta tekrar okumak ise bazı alimlerce mekruh, bazılarınca ise caiz görülmüştür; nafile namazlarda ise bu konuda daha geniş bir hoşgörü söz konusudur.
Tam bir sure okunması şart değildir; en az üç ayet okunması yeterlidir. Hanefi mezhebine göre üç kısa ayet veya uzun bir ayet de bu şartı karşılar. Ancak kısa surelerin tamamının okunması hem daha kolay hem de daha yaygın uygulamadır.
Fatiha'dan sonra sure okumak —ki buna "zamm-ı sure" denir— namazın vacipleri arasında yer alır. Farz namazların ilk iki rekatında, nafile namazların ise her rekatında Fatiha'nın ardından sure okunur. Üçüncü ve dördüncü rekatlarda yalnızca Fatiha yeterlidir; sünnet olan da budur. Peki hangi sure seçilmeli?
Hz. Peygamber'in Namazda Sıkça Okuduğu Sureler
Sahih hadisler incelendiğinde, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) namazın rekatlarına ve vaktine göre farklı sureler okuduğu görülür. Bu tercihler bir zorunluluk değil, sünnetin yol gösterici ışığıdır.
Sabah namazında uzun sureler okunmasını tavsiye etmiştir. Buhârî ve Müslim'de geçen rivayetlere göre sabah namazının ilk rekatında Kâf suresi veya Yasin gibi uzun sureleri zaman zaman okuduğu aktarılmıştır. Cuma günü sabah namazında ise Secde ve İnsan surelerini okuduğu bilinmektedir (Müslim, Salât, 879).
Öğle ve ikindi namazlarında orta uzunlukta sureler tercih edilmiştir. Rivayetlerde Tarık, Bürûc, Leyl, A'lâ gibi surelerden söz edilmektedir. Akşam namazında kısa surelerin okunduğu, yatsıda ise zaman zaman Tîn ve Inşirâh gibi orta boy surelerin tercih edildiği aktarılmıştır.
Cuma namazında ise birinci rekatta Cuma suresi, ikinci rekatta Münâfikûn suresi okunduğu sahih rivayetlerle sabittir (Müslim, Cum'a, 877).
Zamm-ı Sure Hangi Rekatlarda Okunur?
Farz namazların yalnızca ilk iki rekatında Fatiha'nın ardından sure okunur. Üçüncü ve dördüncü rekatlarda —Hanefi mezhebine göre— yalnızca Fatiha okunmakla yetinilir; bu rekatlarda sure eklenmesi mekruh sayılmaz, ancak sünnet olan sadece Fatiha ile yetinmektir. Şafii mezhebinde ise üçüncü ve dördüncü rekatlarda da Fatiha'nın ardından sure okunması müstehap kabul edilir.
Nafile namazlarda her rekatta Fatiha'nın ardından sure okunur. Vitir namazında ise üçüncü rekatta Fatiha ve ardından Kadir veya İhlâs gibi sureler okunduğuna dair rivayetler mevcuttur; Hz. Peygamber'in vitirde Kâfirûn, İhlâs ve Felak-Nâs okuma uygulaması da hadis kaynaklarında aktarılmıştır (Tirmizî, Vitir, 462).
Kısa Surelerin Namazda Yeri
Kur'an'ın son cüzünde yer alan kısa sureler —İhlâs, Kâfirûn, Felak, Nâs, Kevser, Mâûn, Fil, Kureyş ve diğerleri— namazda en sık okunan sureler arasındadır. Bunun pratik bir sebebi vardır: Ezberlemesi kolaydır ve Hz. Peygamber'in bu sureleri namazda okuduğuna dair çok sayıda rivayet mevcuttur.
İhlâs suresi hakkında özellikle dikkat çekici bir rivayet aktarılmıştır. Buhârî'de geçen bir hadise göre Hz. Peygamber, İhlâs suresinin Kur'an'ın üçte birine denk olduğunu belirtmiştir (Buhârî, Fedâilü'l-Kur'ân, 13). Bu nedenle pek çok Müslüman bu sureyi namazda sıkça okumayı tercih eder.
Kâfirûn suresi ise sabah namazının sünneti ile akşam namazının sünneti gibi iki rekatlık nafilelerde Hz. Peygamber'in özellikle tercih ettiği sure olarak bilinmektedir. Müslim'deki rivayetlerde bu husus açıkça yer almaktadır (Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn, 726).
Sure Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Bir Nokta
Namazda sure okurken surelerin Kur'an'daki sırasına uymak gerekmez; yani birinci rekatta daha sonraki bir sureyi, ikinci rekatta daha önceki bir sureyi okumak caizdir. Ancak Hanefi mezhebinde aynı rekatta Kur'an'ın sırasını tersine çevirmek —yani önce sonraki sureyi, ardından önceki sureyi okumak— mekruh sayılmıştır. İki ayrı rekatta ise böyle bir kısıtlama yoktur.
Bir diğer önemli husus, iki rekatlı namazlarda her rekatta farklı sure okunmasının daha uygun olduğudur. Aynı sureyi her rekatta tekrar okumak ise bazı alimlerce mekruh, bazılarınca ise caiz görülmüştür; nafile namazlarda ise bu konuda daha geniş bir hoşgörü söz konusudur.
Sıkça Sorulan Sorular
Namazda Fatiha'dan sonra mutlaka tam bir sure mi okunmalıdır?
Tam bir sure okunması şart değildir; en az üç ayet okunması yeterlidir. Hanefi mezhebine göre üç kısa ayet veya uzun bir ayet de bu şartı karşılar. Ancak kısa surelerin tamamının okunması hem daha kolay hem de daha yaygın uygulamadır.
