DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Nazar duası, bir kişinin başkasının bakışından kaynaklandığına inanılan olumsuz etkiye karşı okunmak üzere seçilmiş Kur'an ayet ve hadis dualarından oluşan bir koruma uygulamasıdır. Nazarın gerçek olduğu İslam'da kabul görmektedir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) nazar konusunda rukyeye —yani Kur'an ve dua ile yapılan manevi tedaviye— izin verdiği hadislerle sabittir. Dolayısıyla nazar duası, uydurma bir halk geleneği değil; kaynaklı rivayetlere dayanan bir uygulamadır.
Nazarın ne olduğu ve nasıl etki ettiği ise ayrı bir meseledir. Kur'an'da nazar kelimesi bu anlamda doğrudan geçmez; ancak "ayn" kavramı hadislerde açıkça yer alır. "Ayn haktır" ifadesi Buhârî ve Müslim'de rivayet edilmektedir. Bu temel kabul, nazar duasının dinî dayanağını oluşturur.
Nazar için okunduğu sahih kaynaklarda aktarılan belirli ayet ve dualar bulunmaktadır. Bunların başında Felak ve Nâs sureleri gelir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) bu iki sureyi her gece yatmadan önce okuduğu ve her türlü kötülükten korunma niyetiyle tavsiye ettiği Buhârî'de rivayet edilmektedir. Nazar da bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Ayrıca Âyetü'l-Kürsî (Bakara suresi, 255. ayet) koruma amacıyla okunabilecek en güçlü Kur'an metinlerinden biri olarak bilinmektedir. Hz. Peygamber'in bu ayetin koruyucu özelliğine dair rivayetleri Buhârî ve Müslim'de mevcuttur.
Hadislerde nazar için özel olarak aktarılan bir dua metni de bulunmaktadır. Buhârî ve Müslim'de yer alan rivayete göre Hz. Peygamber, nazar değdiğinde şu duanın okunmasını öğretmiştir:
Arapça:
بِسْمِ اللَّهِ أَرْقِيكَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ يُؤْذِيكَ مِنْ شَرِّ كُلِّ نَفْسٍ أَوْ عَيْنٍ حَاسِدٍ اللَّهُ يَشْفِيكَ بِسْمِ اللَّهِ أَرْقِيكَ
Okunuşu:
Bismillâhi erkîke, min külli şey'in yü'zîke, min şerri külli nefsin ev 'aynin hâsidin, Allâhu yeşfîke, bismillâhi erkîke.
Anlamı:
"Allah'ın adıyla sana rukye yapıyorum. Sana zarar veren her şeyden, her nefsin ve haset eden her gözün şerrinden (Allah'a sığınarak). Allah seni şifa versin. Allah'ın adıyla sana rukye yapıyorum."
Kaynağı:
Müslim, Selâm, 40
Bu dua, rukyenin bir parçası olarak nazar değdiği düşünülen kişiye okunur.
Kaynaklarda aktarılan uygulamaya göre nazar duası, nazar değdiği düşünülen kişinin üzerine okunur. Rukye geleneğinde bu dua, kişinin başı veya vücudu üzerinde okunarak üflenebilir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) bu şekilde uyguladığına dair rivayetler hadis kaynaklarında mevcuttur.
Belirli bir tekrar sayısı konusunda sahih kaynaklarda kesin bir rakam bulunmamaktadır. Uygulamada üç kez okunması yaygın bir gelenek olsa da bu sayı için bağlayıcı bir hadis rivayet edilmemiştir. Sayıyı belirlemek yerine duanın içtenlikle ve Allah'a yönelerek okunması esas kabul edilmektedir.
Kişi duayı kendisi için de okuyabilir. Uyku öncesi Felak, Nâs ve Âyetü'l-Kürsî'yi okumak hem nazar hem de genel koruma niyetiyle yapılabilecek kaynaklı bir uygulamadır.
"Maşallah" bir dua cümlesi değildir; "Allah ne dilediyse o oldu" anlamına gelen bir hamd ifadesidir. Ancak nazar bağlamında önemli bir yeri vardır. Birine ya da bir şeye hayranlık duyulduğunda "maşallah" demek, nazarın önüne geçmek için tavsiye edilen bir uygulamadır.
Bu tavsiyenin Kur'an'daki dayanağı olarak genellikle Kehf suresi 39. ayet gösterilmektedir. Ayette bir bahçe sahibinin bahçesine girerken "maşallah" demesi gerektiğine dair bir ifade yer almaktadır. Ancak bu ayetin doğrudan "maşallah nazarı önler" şeklinde bir hüküm içerdiğini söylemek doğru olmaz; ayet bağlamı itibarıyla şükür ve tevekküle işaret etmektedir. Uygulamanın fıkhî dayanağı daha çok hadis literatüründe aranmaktadır.
Bu konu, nazar duasından ayrı tutulması gereken bir meseledir. Nazar boncuğu, muska veya benzeri nesnelerin nazar için kullanılması İslam âlimleri arasında tartışmalı bir konudur. Bir kesim bu tür nesnelerin şirke kapı aralayabileceği gerekçesiyle caiz görmez. Bir diğer kesim ise Kur'an ayeti içeren muskaların hükmünü ayrı değerlendirir.
Nazar duası ise bu nesnelerden tamamen bağımsızdır. Kur'an ayetleri ve hadislerde rivayet edilen dualar, herhangi bir nesneye ihtiyaç duyulmaksızın okunabilir. Nazar için yapılacak uygulamanın dinî dayanağı, n
Nazarın ne olduğu ve nasıl etki ettiği ise ayrı bir meseledir. Kur'an'da nazar kelimesi bu anlamda doğrudan geçmez; ancak "ayn" kavramı hadislerde açıkça yer alır. "Ayn haktır" ifadesi Buhârî ve Müslim'de rivayet edilmektedir. Bu temel kabul, nazar duasının dinî dayanağını oluşturur.
Nazar İçin Hangi Ayetler ve Dualar Okunur?
Nazar için okunduğu sahih kaynaklarda aktarılan belirli ayet ve dualar bulunmaktadır. Bunların başında Felak ve Nâs sureleri gelir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) bu iki sureyi her gece yatmadan önce okuduğu ve her türlü kötülükten korunma niyetiyle tavsiye ettiği Buhârî'de rivayet edilmektedir. Nazar da bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Ayrıca Âyetü'l-Kürsî (Bakara suresi, 255. ayet) koruma amacıyla okunabilecek en güçlü Kur'an metinlerinden biri olarak bilinmektedir. Hz. Peygamber'in bu ayetin koruyucu özelliğine dair rivayetleri Buhârî ve Müslim'de mevcuttur.
Hadislerde nazar için özel olarak aktarılan bir dua metni de bulunmaktadır. Buhârî ve Müslim'de yer alan rivayete göre Hz. Peygamber, nazar değdiğinde şu duanın okunmasını öğretmiştir:
Arapça:
بِسْمِ اللَّهِ أَرْقِيكَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ يُؤْذِيكَ مِنْ شَرِّ كُلِّ نَفْسٍ أَوْ عَيْنٍ حَاسِدٍ اللَّهُ يَشْفِيكَ بِسْمِ اللَّهِ أَرْقِيكَ
Okunuşu:
Bismillâhi erkîke, min külli şey'in yü'zîke, min şerri külli nefsin ev 'aynin hâsidin, Allâhu yeşfîke, bismillâhi erkîke.
Anlamı:
"Allah'ın adıyla sana rukye yapıyorum. Sana zarar veren her şeyden, her nefsin ve haset eden her gözün şerrinden (Allah'a sığınarak). Allah seni şifa versin. Allah'ın adıyla sana rukye yapıyorum."
Kaynağı:
Müslim, Selâm, 40
Bu dua, rukyenin bir parçası olarak nazar değdiği düşünülen kişiye okunur.
Nazar Duası Nasıl Okunur?
Kaynaklarda aktarılan uygulamaya göre nazar duası, nazar değdiği düşünülen kişinin üzerine okunur. Rukye geleneğinde bu dua, kişinin başı veya vücudu üzerinde okunarak üflenebilir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) bu şekilde uyguladığına dair rivayetler hadis kaynaklarında mevcuttur.
Belirli bir tekrar sayısı konusunda sahih kaynaklarda kesin bir rakam bulunmamaktadır. Uygulamada üç kez okunması yaygın bir gelenek olsa da bu sayı için bağlayıcı bir hadis rivayet edilmemiştir. Sayıyı belirlemek yerine duanın içtenlikle ve Allah'a yönelerek okunması esas kabul edilmektedir.
Kişi duayı kendisi için de okuyabilir. Uyku öncesi Felak, Nâs ve Âyetü'l-Kürsî'yi okumak hem nazar hem de genel koruma niyetiyle yapılabilecek kaynaklı bir uygulamadır.
"Maşallah" İfadesi Nazar Duası mıdır?
"Maşallah" bir dua cümlesi değildir; "Allah ne dilediyse o oldu" anlamına gelen bir hamd ifadesidir. Ancak nazar bağlamında önemli bir yeri vardır. Birine ya da bir şeye hayranlık duyulduğunda "maşallah" demek, nazarın önüne geçmek için tavsiye edilen bir uygulamadır.
Bu tavsiyenin Kur'an'daki dayanağı olarak genellikle Kehf suresi 39. ayet gösterilmektedir. Ayette bir bahçe sahibinin bahçesine girerken "maşallah" demesi gerektiğine dair bir ifade yer almaktadır. Ancak bu ayetin doğrudan "maşallah nazarı önler" şeklinde bir hüküm içerdiğini söylemek doğru olmaz; ayet bağlamı itibarıyla şükür ve tevekküle işaret etmektedir. Uygulamanın fıkhî dayanağı daha çok hadis literatüründe aranmaktadır.
Nazar Boncuğu ve Benzeri Nesnelerin Dinî Durumu
Bu konu, nazar duasından ayrı tutulması gereken bir meseledir. Nazar boncuğu, muska veya benzeri nesnelerin nazar için kullanılması İslam âlimleri arasında tartışmalı bir konudur. Bir kesim bu tür nesnelerin şirke kapı aralayabileceği gerekçesiyle caiz görmez. Bir diğer kesim ise Kur'an ayeti içeren muskaların hükmünü ayrı değerlendirir.
Nazar duası ise bu nesnelerden tamamen bağımsızdır. Kur'an ayetleri ve hadislerde rivayet edilen dualar, herhangi bir nesneye ihtiyaç duyulmaksızın okunabilir. Nazar için yapılacak uygulamanın dinî dayanağı, n
