OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (sav), gün içinde pek çok farklı vakitte dua ederdi. Bu duaların büyük bölümü Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim, Ebu Davud, Tirmizi ve İbn Mace gibi güvenilir hadis kaynaklarında rivayet edilmiştir. Sabah uyanışından gece uyumaya, evden çıkıştan yemek yemeye kadar günün her dilimine yayılan bu dualar, yalnızca bireysel ibadet anlayışının değil; her ânı Allah'a yakınlık içinde yaşamanın da canlı bir örneğidir. Peygamberimizin günlük hayatta okuduğu duaları öğrenmek isteyen biri, aslında İslam'ın "yaşayan dua" anlayışını keşfetmeye başlıyor demektir.
Peygamber Efendimiz sabah uykudan uyanınca şu duayı okurdu:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu:
Elhamdülillahillezi ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhin-nüşûr.
Anlamı:
"Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamdolsun. Dönüş yalnızca O'nadır."
Kaynağı:
Sahih-i Buhari, Deavat, 7.
Bu dua, uykunun İslam'daki "küçük ölüm" metaforiyle doğrudan bağlantılıdır. Her sabah yeniden uyanmak, başlı başına bir şükür vesilesi olarak değerlendirilmiş; Efendimiz bu bilinçle güne başlamıştır.
Hz. Peygamber evden çıkarken şu duayı okurdu:
Arapça:
بِسْمِ اللّٰهِ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّٰهِ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللّٰهِ
Okunuşu:
Bismillahi tevekkeltü alallahi ve lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh.
Anlamı:
"Allah'ın adıyla (çıkıyorum). Allah'a tevekkül ettim. Güç ve kuvvet yalnızca Allah'tandır."
Kaynağı:
Ebu Davud, Edeb, 103; Tirmizi, Deavat, 44.
Tirmizi bu hadisi rivayet ederken şunu da aktarır: Bu duayı okuyan kişiye "Sana yetildi, korundu ve yönlendirildin" denilir; şeytan da ondan uzaklaşır.
Peygamberimiz yemek başlamadan önce "Bismillah" diyerek başlardı. Bir hadiste şöyle buyrulur: "Biriniz yemek yiyeceği zaman Allah'ın adını ansın. Başında unutursa 'Bismillahi evvelehû ve âhirehû' desin." (Ebu Davud, Et'ime, 16; Tirmizi, Et'ime, 47.)
Yemek bittikten sonra ise şu dua okunurdu:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillahillezi et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ müslimîn.
Anlamı:
"Bizi doyuran, içiren ve Müslüman kılan Allah'a hamdolsun."
Kaynağı:
Ebu Davud, Et'ime, 52; Tirmizi, Deavat, 55.
Peygamberimiz tuvalete girerken şöyle derdi:
Okunuşu:
Allahümme innî eûzü bike minel hubsi vel habâis.
Anlamı:
"Allah'ım! Erkek ve dişi şeytanlardan sana sığınırım."
Kaynağı:
Sahih-i Buhari, Vudu, 9; Sahih-i Müslim, Hayz, 122.
Tuvaletten çıkarken ise:
Okunuşu:
Ğufrâneke.
Anlamı:
"Affını dilerim (ya Rabbi)."
Kaynağı:
Ebu Davud, Taharet, 30; Tirmizi, Taharet, 9.
Bu kısa dua, Tirmizi tarafından "hasen" olarak değerlendirilmiştir.
Peygamberimizin yatmadan önce düzenli olarak okuduğu rivayetler arasında en çok öne çıkan dua şudur:
Arapça:
اَللّٰهُمَّ بِاسْمِكَ أَمُوتُ وَأَحْيَا
Okunuşu:
Allahümme bismike emûtü ve ahyâ.
Anlamı:
"Allah'ım! Senin adınla ölür, Senin adınla dirilirim."
Kaynağı:
Sahih-i Buhari, Deavat, 7.
Bunun yanı sıra Efendimiz yatmadan önce İhlas, Felak ve Nas surelerini okur, ellerine üfleyerek vücudunu meshederdi. (Sahih-i Buhari, Fedailü'l-Kur'an, 14.) Bu uygulamanın da günlük gece rutininin bir parçası olduğu sahih rivayetlerle sabittir.
Günlük hayatta karşılaşılan sıkıntı, tasa ve bunalım anlarında Peygamberimizin okuduğu dua hadis kaynaklarında şöyle aktarılır:
Arapça:
اَللّٰهُمَّ إِنِّ
Sabah Uyanınca Okunan Dua
Peygamber Efendimiz sabah uykudan uyanınca şu duayı okurdu:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu:
Elhamdülillahillezi ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhin-nüşûr.
Anlamı:
"Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamdolsun. Dönüş yalnızca O'nadır."
Kaynağı:
Sahih-i Buhari, Deavat, 7.
Bu dua, uykunun İslam'daki "küçük ölüm" metaforiyle doğrudan bağlantılıdır. Her sabah yeniden uyanmak, başlı başına bir şükür vesilesi olarak değerlendirilmiş; Efendimiz bu bilinçle güne başlamıştır.
Evden Çıkarken Okunan Dua
Hz. Peygamber evden çıkarken şu duayı okurdu:
Arapça:
بِسْمِ اللّٰهِ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّٰهِ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللّٰهِ
Okunuşu:
Bismillahi tevekkeltü alallahi ve lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh.
Anlamı:
"Allah'ın adıyla (çıkıyorum). Allah'a tevekkül ettim. Güç ve kuvvet yalnızca Allah'tandır."
Kaynağı:
Ebu Davud, Edeb, 103; Tirmizi, Deavat, 44.
Tirmizi bu hadisi rivayet ederken şunu da aktarır: Bu duayı okuyan kişiye "Sana yetildi, korundu ve yönlendirildin" denilir; şeytan da ondan uzaklaşır.
Yemek Öncesi ve Sonrası Okunan Dualar
Peygamberimiz yemek başlamadan önce "Bismillah" diyerek başlardı. Bir hadiste şöyle buyrulur: "Biriniz yemek yiyeceği zaman Allah'ın adını ansın. Başında unutursa 'Bismillahi evvelehû ve âhirehû' desin." (Ebu Davud, Et'ime, 16; Tirmizi, Et'ime, 47.)
Yemek bittikten sonra ise şu dua okunurdu:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillahillezi et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ müslimîn.
Anlamı:
"Bizi doyuran, içiren ve Müslüman kılan Allah'a hamdolsun."
Kaynağı:
Ebu Davud, Et'ime, 52; Tirmizi, Deavat, 55.
Tuvalete Girerken ve Çıkarken Okunan Dualar
Peygamberimiz tuvalete girerken şöyle derdi:
Okunuşu:
Allahümme innî eûzü bike minel hubsi vel habâis.
Anlamı:
"Allah'ım! Erkek ve dişi şeytanlardan sana sığınırım."
Kaynağı:
Sahih-i Buhari, Vudu, 9; Sahih-i Müslim, Hayz, 122.
Tuvaletten çıkarken ise:
Okunuşu:
Ğufrâneke.
Anlamı:
"Affını dilerim (ya Rabbi)."
Kaynağı:
Ebu Davud, Taharet, 30; Tirmizi, Taharet, 9.
Bu kısa dua, Tirmizi tarafından "hasen" olarak değerlendirilmiştir.
Yatarken Okunan Dua
Peygamberimizin yatmadan önce düzenli olarak okuduğu rivayetler arasında en çok öne çıkan dua şudur:
Arapça:
اَللّٰهُمَّ بِاسْمِكَ أَمُوتُ وَأَحْيَا
Okunuşu:
Allahümme bismike emûtü ve ahyâ.
Anlamı:
"Allah'ım! Senin adınla ölür, Senin adınla dirilirim."
Kaynağı:
Sahih-i Buhari, Deavat, 7.
Bunun yanı sıra Efendimiz yatmadan önce İhlas, Felak ve Nas surelerini okur, ellerine üfleyerek vücudunu meshederdi. (Sahih-i Buhari, Fedailü'l-Kur'an, 14.) Bu uygulamanın da günlük gece rutininin bir parçası olduğu sahih rivayetlerle sabittir.
Sıkıntı ve Üzüntü Anlarında Okunan Dua
Günlük hayatta karşılaşılan sıkıntı, tasa ve bunalım anlarında Peygamberimizin okuduğu dua hadis kaynaklarında şöyle aktarılır:
Arapça:
اَللّٰهُمَّ إِنِّ