DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v.), hayatı boyunca pek çok duayı bizzat okumuş ve sahabelere öğretmiştir. Bu duaların büyük bölümü Kütüb-i Sitte başta olmak üzere güvenilir hadis kaynaklarında rivayet edilmiş; sabah-akşam zikirleri, yemek duaları, sıkıntı anlarında başvurulan münacatlar ve namaz içi dualar olarak bugüne ulaşmıştır. Peygamberimizin öğrettiği dualar, hem kısa hem de kapsamlı biçimleriyle günlük hayatın neredeyse her anını kuşatır.
Bu dualar yalnızca belirli ritüeller için değil, insanın Allah'a her hâlinde yönelebileceği bir iletişim kapısı olarak öğretilmiştir. Peygamberimiz özellikle kısa, öz ve mana bakımından derin duaları tercih etmiş; Hz. Aişe'nin naklettiğine göre "Allah'ın en çok sevdiği amel, az da olsa devamlı olandır" (Buhârî, Rikak 18) buyurarak sürekliliği ön plana çıkarmıştır.
Peygamberimizin en çok tavsiye ettiği dualar arasında sabah ve akşam zikirleri özel bir yer tutar. Bu dualar Ebû Dâvûd, Tirmizî ve Ahmed b. Hanbel gibi güvenilir kaynaklarda "sabah-akşam zikirleri" başlığı altında rivayet edilmiştir.
Sabah namazının ardından okunması tavsiye edilen dualardan biri şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا وَبِكَ أَمْسَيْنَا وَبِكَ نَحْيَا وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ النُّشُورُ
Okunuşu:
Allāhümme bike asbahna ve bike emseyna ve bike nahya ve bike nemutü ve ileyken-nüşûr.
Anlamı:
"Allah'ım! Senin adınla sabahladık, Senin adınla akşamladık, Senin adınla yaşarız, Senin adınla ölürüz; dönüş de Sana'dır."
Kaynağı:
Tirmizî, Daavât 13; Ebû Dâvûd, Edeb 100
Akşam vakti ise bu duanın "asbahna" yerine "emseyna", "nüşûr" yerine "mesîr" ifadesiyle değiştirilmiş biçimi okunur. Peygamberimiz bu duayı sabah-akşam düzenli okumuş ve sahabelere de öğretmiştir.
Peygamberimiz, üzüntü ve sıkıntı hâlinde okunmak üzere sahabelere birkaç dua öğretmiştir. Bunların en meşhuru "Dua-i Yûnus" olarak da bilinen şu ifadedir:
Arapça:
لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ
Okunuşu:
Lā ilāhe illā ente sübhāneke innī küntü minez-zālimīn.
Anlamı:
"Senden başka ilah yoktur. Seni tenzih ederim. Gerçekten ben zalimlerden oldum."
Kaynağı:
Enbiyâ Suresi, 87. ayet; Tirmizî, Daavât 82 — Peygamberimiz bu ayetin Hz. Yûnus'un balığın karnındayken okuduğu dua olduğunu, bir Müslümanın bununla dua etmesi hâlinde Allah'ın ona icabet edeceğini bildirmiştir.
Bir diğer önemli dua ise sıkıntı anında okunması tavsiye edilen şu rivayettir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ
Okunuşu:
Allāhümme innī eûzü bike minel-hemmi vel-hazen, vel-aczi vel-kesel, vel-buhli vel-cübn, ve dale'id-deyni ve ğalebetir-ricāl.
Anlamı:
"Allah'ım! Tasa ve üzüntüden, acizlik ve tembellikten, cimrilik ve korkaklıktan, borç yükü ve insanların baskısından Sana sığınırım."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât 39; Ebû Dâvûd, Salât 367
Peygamberimiz, namazın çeşitli bölümlerinde okuduğu duaları sahabelere bizzat öğretmiştir. Bunların başında rükûda okunan "Sübhâne rabbiyel-azîm", secdede okunan "Sübhâne rabbiyel-a'lâ" gelir. Bunların yanı sıra namaz sonrasında okunmak üzere öğretilen en kapsamlı dualardan biri şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ
Okunuşu:
Allāhümme eınnī alā zikrike ve şükrike ve hüsni ibādetek.
Anlamı:
"Allah'ım! Seni zikretmem, Sana şükretmem ve Sana güzel ibadet etmem için bana yardım et."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Vitir 26; Nesâî, Sehv 60 — Peygamberimiz bu duayı Hz. Muâz b. Cebel'e öğretmi
Bu dualar yalnızca belirli ritüeller için değil, insanın Allah'a her hâlinde yönelebileceği bir iletişim kapısı olarak öğretilmiştir. Peygamberimiz özellikle kısa, öz ve mana bakımından derin duaları tercih etmiş; Hz. Aişe'nin naklettiğine göre "Allah'ın en çok sevdiği amel, az da olsa devamlı olandır" (Buhârî, Rikak 18) buyurarak sürekliliği ön plana çıkarmıştır.
Sabah ve Akşam Okunan Peygamber Duaları
Peygamberimizin en çok tavsiye ettiği dualar arasında sabah ve akşam zikirleri özel bir yer tutar. Bu dualar Ebû Dâvûd, Tirmizî ve Ahmed b. Hanbel gibi güvenilir kaynaklarda "sabah-akşam zikirleri" başlığı altında rivayet edilmiştir.
Sabah namazının ardından okunması tavsiye edilen dualardan biri şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا وَبِكَ أَمْسَيْنَا وَبِكَ نَحْيَا وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ النُّشُورُ
Okunuşu:
Allāhümme bike asbahna ve bike emseyna ve bike nahya ve bike nemutü ve ileyken-nüşûr.
Anlamı:
"Allah'ım! Senin adınla sabahladık, Senin adınla akşamladık, Senin adınla yaşarız, Senin adınla ölürüz; dönüş de Sana'dır."
Kaynağı:
Tirmizî, Daavât 13; Ebû Dâvûd, Edeb 100
Akşam vakti ise bu duanın "asbahna" yerine "emseyna", "nüşûr" yerine "mesîr" ifadesiyle değiştirilmiş biçimi okunur. Peygamberimiz bu duayı sabah-akşam düzenli okumuş ve sahabelere de öğretmiştir.
Sıkıntı ve Üzüntü Anlarında Öğretilen Dualar
Peygamberimiz, üzüntü ve sıkıntı hâlinde okunmak üzere sahabelere birkaç dua öğretmiştir. Bunların en meşhuru "Dua-i Yûnus" olarak da bilinen şu ifadedir:
Arapça:
لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ
Okunuşu:
Lā ilāhe illā ente sübhāneke innī küntü minez-zālimīn.
Anlamı:
"Senden başka ilah yoktur. Seni tenzih ederim. Gerçekten ben zalimlerden oldum."
Kaynağı:
Enbiyâ Suresi, 87. ayet; Tirmizî, Daavât 82 — Peygamberimiz bu ayetin Hz. Yûnus'un balığın karnındayken okuduğu dua olduğunu, bir Müslümanın bununla dua etmesi hâlinde Allah'ın ona icabet edeceğini bildirmiştir.
Bir diğer önemli dua ise sıkıntı anında okunması tavsiye edilen şu rivayettir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ
Okunuşu:
Allāhümme innī eûzü bike minel-hemmi vel-hazen, vel-aczi vel-kesel, vel-buhli vel-cübn, ve dale'id-deyni ve ğalebetir-ricāl.
Anlamı:
"Allah'ım! Tasa ve üzüntüden, acizlik ve tembellikten, cimrilik ve korkaklıktan, borç yükü ve insanların baskısından Sana sığınırım."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât 39; Ebû Dâvûd, Salât 367
Namaz İçinde ve Sonrasında Okunan Peygamber Duaları
Peygamberimiz, namazın çeşitli bölümlerinde okuduğu duaları sahabelere bizzat öğretmiştir. Bunların başında rükûda okunan "Sübhâne rabbiyel-azîm", secdede okunan "Sübhâne rabbiyel-a'lâ" gelir. Bunların yanı sıra namaz sonrasında okunmak üzere öğretilen en kapsamlı dualardan biri şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ
Okunuşu:
Allāhümme eınnī alā zikrike ve şükrike ve hüsni ibādetek.
Anlamı:
"Allah'ım! Seni zikretmem, Sana şükretmem ve Sana güzel ibadet etmem için bana yardım et."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Vitir 26; Nesâî, Sehv 60 — Peygamberimiz bu duayı Hz. Muâz b. Cebel'e öğretmi
