DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Ramazan geceleri, Müslümanların en çok dua ettiği, ibadet ve niyazın yoğunlaştığı zamanlardır. Bu gecelerde okunabilecek dualar arasında özellikle iftar duası, teravih namazı aralarında okunan zikirler, Kadir Gecesi'ne mahsus dua ve Kur'an'dan seçilmiş bazı ayetler öne çıkar. Bunların bir kısmı hadis kaynaklarında rivayet edilmiş, bir kısmı ise Kur'an'da geçen dua ayetlerinden oluşur. Hepsinin ortak noktası şu: bu dualar belirli bir gece için değil, Ramazan'ın bütün gecelerine yayılabilecek nitelikte.
Ramazan gecelerinin ruhuna en uygun dualar, kişinin Allah'a yönelişini, bağışlanma talebini ve şükrünü dile getirdiği dualardır. Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) Ramazan'da ibadetini artırdığına dair rivayetler, özellikle son on gecede geceleri ihya ettiğine işaret eder. Bu çerçevede Ramazan gecelerinde okunabilecek dua ve zikirlere, kaynaklarıyla birlikte bakalım.
İftar anı, duanın kabul olduğuna dair rivayetlerin en yoğun biçimde aktarıldığı vakitlerden biridir. Tirmizî'de geçen rivayette Hz. Peygamber'in (s.a.v.) iftarda şu duayı okuduğu aktarılır:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللّٰهُ
Okunuşu:
Zehebe'z-zameu vebtelletil-urûku ve sebete'l-ecru inşâallah.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın izniyle ecir sabit oldu."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Savm, 22; aynı rivayet Tirmizî ve Dârekutnî'de de yer alır.
Halk arasında yaygın olarak bilinen "Allahümme leke sumtü ve bike âmentü..." şeklindeki dua ise hadis kritiği açısından zayıf kabul edilir; güvenilir hadis kaynaklarında bu lafızla sahih bir rivayet bulunmamaktadır. Bu bilgiyi paylaşmak, duayı küçümsemek için değil, kaynağını doğru bilmek adınadır.
Kadir Gecesi'ne özel olarak rivayet edilmiş, hadis kaynaklarında sağlam yere sahip bir dua vardır. Hz. Aişe'nin (r.a.) "Kadir Gecesi'ne denk gelirsem ne diyeyim?" diye sorması üzerine Hz. Peygamber (s.a.v.) şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اَللّٰهُمَّ اِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allahümme inneke afüvvün tühibbü'l-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım! Sen çok affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet."
Kaynağı:
Tirmizî, Deavât, 84; İbn Mâce, Duâ, 5. Tirmizî bu hadisi hasen-sahih olarak değerlendirmiştir.
Ramazan'ın son on gecesinde, özellikle tek gecelerde bu dua okunabilir. Belirli bir tekrar sayısına dair güvenilir bir kaynak bulunmamaktadır; kişi dilediği kadar okuyabilir.
Teravih namazının her dört rekâtının ardından belirli bir dua okunması gerektiğine dair sahih bir rivayet yoktur. Halk arasında yaygın olan ve camilerde okunan "Sübhâne Zil-mülki vel-melekût..." şeklindeki dua, kaynak bakımından tartışmalıdır; doğrudan Hz. Peygamber'e isnat edilmez, daha çok sonraki dönemlerde yaygınlaşmış bir uygulamadır.
Teravih aralarında okunabilecek sağlam zikirler arasında şunlar sayılabilir:
Sübhânallah, Elhamdülillah, Allahü ekber zikirleri; Hz. Peygamber'in çeşitli hadislerde tavsiye ettiği bu zikirler, Ramazan gecelerinde de okunabilir. Özellikle "Sübhânallahi ve bihamdihî sübhânallahil-azîm" zikri, bir hadiste "dile hafif, mizanda ağır" olarak nitelendirilmiştir (Buhârî, Deavât, 65; Müslim, Zikr, 31).
İstiğfar da bu vakitler için son derece uygun bir zikirdir. "Estağfirullah" demek ya da "Estağfirullahe'l-azîme ve etûbü ileyh" şeklinde istiğfar getirmek, Ramazan gecelerinin ruhuna çok yakışır.
Kur'an'da doğrudan dua cümlesi içeren bazı ayetler, Ramazan geceleri okunmak için son derece anlamlıdır. Bunlar Hz. Peygamber'e özgü değil, bütün Müslümanlara yönelik dua metinleridir.
Bakara Suresi'nin son iki ayeti (Âmenerrasûlü, 285–286. ayetler) hem dua içerir hem de Hz. Peygamber'in her gece okunmasını tavsiye ettiği aktarılır (Buhârî, Megâzî, 12; Müslim, Müsâfirîn, 255).
Âl-i İmrân Suresi'nin 8. ayeti de Ramazan gecelerinde okunabilecek güzel bir dua ayetidir:
Arapça:
رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ
Ramazan gecelerinin ruhuna en uygun dualar, kişinin Allah'a yönelişini, bağışlanma talebini ve şükrünü dile getirdiği dualardır. Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) Ramazan'da ibadetini artırdığına dair rivayetler, özellikle son on gecede geceleri ihya ettiğine işaret eder. Bu çerçevede Ramazan gecelerinde okunabilecek dua ve zikirlere, kaynaklarıyla birlikte bakalım.
İftar Duası: Orucu Açarken Ne Okunur?
İftar anı, duanın kabul olduğuna dair rivayetlerin en yoğun biçimde aktarıldığı vakitlerden biridir. Tirmizî'de geçen rivayette Hz. Peygamber'in (s.a.v.) iftarda şu duayı okuduğu aktarılır:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللّٰهُ
Okunuşu:
Zehebe'z-zameu vebtelletil-urûku ve sebete'l-ecru inşâallah.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın izniyle ecir sabit oldu."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Savm, 22; aynı rivayet Tirmizî ve Dârekutnî'de de yer alır.
Halk arasında yaygın olarak bilinen "Allahümme leke sumtü ve bike âmentü..." şeklindeki dua ise hadis kritiği açısından zayıf kabul edilir; güvenilir hadis kaynaklarında bu lafızla sahih bir rivayet bulunmamaktadır. Bu bilgiyi paylaşmak, duayı küçümsemek için değil, kaynağını doğru bilmek adınadır.
Kadir Gecesi Duası: Hangi Dua Okunur?
Kadir Gecesi'ne özel olarak rivayet edilmiş, hadis kaynaklarında sağlam yere sahip bir dua vardır. Hz. Aişe'nin (r.a.) "Kadir Gecesi'ne denk gelirsem ne diyeyim?" diye sorması üzerine Hz. Peygamber (s.a.v.) şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اَللّٰهُمَّ اِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allahümme inneke afüvvün tühibbü'l-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım! Sen çok affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet."
Kaynağı:
Tirmizî, Deavât, 84; İbn Mâce, Duâ, 5. Tirmizî bu hadisi hasen-sahih olarak değerlendirmiştir.
Ramazan'ın son on gecesinde, özellikle tek gecelerde bu dua okunabilir. Belirli bir tekrar sayısına dair güvenilir bir kaynak bulunmamaktadır; kişi dilediği kadar okuyabilir.
Teravih Aralarında Okunabilecek Zikirler
Teravih namazının her dört rekâtının ardından belirli bir dua okunması gerektiğine dair sahih bir rivayet yoktur. Halk arasında yaygın olan ve camilerde okunan "Sübhâne Zil-mülki vel-melekût..." şeklindeki dua, kaynak bakımından tartışmalıdır; doğrudan Hz. Peygamber'e isnat edilmez, daha çok sonraki dönemlerde yaygınlaşmış bir uygulamadır.
Teravih aralarında okunabilecek sağlam zikirler arasında şunlar sayılabilir:
Sübhânallah, Elhamdülillah, Allahü ekber zikirleri; Hz. Peygamber'in çeşitli hadislerde tavsiye ettiği bu zikirler, Ramazan gecelerinde de okunabilir. Özellikle "Sübhânallahi ve bihamdihî sübhânallahil-azîm" zikri, bir hadiste "dile hafif, mizanda ağır" olarak nitelendirilmiştir (Buhârî, Deavât, 65; Müslim, Zikr, 31).
İstiğfar da bu vakitler için son derece uygun bir zikirdir. "Estağfirullah" demek ya da "Estağfirullahe'l-azîme ve etûbü ileyh" şeklinde istiğfar getirmek, Ramazan gecelerinin ruhuna çok yakışır.
Ramazan Gecelerinde Okunabilecek Kur'an Duaları
Kur'an'da doğrudan dua cümlesi içeren bazı ayetler, Ramazan geceleri okunmak için son derece anlamlıdır. Bunlar Hz. Peygamber'e özgü değil, bütün Müslümanlara yönelik dua metinleridir.
Bakara Suresi'nin son iki ayeti (Âmenerrasûlü, 285–286. ayetler) hem dua içerir hem de Hz. Peygamber'in her gece okunmasını tavsiye ettiği aktarılır (Buhârî, Megâzî, 12; Müslim, Müsâfirîn, 255).
Âl-i İmrân Suresi'nin 8. ayeti de Ramazan gecelerinde okunabilecek güzel bir dua ayetidir:
Arapça:
رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ
