OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Yemek duası, yemek yemeden önce veya sonra okunan, Allah'ın adını anmayı ve verilen nimete şükretmeyi esas alan kısa bir dua ya da zikir pratiğidir. İslam'da yemeğe başlarken "Bismillah" demek, Hz. Peygamber'in hadislerinde açıkça tavsiye edilmiştir. Bu, yalnızca bir gelenek değil; kaynağı sahih rivayetlere dayanan fiilî bir sünnettir.
Yemek öncesi için bilinen en yaygın uygulama "Bismillah" veya "Bismillahirrahmanirrahim" demektir. Yemek sonrasında ise "Elhamdülillah" denir. Bunların yanı sıra hadis kaynaklarında yemek başında ve sonunda okunduğu rivayet edilen daha uzun dua metinleri de bulunmaktadır. Aşağıda bu duaları kaynaklarıyla birlikte bulabilirsiniz.
Yemek yemeye başlamadan önce "Bismillah" demek, Hz. Peygamber'in hadislerinde açıkça geçmektedir. Ömer b. Ebî Seleme'den rivayet edilen bir hadiste Resulullah şöyle buyurmuştur: "Ey oğlum, Allah'ın adını an, sağ elinle ye ve önünden ye." (Buhârî, Et'ime, 2; Müslim, Eşribe, 108)
Yemeğe başlarken "Bismillah" demeyi unutanlar için de ayrı bir rivayet aktarılmaktadır. Âişe validemizden gelen bir hadiste Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Biriniz yemek yiyeceği zaman Allah'ın adını ansın. Başında Allah'ın adını anmayı unutursa 'Bismillahi evvelehû ve âhirehû' desin." (Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47)
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
Başında da sonunda da Allah'ın adıyla.
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47
Yemek sonrasında "Elhamdülillah" demek de Hz. Peygamber'den aktarılan bir uygulamadır. Enes b. Mâlik'ten rivayet edilen hadiste şu ifade geçmektedir: "Kim bir yiyecek yiyip 'Bu yiyeceği bana yediren ve bunu bana kendi kudretimden ve kuvvetimden vermeksizin rızık olarak veren Allah'a hamdolsun' derse geçmiş günahları bağışlanır." (Ebû Dâvûd, Et'ime, 52; Tirmizî, Et'ime, 48 — Tirmizî bu hadisin hasen-garib olduğunu belirtmiştir.)
Daha yaygın biçimiyle yemek sonrası dua şöyledir:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ minel müslimîn
Anlamı:
Bizi yediren, içiren ve Müslümanlardan kılan Allah'a hamdolsun.
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Et'ime, 52; Tirmizî, Et'ime, 48
Yemek duası özünde bir şükür pratiğidir. Yemeğe başlarken Allah'ın adını anmak, o rızkın bir lütuf olduğunu hatırlatır. Yemek sonrasında hamd etmek ise bu lütfü sözle kabul etmektir. İslam'da rızık, kişinin kendi emeğiyle kazandığı kadar Allah'ın takdiriyle gelen bir nimet olarak değerlendirilir; yemek duası bu anlayışı günlük hayata taşıyan en basit ama en köklü uygulamalardan biridir.
Çocuklara yemek duasını öğretmek de bu yüzden önemli görülmüştür. Yalnızca bir ritüel olarak değil, her öğünde yenilenen bilinçli bir şükür alışkanlığı olarak.
Hadis kaynaklarında yemek öncesi veya sonrası dua için belirli bir tekrar sayısı bildirilmemiştir. "Bismillah" yemeğe başlarken bir kez söylenir; yemek sonrası dua da bir kez okunur. Belirli bir sayıda okunması gerektiğine dair güvenilir bir rivayet bulunmamaktadır. Bu nedenle "41 kez" veya "7 kez" gibi sayıların kaynaklarda yeri yoktur.
Ülkemizde sofralarda yaygın biçimde okunan, "Elhamdülillâhi alâ külli hâlin ve ni'metin..." diye başlayan uzun dua metinleri de bulunmaktadır. Bu metinlerin bir kısmı duaya uygun Arapça ifadeler içermekle birlikte, tamamının sahih hadis kaynaklarında aynı biçimde geçtiğini söylemek güçtür. Kültürel olarak yerleşmiş, içerik itibarıyla İslami değerlerle uyumlu bu duaları okumak caiz olmakla birlikte, bunları Hz. Peygamber'den rivayet edilmiş dua olarak sunmak doğru değildir.
Kaynağı kesin olan ve sahih rivayetlere dayanan yemek duaları yukarıda aktarılan "Bismillah" ve "Elhamdülillâhillezî et'amenâ..." metinleridir.
Yemek öncesi veya sonrası için özel bir dua metni
Yemek öncesi için bilinen en yaygın uygulama "Bismillah" veya "Bismillahirrahmanirrahim" demektir. Yemek sonrasında ise "Elhamdülillah" denir. Bunların yanı sıra hadis kaynaklarında yemek başında ve sonunda okunduğu rivayet edilen daha uzun dua metinleri de bulunmaktadır. Aşağıda bu duaları kaynaklarıyla birlikte bulabilirsiniz.
Yemek Öncesi Dua: Bismillah
Yemek yemeye başlamadan önce "Bismillah" demek, Hz. Peygamber'in hadislerinde açıkça geçmektedir. Ömer b. Ebî Seleme'den rivayet edilen bir hadiste Resulullah şöyle buyurmuştur: "Ey oğlum, Allah'ın adını an, sağ elinle ye ve önünden ye." (Buhârî, Et'ime, 2; Müslim, Eşribe, 108)
Yemeğe başlarken "Bismillah" demeyi unutanlar için de ayrı bir rivayet aktarılmaktadır. Âişe validemizden gelen bir hadiste Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Biriniz yemek yiyeceği zaman Allah'ın adını ansın. Başında Allah'ın adını anmayı unutursa 'Bismillahi evvelehû ve âhirehû' desin." (Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47)
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
Başında da sonunda da Allah'ın adıyla.
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47
Yemek Sonrası Dua
Yemek sonrasında "Elhamdülillah" demek de Hz. Peygamber'den aktarılan bir uygulamadır. Enes b. Mâlik'ten rivayet edilen hadiste şu ifade geçmektedir: "Kim bir yiyecek yiyip 'Bu yiyeceği bana yediren ve bunu bana kendi kudretimden ve kuvvetimden vermeksizin rızık olarak veren Allah'a hamdolsun' derse geçmiş günahları bağışlanır." (Ebû Dâvûd, Et'ime, 52; Tirmizî, Et'ime, 48 — Tirmizî bu hadisin hasen-garib olduğunu belirtmiştir.)
Daha yaygın biçimiyle yemek sonrası dua şöyledir:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ minel müslimîn
Anlamı:
Bizi yediren, içiren ve Müslümanlardan kılan Allah'a hamdolsun.
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Et'ime, 52; Tirmizî, Et'ime, 48
Yemek Duasının Anlamı ve Amacı Nedir?
Yemek duası özünde bir şükür pratiğidir. Yemeğe başlarken Allah'ın adını anmak, o rızkın bir lütuf olduğunu hatırlatır. Yemek sonrasında hamd etmek ise bu lütfü sözle kabul etmektir. İslam'da rızık, kişinin kendi emeğiyle kazandığı kadar Allah'ın takdiriyle gelen bir nimet olarak değerlendirilir; yemek duası bu anlayışı günlük hayata taşıyan en basit ama en köklü uygulamalardan biridir.
Çocuklara yemek duasını öğretmek de bu yüzden önemli görülmüştür. Yalnızca bir ritüel olarak değil, her öğünde yenilenen bilinçli bir şükür alışkanlığı olarak.
Yemek Duası Kaç Defa Okunur?
Hadis kaynaklarında yemek öncesi veya sonrası dua için belirli bir tekrar sayısı bildirilmemiştir. "Bismillah" yemeğe başlarken bir kez söylenir; yemek sonrası dua da bir kez okunur. Belirli bir sayıda okunması gerektiğine dair güvenilir bir rivayet bulunmamaktadır. Bu nedenle "41 kez" veya "7 kez" gibi sayıların kaynaklarda yeri yoktur.
Halk Arasında Okunan Uzun Yemek Duası
Ülkemizde sofralarda yaygın biçimde okunan, "Elhamdülillâhi alâ külli hâlin ve ni'metin..." diye başlayan uzun dua metinleri de bulunmaktadır. Bu metinlerin bir kısmı duaya uygun Arapça ifadeler içermekle birlikte, tamamının sahih hadis kaynaklarında aynı biçimde geçtiğini söylemek güçtür. Kültürel olarak yerleşmiş, içerik itibarıyla İslami değerlerle uyumlu bu duaları okumak caiz olmakla birlikte, bunları Hz. Peygamber'den rivayet edilmiş dua olarak sunmak doğru değildir.
Kaynağı kesin olan ve sahih rivayetlere dayanan yemek duaları yukarıda aktarılan "Bismillah" ve "Elhamdülillâhillezî et'amenâ..." metinleridir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yemek duası Kur'an'da geçiyor mu?
Yemek öncesi veya sonrası için özel bir dua metni
