SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
Sofranın başında ellerini açıp "Bismillah" dediğinde, aslında yüzyıllardır süregelen bir geleneğin tam ortasında duruyorsun. Yemek duası Arapça yazılışı olarak en çok aranan ve Hz. Peygamber'den rivayet edilen dua şudur:
Yemekten önce okunacak dua (Besmele):
Arapça:
بِسْمِ اللهِ
Okunuşu:
Bismillâh
Anlamı:
Allah'ın adıyla
Kaynağı:
Buhârî, Et'ime 2; Müslim, Eşribe 103
Bu, yemek öncesinde okunması sünnet olan temel ifadedir. Yemek sırasında başlangıcı unutanlar için ise şu rivayet edilmiştir:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
Allah'ın adıyla; başında da sonunda da
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Et'ime 16; Tirmizî, Et'ime 47 — Hz. Âişe'den rivayet edilmiştir.
Sofranın sonunda şükür ifade eden dua da hadislerde yer almaktadır. Hz. Peygamber'in yemekten sonra okuduğu rivayet edilen dua şöyledir:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdü lillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ müslimîn
Anlamı:
Bizi doyuran, içiren ve Müslüman kılan Allah'a hamdolsun.
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Et'ime 52; Tirmizî, Da'avât 56 — Hz. Ebû Said el-Hudrî'den rivayet edilmiştir.
Bu dua, yemeğin ardından yüksek sesle ya da sessizce okunabilir. Hadis kaynaklarında belirli bir tekrar sayısına dair bir rivayet bulunmamaktadır; bir kez okunması yeterlidir.
Kur'an'da "yemek duası" adıyla özel bir dua bulunmaz; ancak yeme-içme nimetlerine şükretmeyi emreden ve sofra adabıyla doğrudan ilişkilendirilen ayetler mevcuttur. Bunların en bilineni Bakara suresindedir:
Arapça:
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ كُلُوا۟ مِمَّا فِى ٱلْأَرْضِ حَلَٰلًا طَيِّبًا
Okunuşu:
Yâ eyyühen-nâsü külû mimmâ fil-ardı halâlen tayyibâ
Anlamı:
Ey insanlar! Yeryüzündeki helal ve temiz şeylerden yiyin.
Kaynağı:
Bakara suresi, 168. ayet
Bu ayet doğrudan bir dua metni değildir; yeme-içme konusundaki ilahi bir emirdir. Yemek duası olarak okunmaz, fakat helal ve temiz yemenin önemini hatırlatan bir ayet olarak bilinir.
Hadis kaynaklarına göre yemek öncesinde okunması sünnet olan ifade doğrudan Besmele'dir: "Bismillâh." Bu nedenle pek çok kişi yemek duası ile Besmele'yi özdeşleştirmektedir; bu özdeşleştirme temelsiz değildir. Ancak yemek duası kavramı daha geniş tutulduğunda, yemekten önce ve sonra okunan rivayetlerin tamamını kapsar.
Özetle: Besmele yemek duasının özüdür, fakat yemek duası yalnızca Besmele'den ibaret değildir. Sofra sonrasındaki şükür duası da bu geleneğin ayrılmaz bir parçasıdır.
Evet, hadislere göre yemek öncesinde "Bismillâh" demek sünneti yerine getirmek için yeterlidir. Buhârî ve Müslim'de yer alan rivayetlerde Hz. Peygamber bu ifadeyi kullanmayı öğütlemiştir. Daha uzun bir dua okunması zorunlu değildir.
Dua özünde Allah'a yöneliştir; Türkçe niyet ve şükür ifadesi etmek caizdir. Bununla birlikte hadislerde rivayet edilen Arapça ifadeleri öğrenip okumak, sünnet açısından daha uygundur. İkisi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.
Önce "Bismillâh" ifadesini öğretmek en pratik başlangıçtır. Çocuk bunu alışkanlık hâline getirdikten sonra yemek sonrası şükür duası da kısa cümleler hâlinde öğretilebilir. Zorlayıcı ezberleme yerine sofra başında birlikte tekrar etmek, kalıcı öğrenmeyi destekler.
Yemekten önce okunacak dua (Besmele):
Arapça:
بِسْمِ اللهِ
Okunuşu:
Bismillâh
Anlamı:
Allah'ın adıyla
Kaynağı:
Buhârî, Et'ime 2; Müslim, Eşribe 103
Bu, yemek öncesinde okunması sünnet olan temel ifadedir. Yemek sırasında başlangıcı unutanlar için ise şu rivayet edilmiştir:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
Allah'ın adıyla; başında da sonunda da
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Et'ime 16; Tirmizî, Et'ime 47 — Hz. Âişe'den rivayet edilmiştir.
Yemekten Sonra Okunacak Dua Arapça Yazılışı
Sofranın sonunda şükür ifade eden dua da hadislerde yer almaktadır. Hz. Peygamber'in yemekten sonra okuduğu rivayet edilen dua şöyledir:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdü lillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ müslimîn
Anlamı:
Bizi doyuran, içiren ve Müslüman kılan Allah'a hamdolsun.
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Et'ime 52; Tirmizî, Da'avât 56 — Hz. Ebû Said el-Hudrî'den rivayet edilmiştir.
Bu dua, yemeğin ardından yüksek sesle ya da sessizce okunabilir. Hadis kaynaklarında belirli bir tekrar sayısına dair bir rivayet bulunmamaktadır; bir kez okunması yeterlidir.
Kur'an'da Yemek Duasıyla İlgili Ayet Var mı?
Kur'an'da "yemek duası" adıyla özel bir dua bulunmaz; ancak yeme-içme nimetlerine şükretmeyi emreden ve sofra adabıyla doğrudan ilişkilendirilen ayetler mevcuttur. Bunların en bilineni Bakara suresindedir:
Arapça:
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ كُلُوا۟ مِمَّا فِى ٱلْأَرْضِ حَلَٰلًا طَيِّبًا
Okunuşu:
Yâ eyyühen-nâsü külû mimmâ fil-ardı halâlen tayyibâ
Anlamı:
Ey insanlar! Yeryüzündeki helal ve temiz şeylerden yiyin.
Kaynağı:
Bakara suresi, 168. ayet
Bu ayet doğrudan bir dua metni değildir; yeme-içme konusundaki ilahi bir emirdir. Yemek duası olarak okunmaz, fakat helal ve temiz yemenin önemini hatırlatan bir ayet olarak bilinir.
Yemek Duası ile Besmele Aynı Şey mi?
Hadis kaynaklarına göre yemek öncesinde okunması sünnet olan ifade doğrudan Besmele'dir: "Bismillâh." Bu nedenle pek çok kişi yemek duası ile Besmele'yi özdeşleştirmektedir; bu özdeşleştirme temelsiz değildir. Ancak yemek duası kavramı daha geniş tutulduğunda, yemekten önce ve sonra okunan rivayetlerin tamamını kapsar.
Özetle: Besmele yemek duasının özüdür, fakat yemek duası yalnızca Besmele'den ibaret değildir. Sofra sonrasındaki şükür duası da bu geleneğin ayrılmaz bir parçasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yemekten önce sadece "Bismillah" demek yeterli mi?
Evet, hadislere göre yemek öncesinde "Bismillâh" demek sünneti yerine getirmek için yeterlidir. Buhârî ve Müslim'de yer alan rivayetlerde Hz. Peygamber bu ifadeyi kullanmayı öğütlemiştir. Daha uzun bir dua okunması zorunlu değildir.
Yemek duasını Türkçe okumak caiz midir?
Dua özünde Allah'a yöneliştir; Türkçe niyet ve şükür ifadesi etmek caizdir. Bununla birlikte hadislerde rivayet edilen Arapça ifadeleri öğrenip okumak, sünnet açısından daha uygundur. İkisi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.
Çocuklara yemek duası nasıl öğretilir?
Önce "Bismillâh" ifadesini öğretmek en pratik başlangıçtır. Çocuk bunu alışkanlık hâline getirdikten sonra yemek sonrası şükür duası da kısa cümleler hâlinde öğretilebilir. Zorlayıcı ezberleme yerine sofra başında birlikte tekrar etmek, kalıcı öğrenmeyi destekler.
