OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Sofrana oturmadan önce bir an için dur. Ellerini kaldır ve yemek duasını oku; çünkü bu, yüzyıllardır her sofranın başında tekrarlanan, Hz. Peygamber'in sünnetine dayanan köklü bir davranıştır. Yemek öncesinde okunacak dua, kısaca "Besmele" ile başlar; yani "Bismillah" demek, yemeğe başlamanın temel sünneti olarak hadislerde geçmektedir. Ancak yemek duası denildiğinde akla gelen daha kapsamlı metin, yemek sonrasında şükür ifadesi olarak okunan ve Ebu Davud ile Tirmizî'de rivayet edilen duadır. Her ikisini de aşağıda Arapça, okunuş ve anlam olarak bulacaksın.
Yemeğe başlarken okunacak temel dua, Besmele'dir. Tirmizî'de yer alan bir hadiste Hz. Peygamber, yemek yiyene "Bismillah" demesini, unutursa "Bismillahi evvelehû ve âhirehû" demesini tavsiye etmiştir.
Arapça:
بِسْمِ اللّٰهِ
Okunuşu:
Bismillâh
Anlamı:
Allah'ın adıyla (başlıyorum).
Yemeğin başında Besmele'yi unutanlar için rivayet edilen dua ise şöyledir:
Arapça:
بِسْمِ اللّٰهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
Başında da sonunda da Allah'ın adıyla (yiyorum).
Kaynak: Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47
Sofra duası deyince pek çok kişinin aklına gelen, yemek sonrasında okunan şükür duasıdır. Bu dua, Ebu Davud ve Tirmizî'de rivayet edilmiş olup Hz. Peygamber'in yemek yedikten sonra okuduğu aktarılmaktadır.
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ minel müslimîn
Anlamı:
Bizi doyuran, içiren ve müslümanlardan kılan Allah'a hamdolsun.
Kaynak: Ebû Dâvûd, Et'ime, 52; Tirmizî, De'avât, 56
Bu dua, yemeğin sona ermesinin ardından sofrada okunur. İçinde hem nimet için şükür hem de Müslüman olma bilinci bir arada yer alır; bu yüzden yalnızca bir teşekkür ifadesi değil, aynı zamanda bir kimlik beyanıdır.
Bazı kaynaklarda yemek sonrası için daha uzun bir dua rivayeti de yer almaktadır. İbn Mace'de geçen bu rivayette şu metin aktarılmaktadır:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا
Okunuşu:
Elhamdülillâhi hamden kesîran tayyiben mübâreken fîhi gayra mekfiyyin ve lâ müvedda'in ve lâ müstağnen 'anhü rabbenâ
Anlamı:
Rabbimiz, sana bol bol, güzel ve bereketli hamdolsun; bu nimet öyle bir nimettir ki karşılığı ödenemez, veda edilemez ve ondan müstağni kalınamaz.
Kaynak: Buhârî, Et'ime, 54; aynı metin farklı lafızlarla İbn Mace'de de rivayet edilmiştir.
Bu rivayetin, Hz. Peygamber'in yemek yedikten sonra okuduğu aktarılmaktadır. Her iki yemek sonrası duası da sahih hadis kaynaklarına dayanmaktadır; hangisini okumak istersen ikisi de sünnete uygundur.
Hadis kaynaklarında yemek öncesi ve sonrası duaları için belirli bir tekrar sayısı bildirilmemiştir. Yemek öncesinde bir kez "Bismillah" demek, yemek sonrasında ise yukarıdaki dualardan birini bir kez okumak yeterlidir. Belirli sayıda tekrar etmek gerektiğine dair güvenilir bir rivayet bulunmamaktadır; bu nedenle "41 defa" veya "7 defa" gibi sayıları dinî kaynaklara dayandırmak doğru değildir.
Hadislerde yemek öncesi için Besmele, yemek sonrası için şükür duası rivayet edilmiştir. Sofra başında Besmele, sofra sonunda ise hamd duası okunması sünnet olarak belirtilmektedir. Yemek sırasında ayrıca okunması gerektiğine dair özel bir rivayet yoktur.
Dua özünde Allah'a yönelmektir; Türkçe dua etmek caizdir. Ancak Hz. Peygamber'den rivayet edilen duaların Arapça metinleri öğrenilip okunduğunda bu, sünnete daha uygun bir uygulama olur. Arapçayı bilmeyenler için Türkçe anlam üzerinden dua etmek de geçerlidir.
Yemek Öncesi Dua: Besmele ve Tam Metin
Yemeğe başlarken okunacak temel dua, Besmele'dir. Tirmizî'de yer alan bir hadiste Hz. Peygamber, yemek yiyene "Bismillah" demesini, unutursa "Bismillahi evvelehû ve âhirehû" demesini tavsiye etmiştir.
Arapça:
بِسْمِ اللّٰهِ
Okunuşu:
Bismillâh
Anlamı:
Allah'ın adıyla (başlıyorum).
Yemeğin başında Besmele'yi unutanlar için rivayet edilen dua ise şöyledir:
Arapça:
بِسْمِ اللّٰهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
Başında da sonunda da Allah'ın adıyla (yiyorum).
Kaynak: Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47
Yemek Sonrası Dua: Arapça Okunuşu ve Anlamı
Sofra duası deyince pek çok kişinin aklına gelen, yemek sonrasında okunan şükür duasıdır. Bu dua, Ebu Davud ve Tirmizî'de rivayet edilmiş olup Hz. Peygamber'in yemek yedikten sonra okuduğu aktarılmaktadır.
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ minel müslimîn
Anlamı:
Bizi doyuran, içiren ve müslümanlardan kılan Allah'a hamdolsun.
Kaynak: Ebû Dâvûd, Et'ime, 52; Tirmizî, De'avât, 56
Bu dua, yemeğin sona ermesinin ardından sofrada okunur. İçinde hem nimet için şükür hem de Müslüman olma bilinci bir arada yer alır; bu yüzden yalnızca bir teşekkür ifadesi değil, aynı zamanda bir kimlik beyanıdır.
Yemekten Sonra Okunabilecek Diğer Rivayet: Daha Uzun Versiyon
Bazı kaynaklarda yemek sonrası için daha uzun bir dua rivayeti de yer almaktadır. İbn Mace'de geçen bu rivayette şu metin aktarılmaktadır:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا
Okunuşu:
Elhamdülillâhi hamden kesîran tayyiben mübâreken fîhi gayra mekfiyyin ve lâ müvedda'in ve lâ müstağnen 'anhü rabbenâ
Anlamı:
Rabbimiz, sana bol bol, güzel ve bereketli hamdolsun; bu nimet öyle bir nimettir ki karşılığı ödenemez, veda edilemez ve ondan müstağni kalınamaz.
Kaynak: Buhârî, Et'ime, 54; aynı metin farklı lafızlarla İbn Mace'de de rivayet edilmiştir.
Bu rivayetin, Hz. Peygamber'in yemek yedikten sonra okuduğu aktarılmaktadır. Her iki yemek sonrası duası da sahih hadis kaynaklarına dayanmaktadır; hangisini okumak istersen ikisi de sünnete uygundur.
Yemek Duası Kaç Defa Okunur?
Hadis kaynaklarında yemek öncesi ve sonrası duaları için belirli bir tekrar sayısı bildirilmemiştir. Yemek öncesinde bir kez "Bismillah" demek, yemek sonrasında ise yukarıdaki dualardan birini bir kez okumak yeterlidir. Belirli sayıda tekrar etmek gerektiğine dair güvenilir bir rivayet bulunmamaktadır; bu nedenle "41 defa" veya "7 defa" gibi sayıları dinî kaynaklara dayandırmak doğru değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yemek duası sadece sofra başında mı okunur?
Hadislerde yemek öncesi için Besmele, yemek sonrası için şükür duası rivayet edilmiştir. Sofra başında Besmele, sofra sonunda ise hamd duası okunması sünnet olarak belirtilmektedir. Yemek sırasında ayrıca okunması gerektiğine dair özel bir rivayet yoktur.
Yemek duasını Türkçe okumak geçerli midir?
Dua özünde Allah'a yönelmektir; Türkçe dua etmek caizdir. Ancak Hz. Peygamber'den rivayet edilen duaların Arapça metinleri öğrenilip okunduğunda bu, sünnete daha uygun bir uygulama olur. Arapçayı bilmeyenler için Türkçe anlam üzerinden dua etmek de geçerlidir.
