OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Beladan kurtulmak için okunabilecek en güçlü kaynaklı dualardan biri, Hz. Eyyüb'ün (a.s.) büyük sıkıntısı sırasında Rabbine yöneldiği ve Kur'an'da geçen şu niyazdır: "Ennî messeniye'd-durru ve ente erhamü'r-râhimîn" — "Bana gerçekten zarar dokundu, sen merhametlilerin en merhametlisisin." (Enbiyâ, 21/83) Bunun yanı sıra Hz. Yunus'un (a.s.) karanlıklar içinde okuduğu tesbih duası da beladan kurtuluş için hadis kaynaklarında açıkça zikredilen bir duadır. Sıkıntı, korku veya bela anında ne okuyacağını merak eden biri için bu iki dua, Kur'an ve Sünnet'te doğrudan bu bağlamda rivayet edilmiş en sağlam örneklerdir.
Hayat zaman zaman insanı öyle bir noktaya sürükler ki, ne yapacağını bilemez; ne bir kapı açılır ne de bir el uzanır gibi hissedilir. İşte tam o anda dua, yalnızca bir ritüel değil, gerçek anlamda bir sığınma hâline gelir. Kur'an ve hadisler bu anlar için boş bırakmamıştır insanı; hem peygamberlerin dilinden hem de Hz. Peygamber'in (s.a.v.) bizzat öğrettiği dualar, bela ve sıkıntı vakitlerini doğrudan karşılar.
Hz. Eyyüb (a.s.), Kur'an'da uzun ve ağır bir sıkıntı döneminden geçen bir peygamber olarak anlatılır. Yıllar süren hastalık ve kayıpların ardından Allah'a yönelişi, Enbiyâ suresinde şu şekilde aktarılır:
Arapça:
وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّى مَسَّنِىَ ٱلضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ
Okunuşu:
Ve Eyyûbe iz nâdâ rabbehû ennî messeniye'd-durru ve ente erhamü'r-râhimîn.
Anlamı:
"Eyyüb'ü de hatırla; hani o Rabbine: 'Bana gerçekten zarar dokundu, sen merhametlilerin en merhametlisisin' diye niyaz etmişti."
Kaynağı: Enbiyâ Suresi, 21/83
Bu ayet doğrudan bir dua cümlesi içermektedir. Hz. Eyyüb şikâyet etmemiş, isyan etmemiş; yalnızca halini arz etmiş ve Allah'ın merhametini hatırlatmıştır. Ayette hemen ardından gelen ayette (21/84) Allah'ın bu niyaza icabet ettiği ve sıkıntısını giderdiği bildirilir. Bu yüzden bela, hastalık, uzun süren dert ve çaresizlik anlarında bu duayı okumak, hem Kur'an'a dayalı hem de derin bir anlam taşıyan bir başvuru yoludur.
Beladan kurtulmak için hadislerde en açık biçimde zikredilen dua, Hz. Yunus'un (a.s.) balığın karnındayken okuduğu duadır. Bu dua hem Kur'an'da geçer hem de Tirmizî başta olmak üzere hadis kaynaklarında özellikle sıkıntı ve bela anında okunması tavsiye edilen bir dua olarak rivayet edilmiştir.
Arapça:
لَّآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبْحَٰنَكَ إِنِّى كُنتُ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Okunuşu:
Lâ ilâhe illâ ente subhâneke innî kuntu mine'z-zâlimîn.
Anlamı:
"Senden başka hiçbir ilah yoktur. Seni tenzih ederim. Şüphesiz ben zalimlerden oldum."
Kaynağı: Enbiyâ Suresi, 21/87; Tirmizî, Daavât, 82
Tirmizî'de yer alan rivayette Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Bir Müslüman herhangi bir konuda bu dua ile dua ederse Allah onun duasına mutlaka icabet eder." Ancak bu rivayetin "kesin kabul" anlamına geldiği şeklinde yorumlanmaması gerekir; dua kabul olur ifadesi, Allah'ın o duayı işittiğini ve kulunun yönelişini boşa çevirmeyeceğini anlatır; sonucun ne zaman ve nasıl gerçekleşeceği ise yalnızca Allah'a aittir. Bu duanın özü, önce Allah'ın birliğini ikrar etmek, ardından O'nu her türlü eksiklikten tenzih etmek ve son olarak kendi kusurumuzu kabullenmektir. Bu üç unsur bir arada, beladan kurtuluş niyazının en samimi biçimini oluşturur.
Hz. Peygamber'in (s.a.v.) hadis kaynaklarında bizzat öğrettiği ve sıkıntı, keder, tasa anlarında okunmasını tavsiye ettiği bazı dualar mevcuttur. Bunların en çok bilinen ve güvenilir kaynaklarda geçeni şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْجُبْنِ وَالْبُخْلِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ غَلَبَةِ الدَّيْنِ وَقَهْرِ
Hayat zaman zaman insanı öyle bir noktaya sürükler ki, ne yapacağını bilemez; ne bir kapı açılır ne de bir el uzanır gibi hissedilir. İşte tam o anda dua, yalnızca bir ritüel değil, gerçek anlamda bir sığınma hâline gelir. Kur'an ve hadisler bu anlar için boş bırakmamıştır insanı; hem peygamberlerin dilinden hem de Hz. Peygamber'in (s.a.v.) bizzat öğrettiği dualar, bela ve sıkıntı vakitlerini doğrudan karşılar.
Hz. Eyyüb'ün Duası: Belada Sabır ve Niyazın Kur'an'daki Örneği
Hz. Eyyüb (a.s.), Kur'an'da uzun ve ağır bir sıkıntı döneminden geçen bir peygamber olarak anlatılır. Yıllar süren hastalık ve kayıpların ardından Allah'a yönelişi, Enbiyâ suresinde şu şekilde aktarılır:
Arapça:
وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّى مَسَّنِىَ ٱلضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ
Okunuşu:
Ve Eyyûbe iz nâdâ rabbehû ennî messeniye'd-durru ve ente erhamü'r-râhimîn.
Anlamı:
"Eyyüb'ü de hatırla; hani o Rabbine: 'Bana gerçekten zarar dokundu, sen merhametlilerin en merhametlisisin' diye niyaz etmişti."
Kaynağı: Enbiyâ Suresi, 21/83
Bu ayet doğrudan bir dua cümlesi içermektedir. Hz. Eyyüb şikâyet etmemiş, isyan etmemiş; yalnızca halini arz etmiş ve Allah'ın merhametini hatırlatmıştır. Ayette hemen ardından gelen ayette (21/84) Allah'ın bu niyaza icabet ettiği ve sıkıntısını giderdiği bildirilir. Bu yüzden bela, hastalık, uzun süren dert ve çaresizlik anlarında bu duayı okumak, hem Kur'an'a dayalı hem de derin bir anlam taşıyan bir başvuru yoludur.
Hz. Yunus'un Duası: Karanlıktan Kurtuluşun Tesbih Duası
Beladan kurtulmak için hadislerde en açık biçimde zikredilen dua, Hz. Yunus'un (a.s.) balığın karnındayken okuduğu duadır. Bu dua hem Kur'an'da geçer hem de Tirmizî başta olmak üzere hadis kaynaklarında özellikle sıkıntı ve bela anında okunması tavsiye edilen bir dua olarak rivayet edilmiştir.
Arapça:
لَّآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبْحَٰنَكَ إِنِّى كُنتُ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
Okunuşu:
Lâ ilâhe illâ ente subhâneke innî kuntu mine'z-zâlimîn.
Anlamı:
"Senden başka hiçbir ilah yoktur. Seni tenzih ederim. Şüphesiz ben zalimlerden oldum."
Kaynağı: Enbiyâ Suresi, 21/87; Tirmizî, Daavât, 82
Tirmizî'de yer alan rivayette Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Bir Müslüman herhangi bir konuda bu dua ile dua ederse Allah onun duasına mutlaka icabet eder." Ancak bu rivayetin "kesin kabul" anlamına geldiği şeklinde yorumlanmaması gerekir; dua kabul olur ifadesi, Allah'ın o duayı işittiğini ve kulunun yönelişini boşa çevirmeyeceğini anlatır; sonucun ne zaman ve nasıl gerçekleşeceği ise yalnızca Allah'a aittir. Bu duanın özü, önce Allah'ın birliğini ikrar etmek, ardından O'nu her türlü eksiklikten tenzih etmek ve son olarak kendi kusurumuzu kabullenmektir. Bu üç unsur bir arada, beladan kurtuluş niyazının en samimi biçimini oluşturur.
Peygamberimizin Öğrettiği Sıkıntı ve Bela Duaları
Hz. Peygamber'in (s.a.v.) hadis kaynaklarında bizzat öğrettiği ve sıkıntı, keder, tasa anlarında okunmasını tavsiye ettiği bazı dualar mevcuttur. Bunların en çok bilinen ve güvenilir kaynaklarda geçeni şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْجُبْنِ وَالْبُخْلِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ غَلَبَةِ الدَّيْنِ وَقَهْرِ
