OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Hacet namazı ve hacet duası, bir isteğin gerçekleşmesi için başvurulan en köklü İslami uygulamalardan biridir. Tirmizî ve İbn Mâce'de yer alan rivayete göre Hz. Peygamber (s.a.v.), bir ihtiyacı olan kişiye abdest alıp iki rekât namaz kılmasını, ardından Allah'a hamd edip salavat getirdikten sonra dua etmesini tavsiye etmiştir. Dolayısıyla "hacet duası" denildiğinde kasıt genellikle bu namazın ardından okunan dua olmakla birlikte, söz konusu rivayette geçen dua metni de ayrıca aktarılmaktadır.
Önemli bir not: "Bir isteğin olması için hacet duası" şeklinde tek bir özel isimle Kur'an'da veya hadis külliyatında sabit, belirlenmiş bir dua metni bulunmaz. Fakat hacet namazıyla birlikte rivayet edilen ve bu niyet için okunabilecek kaynaklı bir dua mevcuttur. Bunun yanı sıra Kur'an'da ihtiyaç ve darlık anında okunabilecek ayetler de vardır. Aşağıda bunların tamamı kaynaklarıyla birlikte ele alınmaktadır.
Tirmizî (479) ve İbn Mâce (1384) başta olmak üzere çeşitli hadis kaynaklarında aktarılan rivayette Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: Bir ihtiyacı olan kişi güzelce abdest alsın, iki rekât namaz kılsın, ardından Allah'a hamd edip Peygamber'e salavat getirsin, sonra şu duayı okusun:
Arapça:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ الْحَلِيمُ الْكَرِيمُ، سُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، أَسْأَلُكَ مُوجِبَاتِ رَحْمَتِكَ، وَعَزَائِمَ مَغْفِرَتِكَ، وَالْغَنِيمَةَ مِنْ كُلِّ بِرٍّ، وَالسَّلَامَةَ مِنْ كُلِّ إِثْمٍ، لَا تَدَعْ لِي ذَنْبًا إِلَّا غَفَرْتَهُ، وَلَا هَمًّا إِلَّا فَرَّجْتَهُ، وَلَا حَاجَةً هِيَ لَكَ رِضًا إِلَّا قَضَيْتَهَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
Okunuşu:
Lâ ilâhe illallâhü'l-halîmü'l-kerîm. Sübhânallâhi Rabbi'l-arşi'l-azîm. Elhamdü lillâhi Rabbi'l-âlemîn. Es'elüke mûcibâti rahmetik, ve azâime mağfiretik, ve'l-ganîmete min külli birr, ve's-selâmete min külli ism. Lâ teda'lî zenben illâ ğaferteh, ve lâ hemmen illâ ferracteh, ve lâ hâceten hiye leke rıdân illâ kadaytehâ yâ Erhame'r-râhimîn.
Anlamı:
"Allah'tan başka ilah yoktur; O Halîm'dir, Kerîm'dir. Büyük Arş'ın Rabbi olan Allah her türlü noksanlıktan münezzehtir. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a aittir. Senden rahmetini gerektiren şeyleri, mağfiretinin kesinliklerini, her iyilikten nasibimi ve her günahtan esenliğimi istiyorum. Bağışlamadığın bir günahımı, gidermediğin bir sıkıntımı bırakma; rızana uygun olan her ihtiyacımı gider, ey merhametlilerin en merhametlisi."
Kaynağı:
Tirmizî, Salât 348 (no. 479); İbn Mâce, İkâmetü's-Salât (no. 1384). Tirmizî bu hadis için "hasen" hükmünü vermiştir.
Bu duanın ardından kişi kendi ihtiyacını da kendi diliyle dile getirebilir. Rivayette buna dair bir engel belirtilmemiş; aksine namazın ve duanın ihtiyacın giderilmesine vesile olacağına işaret edilmiştir.
Rivayette geçen uygulama şu şekilde özetlenebilir: Önce güzelce abdest alınır, ardından iki rekât namaz kılınır. Bu namazın farz vakitlerde değil, mekruh olmayan bir vakitte kılınması gerekir. Namazın ardından Allah'a hamd edilir, Hz. Peygamber'e salavat getirilir ve yukarıdaki dua okunur. Sonra kişi kendi ihtiyacını doğrudan Allah'a arz eder.
Bazı kaynaklarda namazın dört rekât kılınabileceğine dair görüşler de aktarılmıştır; ancak rivayetin esas lafzı iki rekâttır. Belirli bir sure okunması gerektiğine dair rivayette açık bir şart yer almaz. Fatiha ve ardından okunabilecek herhangi bir sure yeterlidir.
Hacet namazı dışında, bir isteğin gerçekleşmesi niyetiyle sıkça başvurulan bazı Kur'an ayetleri de mevcuttur. Bunlar doğrudan "hacet duası" adıyla anılmasa da içerik ve bağlamları itibarıyla bu niyete uygun görülmüştür.
Enbiyâ Suresi 83. ayet, Hz. Eyyûb'un hastalık ve sıkıntı içindeyken yaptığı duayı aktarır:
Arapça:
وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّى مَسَّنِىَ ٱلضُّ
Önemli bir not: "Bir isteğin olması için hacet duası" şeklinde tek bir özel isimle Kur'an'da veya hadis külliyatında sabit, belirlenmiş bir dua metni bulunmaz. Fakat hacet namazıyla birlikte rivayet edilen ve bu niyet için okunabilecek kaynaklı bir dua mevcuttur. Bunun yanı sıra Kur'an'da ihtiyaç ve darlık anında okunabilecek ayetler de vardır. Aşağıda bunların tamamı kaynaklarıyla birlikte ele alınmaktadır.
Hacet Namazı Rivayeti ve Duası
Tirmizî (479) ve İbn Mâce (1384) başta olmak üzere çeşitli hadis kaynaklarında aktarılan rivayette Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: Bir ihtiyacı olan kişi güzelce abdest alsın, iki rekât namaz kılsın, ardından Allah'a hamd edip Peygamber'e salavat getirsin, sonra şu duayı okusun:
Arapça:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ الْحَلِيمُ الْكَرِيمُ، سُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، أَسْأَلُكَ مُوجِبَاتِ رَحْمَتِكَ، وَعَزَائِمَ مَغْفِرَتِكَ، وَالْغَنِيمَةَ مِنْ كُلِّ بِرٍّ، وَالسَّلَامَةَ مِنْ كُلِّ إِثْمٍ، لَا تَدَعْ لِي ذَنْبًا إِلَّا غَفَرْتَهُ، وَلَا هَمًّا إِلَّا فَرَّجْتَهُ، وَلَا حَاجَةً هِيَ لَكَ رِضًا إِلَّا قَضَيْتَهَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
Okunuşu:
Lâ ilâhe illallâhü'l-halîmü'l-kerîm. Sübhânallâhi Rabbi'l-arşi'l-azîm. Elhamdü lillâhi Rabbi'l-âlemîn. Es'elüke mûcibâti rahmetik, ve azâime mağfiretik, ve'l-ganîmete min külli birr, ve's-selâmete min külli ism. Lâ teda'lî zenben illâ ğaferteh, ve lâ hemmen illâ ferracteh, ve lâ hâceten hiye leke rıdân illâ kadaytehâ yâ Erhame'r-râhimîn.
Anlamı:
"Allah'tan başka ilah yoktur; O Halîm'dir, Kerîm'dir. Büyük Arş'ın Rabbi olan Allah her türlü noksanlıktan münezzehtir. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a aittir. Senden rahmetini gerektiren şeyleri, mağfiretinin kesinliklerini, her iyilikten nasibimi ve her günahtan esenliğimi istiyorum. Bağışlamadığın bir günahımı, gidermediğin bir sıkıntımı bırakma; rızana uygun olan her ihtiyacımı gider, ey merhametlilerin en merhametlisi."
Kaynağı:
Tirmizî, Salât 348 (no. 479); İbn Mâce, İkâmetü's-Salât (no. 1384). Tirmizî bu hadis için "hasen" hükmünü vermiştir.
Bu duanın ardından kişi kendi ihtiyacını da kendi diliyle dile getirebilir. Rivayette buna dair bir engel belirtilmemiş; aksine namazın ve duanın ihtiyacın giderilmesine vesile olacağına işaret edilmiştir.
Hacet Namazı Nasıl Kılınır?
Rivayette geçen uygulama şu şekilde özetlenebilir: Önce güzelce abdest alınır, ardından iki rekât namaz kılınır. Bu namazın farz vakitlerde değil, mekruh olmayan bir vakitte kılınması gerekir. Namazın ardından Allah'a hamd edilir, Hz. Peygamber'e salavat getirilir ve yukarıdaki dua okunur. Sonra kişi kendi ihtiyacını doğrudan Allah'a arz eder.
Bazı kaynaklarda namazın dört rekât kılınabileceğine dair görüşler de aktarılmıştır; ancak rivayetin esas lafzı iki rekâttır. Belirli bir sure okunması gerektiğine dair rivayette açık bir şart yer almaz. Fatiha ve ardından okunabilecek herhangi bir sure yeterlidir.
Bir İstek İçin Okunabilecek Kur'an Ayetleri
Hacet namazı dışında, bir isteğin gerçekleşmesi niyetiyle sıkça başvurulan bazı Kur'an ayetleri de mevcuttur. Bunlar doğrudan "hacet duası" adıyla anılmasa da içerik ve bağlamları itibarıyla bu niyete uygun görülmüştür.
Enbiyâ Suresi 83. ayet, Hz. Eyyûb'un hastalık ve sıkıntı içindeyken yaptığı duayı aktarır:
Arapça:
وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّى مَسَّنِىَ ٱلضُّ
