OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Cenaze namazında dördüncü tekbirden sonra herhangi bir şey okunmaz; yani bu tekbirin ardından dua veya Fatiha gibi bir okuma yapılmaz. Dördüncü tekbir alındıktan hemen sonra eller yanlara bırakılır ve ardından sağa ve sola selam verilir. Cenaze namazı bu şekilde tamamlanmış olur.
Cenaze namazının yapısını kısaca hatırlatmak gerekirse: Birinci tekbirden sonra Sübhaneke okunur, ikinci tekbirden sonra Peygamber Efendimize salavat getirilir (genellikle namazlardaki tahiyyata eklenen salavat duası), üçüncü tekbirden sonra ise cenaze için dua edilir. Dördüncü tekbir bu zincirin son halkasıdır ve herhangi bir okuma içermez.
Cenaze namazının her tekbirinde ne yapıldığını bir bütün olarak görmek, dördüncü tekbirin neden boş olduğunu daha iyi anlamayı sağlar.
Birinci tekbirden sonra eller bağlanır ve Sübhaneke duası okunur. Bu, namazın açılış duasıdır ve her namazda olduğu gibi burada da aynı metinle okunur.
İkinci tekbirden sonra salavat getirilir. Burada okunacak salavat, beş vakit namazın oturuşunda okunan salavatın aynısıdır; yani "Allahümme salli alâ Muhammed..." ile başlayan İbrahim salavatı. Bazı alimler burada kısa salavat getirilmesinin de yeterli olduğunu söylemiştir; ancak İbrahim salavatı daha yaygın uygulamadır.
Üçüncü tekbirden sonra cenaze için dua edilir. Bu dua, cenaze namazının özüdür ve ölen kişiye rahmet, mağfiret ve bağışlanma dileklerini içerir.
Dördüncü tekbirden sonra ise eller yanlara bırakılır ve selam verilir. Bu noktada okunacak herhangi bir dua belirlenmemiştir.
Dördüncü tekbirden sonra okunacak bir şey olmadığı için asıl duanın üçüncü tekbirden sonra geldiğini bilmek önemlidir. Bu bölüm cenaze namazının en kritik kısmıdır.
Hadis kaynaklarında cenaze namazı için rivayet edilen dualardan en yaygın olarak okunanı şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الْإِيمَانِ
Okunuşu:
Allahümme'ğfir li-hayyinâ ve meyyitinâ ve şâhidinâ ve ğâibinâ ve sağîrinâ ve kebîrinâ ve zekerînâ ve ünsânâ. Allahümme men ahyeytehû minnâ fe-ahyihî ale'l-islâm, ve men teveffeytehu minnâ fe-teveffehu ale'l-îmân.
Anlamı:
"Allah'ım! Hayatta olanlarımızı ve ölmüş olanlarımızı, aramızda bulunanları ve bulunmayanları, küçüklerimizi ve büyüklerimizi, erkeklerimizi ve kadınlarımızı bağışla. Allah'ım! İçimizden yaşattıklarını İslam üzere yaşat, içimizden vefat ettirdiklerini iman üzere vefat ettir."
Kaynağı: Ebû Dâvûd, Cenâiz 37; Tirmizî, Cenâiz 38; İbn Mâce, Cenâiz 22
Bu dua, sahabe döneminden itibaren cenaze namazlarında okunmuş ve fıkıh kitaplarında da yer almıştır.
Bazı kişiler dördüncü tekbirden sonra da kısa bir dua edip edemeyeceklerini merak eder. Hanefî mezhebine göre dördüncü tekbirden sonra herhangi bir dua okunmaz; eller bırakılır ve selam verilir. Bu konuda farklı mezheplerin uygulamaları arasında küçük farklar olmakla birlikte genel kanı, asıl duanın üçüncü tekbirden sonra yapıldığı yönündedir. Dördüncü tekbir namazı kapatma işlevi görür ve ardından ek bir okuma yapılması sünnette sabit değildir.
Eller dördüncü tekbirden sonra yanlara bırakılır. Bu tekbirin ardından herhangi bir dua okunmaksızın doğrudan sağa ve sola selam verilir.
Hanefî mezhebine göre cenaze namazında Fatiha okunmaz; birinci tekbirden sonra yalnızca Sübhaneke okunur. Şafiî mezhebinde ise birinci tekbirden sonra Fatiha okunması gerektiği kabul edilir. Uygulama, kişinin tabi olduğu mezhebe göre farklılık gösterir.
Salavat ikinci tekbirden sonra okunur. Genellikle beş vakit namazın oturuşunda okunan İbrahim salavatı burada da tercih edilir.
Cenaze namazının yapısını kısaca hatırlatmak gerekirse: Birinci tekbirden sonra Sübhaneke okunur, ikinci tekbirden sonra Peygamber Efendimize salavat getirilir (genellikle namazlardaki tahiyyata eklenen salavat duası), üçüncü tekbirden sonra ise cenaze için dua edilir. Dördüncü tekbir bu zincirin son halkasıdır ve herhangi bir okuma içermez.
Dört Tekbirde Ne Okunur, Kısaca
Cenaze namazının her tekbirinde ne yapıldığını bir bütün olarak görmek, dördüncü tekbirin neden boş olduğunu daha iyi anlamayı sağlar.
Birinci tekbirden sonra eller bağlanır ve Sübhaneke duası okunur. Bu, namazın açılış duasıdır ve her namazda olduğu gibi burada da aynı metinle okunur.
İkinci tekbirden sonra salavat getirilir. Burada okunacak salavat, beş vakit namazın oturuşunda okunan salavatın aynısıdır; yani "Allahümme salli alâ Muhammed..." ile başlayan İbrahim salavatı. Bazı alimler burada kısa salavat getirilmesinin de yeterli olduğunu söylemiştir; ancak İbrahim salavatı daha yaygın uygulamadır.
Üçüncü tekbirden sonra cenaze için dua edilir. Bu dua, cenaze namazının özüdür ve ölen kişiye rahmet, mağfiret ve bağışlanma dileklerini içerir.
Dördüncü tekbirden sonra ise eller yanlara bırakılır ve selam verilir. Bu noktada okunacak herhangi bir dua belirlenmemiştir.
Üçüncü Tekbirden Sonra Hangi Dua Okunur?
Dördüncü tekbirden sonra okunacak bir şey olmadığı için asıl duanın üçüncü tekbirden sonra geldiğini bilmek önemlidir. Bu bölüm cenaze namazının en kritik kısmıdır.
Hadis kaynaklarında cenaze namazı için rivayet edilen dualardan en yaygın olarak okunanı şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الْإِيمَانِ
Okunuşu:
Allahümme'ğfir li-hayyinâ ve meyyitinâ ve şâhidinâ ve ğâibinâ ve sağîrinâ ve kebîrinâ ve zekerînâ ve ünsânâ. Allahümme men ahyeytehû minnâ fe-ahyihî ale'l-islâm, ve men teveffeytehu minnâ fe-teveffehu ale'l-îmân.
Anlamı:
"Allah'ım! Hayatta olanlarımızı ve ölmüş olanlarımızı, aramızda bulunanları ve bulunmayanları, küçüklerimizi ve büyüklerimizi, erkeklerimizi ve kadınlarımızı bağışla. Allah'ım! İçimizden yaşattıklarını İslam üzere yaşat, içimizden vefat ettirdiklerini iman üzere vefat ettir."
Kaynağı: Ebû Dâvûd, Cenâiz 37; Tirmizî, Cenâiz 38; İbn Mâce, Cenâiz 22
Bu dua, sahabe döneminden itibaren cenaze namazlarında okunmuş ve fıkıh kitaplarında da yer almıştır.
Dördüncü Tekbirden Sonra Dua Edilebilir mi?
Bazı kişiler dördüncü tekbirden sonra da kısa bir dua edip edemeyeceklerini merak eder. Hanefî mezhebine göre dördüncü tekbirden sonra herhangi bir dua okunmaz; eller bırakılır ve selam verilir. Bu konuda farklı mezheplerin uygulamaları arasında küçük farklar olmakla birlikte genel kanı, asıl duanın üçüncü tekbirden sonra yapıldığı yönündedir. Dördüncü tekbir namazı kapatma işlevi görür ve ardından ek bir okuma yapılması sünnette sabit değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
Cenaze namazında eller ne zaman bırakılır?
Eller dördüncü tekbirden sonra yanlara bırakılır. Bu tekbirin ardından herhangi bir dua okunmaksızın doğrudan sağa ve sola selam verilir.
Cenaze namazında Fatiha okunur mu?
Hanefî mezhebine göre cenaze namazında Fatiha okunmaz; birinci tekbirden sonra yalnızca Sübhaneke okunur. Şafiî mezhebinde ise birinci tekbirden sonra Fatiha okunması gerektiği kabul edilir. Uygulama, kişinin tabi olduğu mezhebe göre farklılık gösterir.
Cenaze namazında salavat hangi tekbirden sonra okunur?
Salavat ikinci tekbirden sonra okunur. Genellikle beş vakit namazın oturuşunda okunan İbrahim salavatı burada da tercih edilir.
