DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Cenaze namazında üçüncü tekbirden sonra okunacak dua, vefat eden kişi için yapılan özel bir istiğfar ve rahmet duasıdır. Bu tekbirden sonra Hz. Peygamber'den (s.a.v.) rivayet edilen ve Ebu Davud ile diğer hadis kaynaklarında yer alan belirli bir dua okunur. Söz konusu dua; hem mevta için hem de tüm Müslümanlar için mağfiret, rahmet ve afiyet talep eder.
Üçüncü tekbirden sonra okunan bu duanın en yaygın rivayet edilen metni şöyledir:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا، اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ، وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الْإِيمَانِ
Okunuşu:
Allâhümmagfir li-hayyinâ ve meyyitinâ ve şâhidinâ ve gâibinâ ve sagîrinâ ve kebîrinâ ve zekerinâ ve ünsânâ. Allâhümme men ahyeytehu minnâ fe-ahyihi alel-islâm, ve men teveffeytehu minnâ fe-teveffehü alel-îmân.
Anlamı:
"Allah'ım! Hayatta olanlarımızı ve ölmüş olanlarımızı, yanımızda bulunanlarımızı ve uzakta olanlarımızı, küçüklerimizi ve büyüklerimizi, erkeklerimizi ve kadınlarımızı bağışla. Allah'ım! İçimizden yaşattıklarını İslam üzere yaşat; içimizden vefat ettirdiklerini de iman üzere vefat ettir."
Kaynağı: Ebu Davud, Cenâiz, 37 (hadis no: 3201); Tirmizî, Cenâiz, 38; İbn Mâce, Cenâiz, 22
Cenaze namazı dört tekbirden oluşur ve her tekbirden sonra farklı bir ibadet yapılır. Bu yapıyı bir bütün olarak görmek, üçüncü tekbirin yerini ve önemini daha iyi kavramayı sağlar.
Birinci tekbirden sonra Sübhâneke duası okunur. Eûzü-besmele çekilir ve ardından Fâtiha Suresi okunur; Hanefî mezhebine göre bu tekbirden sonra yalnızca Sübhâneke okunur, Fâtiha ise bazı mezheplerde farklı bir uygulamayla yer alır.
İkinci tekbirden sonra Hz. Peygamber'e salavat getirilir. Namazda okunan İbrahimiyye salavatı bu bölümde tercih edilir.
Üçüncü tekbirden sonra mevta için dua edilir. Yukarıda verilen dua bu aşamada okunur. Dilerse imam bu duayı yüksek sesle okuyabilir; cemaat ise içinden okur veya "Âmin" der.
Dördüncü tekbirden sonra ise selam verilir. Bazı rivayetlerde kısa bir dua daha okunabileceği aktarılmış olsa da esas uygulama selamla namazı tamamlamaktır.
Evet, duanın zamir kısmı mevtanın cinsiyetine göre değiştirilir. Yukarıdaki dua genel bir topluluk için ya da birden fazla kişi için kılınan cenazelerde kullanılır. Tek bir kişi için kılınıyorsa dua o kişiye özgü biçime dönüştürülür.
Mevta erkekse şu dua okunur:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ وَاغْسِلْهُ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ
Okunuşu:
Allâhümmağfir lehû verhâmhü ve âfihî va'fü anhü ve ekrim nüzülehü ve vessia müdhalehü vagsilhü bil-mâi ves-selci vel-bered.
Anlamı:
"Allah'ım! Onu bağışla, ona merhamet et, onu esenlikte kıl, onu affet, ona ikramda bulun, girdiği yeri genişlet, onu su, kar ve doluyla yıka (günahlardan temizle)."
Kaynağı: Müslim, Cenâiz, 11 (hadis no: 963); Ebu Davud, Cenâiz, 37
Mevta kadınsa zamirler müennes biçimine alınır: "lehû" yerine "lehâ", "verhâmhü" yerine "verhâmhâ" gibi. Uygulamada imam bu değişikliği yapar.
Dört mezhep de üçüncü tekbirden sonra mevta için dua okunması gerektiği konusunda hemfikirdir; ancak hangi duanın tercih edileceği konusunda küçük farklılıklar bulunur.
Hanefî mezhebinde yukarıda aktarılan genel dua ("Allâhümmağfir li-hayyinâ ve meyyitinâ...") yaygın biçimde kullanılır. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde ise mevtaya yönelik bireysel dua ("Allâhümmağfir lehû verhâmhü...") daha belirgin biçimde ön plana çıkar. Mâlikî mezhebinde de benzer bir uygulama söz konusudur. Tüm bu
Üçüncü tekbirden sonra okunan bu duanın en yaygın rivayet edilen metni şöyledir:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا، اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ، وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الْإِيمَانِ
Okunuşu:
Allâhümmagfir li-hayyinâ ve meyyitinâ ve şâhidinâ ve gâibinâ ve sagîrinâ ve kebîrinâ ve zekerinâ ve ünsânâ. Allâhümme men ahyeytehu minnâ fe-ahyihi alel-islâm, ve men teveffeytehu minnâ fe-teveffehü alel-îmân.
Anlamı:
"Allah'ım! Hayatta olanlarımızı ve ölmüş olanlarımızı, yanımızda bulunanlarımızı ve uzakta olanlarımızı, küçüklerimizi ve büyüklerimizi, erkeklerimizi ve kadınlarımızı bağışla. Allah'ım! İçimizden yaşattıklarını İslam üzere yaşat; içimizden vefat ettirdiklerini de iman üzere vefat ettir."
Kaynağı: Ebu Davud, Cenâiz, 37 (hadis no: 3201); Tirmizî, Cenâiz, 38; İbn Mâce, Cenâiz, 22
Cenaze Namazının Tekbirleri ve Her Tekbirden Sonra Ne Okunur?
Cenaze namazı dört tekbirden oluşur ve her tekbirden sonra farklı bir ibadet yapılır. Bu yapıyı bir bütün olarak görmek, üçüncü tekbirin yerini ve önemini daha iyi kavramayı sağlar.
Birinci tekbirden sonra Sübhâneke duası okunur. Eûzü-besmele çekilir ve ardından Fâtiha Suresi okunur; Hanefî mezhebine göre bu tekbirden sonra yalnızca Sübhâneke okunur, Fâtiha ise bazı mezheplerde farklı bir uygulamayla yer alır.
İkinci tekbirden sonra Hz. Peygamber'e salavat getirilir. Namazda okunan İbrahimiyye salavatı bu bölümde tercih edilir.
Üçüncü tekbirden sonra mevta için dua edilir. Yukarıda verilen dua bu aşamada okunur. Dilerse imam bu duayı yüksek sesle okuyabilir; cemaat ise içinden okur veya "Âmin" der.
Dördüncü tekbirden sonra ise selam verilir. Bazı rivayetlerde kısa bir dua daha okunabileceği aktarılmış olsa da esas uygulama selamla namazı tamamlamaktır.
Mevta Erkek veya Kadınsa Dua Değişir mi?
Evet, duanın zamir kısmı mevtanın cinsiyetine göre değiştirilir. Yukarıdaki dua genel bir topluluk için ya da birden fazla kişi için kılınan cenazelerde kullanılır. Tek bir kişi için kılınıyorsa dua o kişiye özgü biçime dönüştürülür.
Mevta erkekse şu dua okunur:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ وَاغْسِلْهُ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ
Okunuşu:
Allâhümmağfir lehû verhâmhü ve âfihî va'fü anhü ve ekrim nüzülehü ve vessia müdhalehü vagsilhü bil-mâi ves-selci vel-bered.
Anlamı:
"Allah'ım! Onu bağışla, ona merhamet et, onu esenlikte kıl, onu affet, ona ikramda bulun, girdiği yeri genişlet, onu su, kar ve doluyla yıka (günahlardan temizle)."
Kaynağı: Müslim, Cenâiz, 11 (hadis no: 963); Ebu Davud, Cenâiz, 37
Mevta kadınsa zamirler müennes biçimine alınır: "lehû" yerine "lehâ", "verhâmhü" yerine "verhâmhâ" gibi. Uygulamada imam bu değişikliği yapar.
Üçüncü Tekbirden Sonra Hangi Duanın Okunacağını Mezheplere Göre Farklılık Var mı?
Dört mezhep de üçüncü tekbirden sonra mevta için dua okunması gerektiği konusunda hemfikirdir; ancak hangi duanın tercih edileceği konusunda küçük farklılıklar bulunur.
Hanefî mezhebinde yukarıda aktarılan genel dua ("Allâhümmağfir li-hayyinâ ve meyyitinâ...") yaygın biçimde kullanılır. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde ise mevtaya yönelik bireysel dua ("Allâhümmağfir lehû verhâmhü...") daha belirgin biçimde ön plana çıkar. Mâlikî mezhebinde de benzer bir uygulama söz konusudur. Tüm bu
