OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Günlük zikirler sabah ve akşam olmak üzere iki ana vakitte yapılır. Buna ek olarak her namazın ardından, yatmadan önce ve uyanınca da belirli zikirler rivayet edilmiştir. Hangi vakitte ne okunacağı Kur'an ayetleri ve sahih hadislerle belirlenmiş olup günlük zikir pratiği bu vakitlere göre şekillenir.
Sabah ve akşam zikirlerinin özel bir yeri vardır. Allah Teâlâ Kehf Suresi 28. ayette "Sabah akşam Rablerine dua edenlere sabret" buyurur. Ahzab Suresi 41–42. ayetlerde ise "Ey iman edenler, Allah'ı çokça zikredin; O'nu sabah akşam tesbih edin" emri verilir. Bu ayetler sabah ve akşam vaktinin zikir için en öncelikli zaman dilimi olduğunu açıkça ortaya koyar.
Sabah zikirleri genel olarak fecrin doğuşundan, yani sabah namazı vaktinin girmesinden güneşin yükselmesine kadar olan dilimde okunur. Sabah namazının ardından bu zikirler yapılabilir. Bazı rivayetlerde sabah namazından sonra kuşluk vaktine kadar olan süre de bu kapsama dahil edilmiştir.
Sabah zikirlerinin içeriği arasında Ayetü'l-Kürsî, İhlas, Felak ve Nas surelerini birer kez okumak, "Sübhânallahi ve bihamdihî" demek ve istiğfar etmek yer alır. Ebû Dâvûd ve Tirmizî gibi hadis kaynaklarında sabah zikirlerine dair pek çok rivayet aktarılmıştır. Bu rivayetlerde Hz. Peygamber'in sabah namazının ardından belirli zikirleri düzenli olarak okuduğu bildirilmektedir.
Akşam zikirleri ikindi namazından güneşin batışına kadar olan dilimde ya da akşam namazının ardından yatsıya kadar okunabilir. Alimler bu konuda iki farklı görüş aktarmıştır; bir kısmı akşam zikirlerinin ikindiden sonra başladığını, bir kısmı ise akşam namazının ardından başladığını belirtmiştir.
Akşam zikirlerinin içeriği sabah zikirlerine büyük ölçüde benzer; aynı sureler ve tesbihler bu vakitte de okunur. Sabah ve akşam zikirlerini bir arada ele alan hadis kitaplarında bu iki vakit birbirini tamamlar nitelikte sunulmuştur. Tirmizî'nin es-Sünen'i ve Ebû Dâvûd'un Sünen'i bu konudaki temel kaynaklardandır.
Her farz namazın ardından yapılan zikirler ayrı bir pratik oluşturur. Müslim'de yer alan bir rivayete göre Hz. Peygamber namazın ardından "Estağfirullah" diyerek üç kez istiğfar eder, ardından "Allahümme ente's-selâm ve minke's-selâm…" duasını okurdu. Bunun yanı sıra otuz üçer kez sübhanallah, elhamdülillah ve Allahu ekber deyip yüzde bir Lâ ilâhe illallah ile tamamlamak da sahih hadislerle sabit bir uygulamadır. Bu uygulama Müslim'in Sahih'inde Abdullah ibn Zübeyr'den rivayet edilmiştir.
Namaz sonrası zikirler beş vakit için de geçerlidir; ancak sabah ve akşam namazlarının ardından yapılan zikirler diğer vakitlere kıyasla daha kapsamlı tutulmuştur.
Yatmadan önce okunacak zikirler Buhârî ve Müslim'de ayrıntılı biçimde geçmektedir. Hz. Peygamber'in yatmadan önce İhlas, Felak ve Nas surelerini üçer kez okuyup avuçlarına üfleyerek vücuduna sürdüğü rivayet edilmiştir. Bunun yanı sıra Bakara Suresi'nin son iki ayeti olan âmenerrasülü bölümünü okumanın da yatmadan önce tavsiye edildiği Buhârî'de yer almaktadır.
Uyanınca ise "Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhinnüşûr" duası okunur. Bu dua Buhârî'de Hz. Peygamber'den rivayet edilmiştir ve uyanış anının zikirle karşılanmasını ifade eder.
Zikir yalnızca belirli vakitlerle sınırlı değildir. Ahzab Suresi 41. ayette geçen "Allah'ı çokça zikredin" emri vakitten bağımsız bir süreklilik çağrısıdır. Bununla birlikte sabah, akşam, namaz sonrası ve yatmadan önce gibi vakitler, zikrin en güçlü biçimde tavsiye edildiği ve rivayet edildiği dilimlerdir.
Herhangi bir anda, herhangi bir yerde sübhanallah, elhamdülillah, Allahu ekber veya lâ ilâhe illallah demek de zikirdir. Bu zikirler için özel bir vakit şartı aranmaz; ancak sabah-akşam zikirleri kendi vakitlerinde okunduğunda daha büyük bir anlam ve bütünlük kazanır.
Sabah zikirleri için en yaygın görüş, güneşin yükselmesine kadar olan vakittir. Sabah namazından sonra başlanıp kuşluk vaktine kadar okunabilir. Güneş belirli bir yüksekliğe ulaştıktan sonra sabah zikirlerinin vakti geçmiş sayılır.
Alimlerin bir kısmı akşam zikirlerinin ikindiden sonra başladığını söylemiştir; dolayısıyla akşam namazından önce okunması da bu görüşe göre mümkündür. Ancak çoğ
Sabah ve akşam zikirlerinin özel bir yeri vardır. Allah Teâlâ Kehf Suresi 28. ayette "Sabah akşam Rablerine dua edenlere sabret" buyurur. Ahzab Suresi 41–42. ayetlerde ise "Ey iman edenler, Allah'ı çokça zikredin; O'nu sabah akşam tesbih edin" emri verilir. Bu ayetler sabah ve akşam vaktinin zikir için en öncelikli zaman dilimi olduğunu açıkça ortaya koyar.
Sabah Vakti Zikirler
Sabah zikirleri genel olarak fecrin doğuşundan, yani sabah namazı vaktinin girmesinden güneşin yükselmesine kadar olan dilimde okunur. Sabah namazının ardından bu zikirler yapılabilir. Bazı rivayetlerde sabah namazından sonra kuşluk vaktine kadar olan süre de bu kapsama dahil edilmiştir.
Sabah zikirlerinin içeriği arasında Ayetü'l-Kürsî, İhlas, Felak ve Nas surelerini birer kez okumak, "Sübhânallahi ve bihamdihî" demek ve istiğfar etmek yer alır. Ebû Dâvûd ve Tirmizî gibi hadis kaynaklarında sabah zikirlerine dair pek çok rivayet aktarılmıştır. Bu rivayetlerde Hz. Peygamber'in sabah namazının ardından belirli zikirleri düzenli olarak okuduğu bildirilmektedir.
Akşam Vakti Zikirler
Akşam zikirleri ikindi namazından güneşin batışına kadar olan dilimde ya da akşam namazının ardından yatsıya kadar okunabilir. Alimler bu konuda iki farklı görüş aktarmıştır; bir kısmı akşam zikirlerinin ikindiden sonra başladığını, bir kısmı ise akşam namazının ardından başladığını belirtmiştir.
Akşam zikirlerinin içeriği sabah zikirlerine büyük ölçüde benzer; aynı sureler ve tesbihler bu vakitte de okunur. Sabah ve akşam zikirlerini bir arada ele alan hadis kitaplarında bu iki vakit birbirini tamamlar nitelikte sunulmuştur. Tirmizî'nin es-Sünen'i ve Ebû Dâvûd'un Sünen'i bu konudaki temel kaynaklardandır.
Namaz Sonrası Zikirler
Her farz namazın ardından yapılan zikirler ayrı bir pratik oluşturur. Müslim'de yer alan bir rivayete göre Hz. Peygamber namazın ardından "Estağfirullah" diyerek üç kez istiğfar eder, ardından "Allahümme ente's-selâm ve minke's-selâm…" duasını okurdu. Bunun yanı sıra otuz üçer kez sübhanallah, elhamdülillah ve Allahu ekber deyip yüzde bir Lâ ilâhe illallah ile tamamlamak da sahih hadislerle sabit bir uygulamadır. Bu uygulama Müslim'in Sahih'inde Abdullah ibn Zübeyr'den rivayet edilmiştir.
Namaz sonrası zikirler beş vakit için de geçerlidir; ancak sabah ve akşam namazlarının ardından yapılan zikirler diğer vakitlere kıyasla daha kapsamlı tutulmuştur.
Yatmadan Önce ve Uyanınca Yapılan Zikirler
Yatmadan önce okunacak zikirler Buhârî ve Müslim'de ayrıntılı biçimde geçmektedir. Hz. Peygamber'in yatmadan önce İhlas, Felak ve Nas surelerini üçer kez okuyup avuçlarına üfleyerek vücuduna sürdüğü rivayet edilmiştir. Bunun yanı sıra Bakara Suresi'nin son iki ayeti olan âmenerrasülü bölümünü okumanın da yatmadan önce tavsiye edildiği Buhârî'de yer almaktadır.
Uyanınca ise "Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhinnüşûr" duası okunur. Bu dua Buhârî'de Hz. Peygamber'den rivayet edilmiştir ve uyanış anının zikirle karşılanmasını ifade eder.
Zikir İçin Özel Vakit Var mı?
Zikir yalnızca belirli vakitlerle sınırlı değildir. Ahzab Suresi 41. ayette geçen "Allah'ı çokça zikredin" emri vakitten bağımsız bir süreklilik çağrısıdır. Bununla birlikte sabah, akşam, namaz sonrası ve yatmadan önce gibi vakitler, zikrin en güçlü biçimde tavsiye edildiği ve rivayet edildiği dilimlerdir.
Herhangi bir anda, herhangi bir yerde sübhanallah, elhamdülillah, Allahu ekber veya lâ ilâhe illallah demek de zikirdir. Bu zikirler için özel bir vakit şartı aranmaz; ancak sabah-akşam zikirleri kendi vakitlerinde okunduğunda daha büyük bir anlam ve bütünlük kazanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sabah zikirlerine ne zamana kadar devam edilebilir?
Sabah zikirleri için en yaygın görüş, güneşin yükselmesine kadar olan vakittir. Sabah namazından sonra başlanıp kuşluk vaktine kadar okunabilir. Güneş belirli bir yüksekliğe ulaştıktan sonra sabah zikirlerinin vakti geçmiş sayılır.
Akşam zikirlerini akşam namazından önce okumak doğru mudur?
Alimlerin bir kısmı akşam zikirlerinin ikindiden sonra başladığını söylemiştir; dolayısıyla akşam namazından önce okunması da bu görüşe göre mümkündür. Ancak çoğ
