DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Günlük zikirler için Kur'an ve hadislerde belirlenmiş sabit bir sayı yoktur; ancak Hz. Peygamber'in (s.a.v.) sünnetinde belirli zikirlerin belirli sayılarla tavsiye edildiğine dair güvenilir rivayetler bulunmaktadır. En yaygın ve kaynaklı uygulama, her namazın ardından Sübhânallah, Elhamdülillah ve Allahu Ekber'i otuz üçer kez çekmek, akabinde "Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehu'l-mülkü ve lehu'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr" diyerek yüze tamamlamaktır. Bu uygulama Müslim'de sahih olarak rivayet edilmektedir. Günlük zikir alışkanlığı kurmak isteyen biri için bu sünnet, sağlam bir başlangıç noktasıdır.
Zikir, sayıdan önce kalbin huzuruyla ilgilidir. Bununla birlikte belirli sayıların sünnetle sabit olduğu durumlar, tesbihin işlevini hem kolaylaştırır hem de zikirden alınan manevi derinliği artırır. Aşağıda hangi zikirlerin kaç kere çekileceğine dair güvenilir kaynaklara dayanan bilgileri ve genel olarak zikir sayısının nasıl belirlenmesi gerektiğini ele alıyoruz.
Her farz namazın ardından çekilmesi sünnet olan temel zikirler şunlardır:
Ebû Hüreyre'den (r.a.) rivayet edilen hadiste Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Her namazın ardından otuz üç kez Sübhânallah, otuz üç kez Elhamdülillah, otuz üç kez Allahu Ekber de; yüze tamamlamak için de 'Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehu'l-mülkü ve lehu'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr' de." (Müslim, Mesâcid, 146)
Bu hadis, namaz sonrası zikrin sayısına dair en güçlü ve en yaygın kaynaklardan biridir. Otuz üçer kez çekilen bu üç temel zikrin toplamı doksan dokuzu bulur; son cümleyle birlikte yüze tamamlanır.
Bunun yanı sıra farklı rivayetlerde her birinin on kez çekildiğine dair uygulamalar da aktarılmaktadır. Özellikle vaktin dar olduğu durumlarda Hz. Peygamber'in bu kısaltılmış uygulamayı da tavsiye ettiği bilinmektedir. Hangi sayının tercih edileceği kişinin durumuna ve o vakitteki imkânına göre değişebilir; her iki uygulama da sahih kaynaklara dayanmaktadır.
Sabah ve akşam okunması tavsiye edilen bazı zikirlerin belirli sayılarla rivayet edildiği görülmektedir; ancak bu sayılar her zikir için aynı değildir ve kaynak güvenilirliği de farklılık gösterir.
Mesela "Sübhânallâhi ve bihamdihî" zikrini sabah ve akşam yüzer kez söylemenin fazileti hakkında Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bir hadis bulunmaktadır. (Buhârî, Daavât, 65; Müslim, Zikir, 28) Bu zikri yüz kez söyleyen kişinin günahlarının deniz köpüğü kadar da olsa silineceği ifade edilmiştir.
"Lâ ilâhe illallah" zikrini günde yüz kez söylemenin faziletine dair de sahih rivayetler mevcuttur. Hz. Peygamber (s.a.v.) bu zikri yüz kez söyleyen kişi için on köle azat etme sevabı olduğunu, yüz iyilik yazıldığını ve yüz günahın silindiğini bildirmiştir. (Buhârî, Daavât, 64; Müslim, Zikir, 28)
Salavat-ı şerife için ise belirli bir günlük sayı Kur'an veya hadislerde kesin olarak belirlenmemiştir. Alimler on, yüz veya daha fazla salavat getirmeyi tavsiye etmiş olsa da bu tavsiyeler zorunlu bir sayı değil, teşvik niteliğindedir.
Esmaül Hüsna'nın tamamının veya belirli isimlerinin günde kaç kez okunacağına dair Kur'an veya sahih hadislerde sabit bir sayı belirlenmemiştir. "Allah'ın doksan dokuz ismi vardır, onları sayan cennete girer" mealindeki hadis (Buhârî, Daavât, 68; Müslim, Zikir, 5) bu isimlerin bilinmesi ve benimsenmesine teşvik içermektedir; belirli bir günlük tekrar sayısı öngörmemektedir.
Bazı kaynaklarda belirli isimlerin belirli sayılarda okunmasına ilişkin rivayetler aktarılmış olsa da bu rivayetlerin büyük bölümü zayıf veya uydurma hadis kategorisinde değerlendirilmektedir. Bu nedenle herhangi bir isim için "şu kadar kez okunmalı" şeklinde kesin bir sayı vermek dinî açıdan doğru olmaz. Kişi, anlamını bilerek ve kalben hissederek dilediği kadar okuyabilir.
Kur'an-ı Kerim, zikrin belirli bir sayıya bağlanmasından çok "çokça zikretme" ilkesini ön plana çıkarır. "Ey iman edenler! Allah'ı çokça zikredin." (Ahzâb, 33/41) ayeti bu ilkenin en açık ifadesidir. "Çokça" ifadesi belirli bir rakam değil, zihnin ve kalbin Allah'tan gafil kalmamasını işaret eden bir nitelendirmedir.
Bir diğer ayet olan "Namazı kılınca ayakta, otururken ve yanınız üzerinde yatarken Allah'ı zikredin." (Nisâ, 4
Zikir, sayıdan önce kalbin huzuruyla ilgilidir. Bununla birlikte belirli sayıların sünnetle sabit olduğu durumlar, tesbihin işlevini hem kolaylaştırır hem de zikirden alınan manevi derinliği artırır. Aşağıda hangi zikirlerin kaç kere çekileceğine dair güvenilir kaynaklara dayanan bilgileri ve genel olarak zikir sayısının nasıl belirlenmesi gerektiğini ele alıyoruz.
Namaz Sonrası Zikirler Kaç Kere Çekilir?
Her farz namazın ardından çekilmesi sünnet olan temel zikirler şunlardır:
Ebû Hüreyre'den (r.a.) rivayet edilen hadiste Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Her namazın ardından otuz üç kez Sübhânallah, otuz üç kez Elhamdülillah, otuz üç kez Allahu Ekber de; yüze tamamlamak için de 'Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehu'l-mülkü ve lehu'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr' de." (Müslim, Mesâcid, 146)
Bu hadis, namaz sonrası zikrin sayısına dair en güçlü ve en yaygın kaynaklardan biridir. Otuz üçer kez çekilen bu üç temel zikrin toplamı doksan dokuzu bulur; son cümleyle birlikte yüze tamamlanır.
Bunun yanı sıra farklı rivayetlerde her birinin on kez çekildiğine dair uygulamalar da aktarılmaktadır. Özellikle vaktin dar olduğu durumlarda Hz. Peygamber'in bu kısaltılmış uygulamayı da tavsiye ettiği bilinmektedir. Hangi sayının tercih edileceği kişinin durumuna ve o vakitteki imkânına göre değişebilir; her iki uygulama da sahih kaynaklara dayanmaktadır.
Sabah ve Akşam Zikirlerinde Sayı Var mı?
Sabah ve akşam okunması tavsiye edilen bazı zikirlerin belirli sayılarla rivayet edildiği görülmektedir; ancak bu sayılar her zikir için aynı değildir ve kaynak güvenilirliği de farklılık gösterir.
Mesela "Sübhânallâhi ve bihamdihî" zikrini sabah ve akşam yüzer kez söylemenin fazileti hakkında Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bir hadis bulunmaktadır. (Buhârî, Daavât, 65; Müslim, Zikir, 28) Bu zikri yüz kez söyleyen kişinin günahlarının deniz köpüğü kadar da olsa silineceği ifade edilmiştir.
"Lâ ilâhe illallah" zikrini günde yüz kez söylemenin faziletine dair de sahih rivayetler mevcuttur. Hz. Peygamber (s.a.v.) bu zikri yüz kez söyleyen kişi için on köle azat etme sevabı olduğunu, yüz iyilik yazıldığını ve yüz günahın silindiğini bildirmiştir. (Buhârî, Daavât, 64; Müslim, Zikir, 28)
Salavat-ı şerife için ise belirli bir günlük sayı Kur'an veya hadislerde kesin olarak belirlenmemiştir. Alimler on, yüz veya daha fazla salavat getirmeyi tavsiye etmiş olsa da bu tavsiyeler zorunlu bir sayı değil, teşvik niteliğindedir.
Esmaül Hüsna Günlük Kaç Kere Okunur?
Esmaül Hüsna'nın tamamının veya belirli isimlerinin günde kaç kez okunacağına dair Kur'an veya sahih hadislerde sabit bir sayı belirlenmemiştir. "Allah'ın doksan dokuz ismi vardır, onları sayan cennete girer" mealindeki hadis (Buhârî, Daavât, 68; Müslim, Zikir, 5) bu isimlerin bilinmesi ve benimsenmesine teşvik içermektedir; belirli bir günlük tekrar sayısı öngörmemektedir.
Bazı kaynaklarda belirli isimlerin belirli sayılarda okunmasına ilişkin rivayetler aktarılmış olsa da bu rivayetlerin büyük bölümü zayıf veya uydurma hadis kategorisinde değerlendirilmektedir. Bu nedenle herhangi bir isim için "şu kadar kez okunmalı" şeklinde kesin bir sayı vermek dinî açıdan doğru olmaz. Kişi, anlamını bilerek ve kalben hissederek dilediği kadar okuyabilir.
Kur'an'da Zikrin Sayısına Dair Bir Ölçüt Var mı?
Kur'an-ı Kerim, zikrin belirli bir sayıya bağlanmasından çok "çokça zikretme" ilkesini ön plana çıkarır. "Ey iman edenler! Allah'ı çokça zikredin." (Ahzâb, 33/41) ayeti bu ilkenin en açık ifadesidir. "Çokça" ifadesi belirli bir rakam değil, zihnin ve kalbin Allah'tan gafil kalmamasını işaret eden bir nitelendirmedir.
Bir diğer ayet olan "Namazı kılınca ayakta, otururken ve yanınız üzerinde yatarken Allah'ı zikredin." (Nisâ, 4
