DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Nazar için okunacak ayetler konusunda İslam'ın tutumu oldukça nettir. Kur'an-ı Kerim'de doğrudan nazardan korunmak amacıyla indirilmiş sureler bulunmakta, Hz. Peygamber'in hadislerinde de bu konuya ilişkin uygulamalar aktarılmaktadır. Nazar için en çok başvurulan ayetler ve sureler şunlardır: Felak suresi, Nas suresi ve Kalem suresinin 51. ayeti. Bunların yanı sıra Bakara suresinin 255. ayeti olan Ayetü'l-Kürsî de genel koruma amacıyla yaygın biçimde okunmaktadır.
Nazarın gerçek olduğu, Kur'an ve sahih hadislerle sabittir. Hz. Peygamber (s.a.v.) "Nazar haktır." buyurmuş; bu rivayet Buhârî ve Müslim'de yer almaktadır. Dolayısıyla konuya yaklaşırken nazarı inkâr eden ya da abartılı biçimde büyüsel bir anlam yükleyen her iki uçtan da uzak durmak gerekir.
Nazara karşı okunması tavsiye edilen en güçlü dinî dayanak, Muavvizeteyn olarak bilinen Felak ve Nas sureleridir. Hz. Peygamber'in hasta olduğunda bu iki sureyi okuyup üzerine üflediği, Âişe validemizin rivayetiyle Buhârî ve Müslim'de aktarılmıştır. Ayrıca yatmadan önce her gece bu sureleri okuduğu ve avuçlarını yüzüne ile vücuduna sürdüğü de sahih kaynaklarda yer almaktadır.
Kalem suresinin 51. ayeti ise özellikle nazar konusunda sıkça zikredilen bir ayettir:
Arapça:
وَإِن يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ
Okunuşu:
Ve in yekâdüllezîne keferû leyüzlikûneke bi ebsârihim
Anlamı:
"Gerçek şu ki, inkâr edenler seni neredeyse gözleriyle devireceklerdi."
Kaynağı: Kalem suresi, 51. ayet
Bu ayet, nazarın Kur'an'da doğrudan geçtiğine delil olarak gösterilmektedir. Müfessirlerin büyük çoğunluğu bu ayette nazara işaret bulunduğunu kabul etmiştir. Ancak şunu belirtmek gerekir: Bu ayet bir dua cümlesi değil, bilgilendirici bir Kur'an ayetidir. Nazarla ilgili olması nedeniyle koruma amacıyla okunmaktadır.
Ayetü'l-Kürsî de genel manevi koruma için okunması hadislerde tavsiye edilmiş bir ayettir. Buhârî'de geçen bir rivayette Hz. Peygamber, sabah-akşam Ayetü'l-Kürsî'yi okuyan kişinin akşama ve sabaha kadar koruma altında olacağını bildirmiştir. Doğrudan nazar için özel bir rivayet olmasa da genel koruma kapsamında nazar için de okunması âlimler tarafından uygun görülmüştür.
Nazar değdiğinde ya da değdiği düşünüldüğünde okunabilecek kaynaklı bir uygulama, rukye olarak bilinmektedir. Hz. Peygamber'in nazar için bizzat uyguladığı ve tavsiye ettiği rukye duası sahih hadislerde şu şekilde aktarılmıştır:
Arapça:
اللَّهُمَّ أَذْهِبِ الْبَأْسَ رَبَّ النَّاسِ، اشْفِ أَنْتَ الشَّافِي، لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ، شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا
Okunuşu:
Allahümme ezhibili'l-be'se, Rabbe'n-nâs, işfi ente'ş-şâfî, lâ şifâe illâ şifâük, şifâen lâ yügâdiru sekamâ.
Anlamı:
"Allah'ım, ey insanların Rabbi, sıkıntıyı gider. Şifa ver, şifa veren yalnızca Sensin. Hiçbir hastalık bırakmayacak şekilde şifa ver."
Kaynağı: Buhârî, Tıb; Müslim, Selâm
Bunun yanı sıra Felak, Nas ve İhlâs surelerini okuyup hastanın üzerine üflemek, Hz. Peygamber'den rivayet edilen bir uygulamadır. Yalnızca bu sureleri okuyup üflemek değil, Allah'ın ismi ve O'na sığınma niyetiyle yapılması bu uygulamanın özüdür.
Sabah ve akşam okunması tavsiye edilen bazı dualar ve ayetler, genel koruma amacıyla nazara karşı da işlev görmektedir. Hz. Peygamber'in sabah-akşam dualarına ilişkin rivayetlerde şu uygulamalar yer almaktadır:
Felak ve Nas sureleri ile İhlâs suresini sabah ve akşam üçer defa okumak, Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de geçen rivayetlere dayanmaktadır. Tirmizî'de yer alan bir hadiste Hz. Peygamber, bu üç sureyi sabah-akşam üçer kez okumanın her şeye karşı kâfi geleceğini bildirmiştir.
Ayetü'l-Kürsî'yi sabah ve akşam okumak da Buhârî'deki rivayete göre tavsiye edilmiş bir uygulamadır. Bakara suresinin son iki ayeti olan Âmene'r-Resûlü bölümünü akşamleyin okumak da bu kapsamda değerlendirilebilir; ancak bu rivayetin doğrudan nazarla ilişkilendirilmesi değil, genel koruma için okunması söz konusudur.
Nazarın gerçek olduğu, Kur'an ve sahih hadislerle sabittir. Hz. Peygamber (s.a.v.) "Nazar haktır." buyurmuş; bu rivayet Buhârî ve Müslim'de yer almaktadır. Dolayısıyla konuya yaklaşırken nazarı inkâr eden ya da abartılı biçimde büyüsel bir anlam yükleyen her iki uçtan da uzak durmak gerekir.
Nazar İçin Okunan Temel Ayetler ve Sureler
Nazara karşı okunması tavsiye edilen en güçlü dinî dayanak, Muavvizeteyn olarak bilinen Felak ve Nas sureleridir. Hz. Peygamber'in hasta olduğunda bu iki sureyi okuyup üzerine üflediği, Âişe validemizin rivayetiyle Buhârî ve Müslim'de aktarılmıştır. Ayrıca yatmadan önce her gece bu sureleri okuduğu ve avuçlarını yüzüne ile vücuduna sürdüğü de sahih kaynaklarda yer almaktadır.
Kalem suresinin 51. ayeti ise özellikle nazar konusunda sıkça zikredilen bir ayettir:
Arapça:
وَإِن يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ
Okunuşu:
Ve in yekâdüllezîne keferû leyüzlikûneke bi ebsârihim
Anlamı:
"Gerçek şu ki, inkâr edenler seni neredeyse gözleriyle devireceklerdi."
Kaynağı: Kalem suresi, 51. ayet
Bu ayet, nazarın Kur'an'da doğrudan geçtiğine delil olarak gösterilmektedir. Müfessirlerin büyük çoğunluğu bu ayette nazara işaret bulunduğunu kabul etmiştir. Ancak şunu belirtmek gerekir: Bu ayet bir dua cümlesi değil, bilgilendirici bir Kur'an ayetidir. Nazarla ilgili olması nedeniyle koruma amacıyla okunmaktadır.
Ayetü'l-Kürsî de genel manevi koruma için okunması hadislerde tavsiye edilmiş bir ayettir. Buhârî'de geçen bir rivayette Hz. Peygamber, sabah-akşam Ayetü'l-Kürsî'yi okuyan kişinin akşama ve sabaha kadar koruma altında olacağını bildirmiştir. Doğrudan nazar için özel bir rivayet olmasa da genel koruma kapsamında nazar için de okunması âlimler tarafından uygun görülmüştür.
Nazar Değdiğinde Okunacak Rukye Duası
Nazar değdiğinde ya da değdiği düşünüldüğünde okunabilecek kaynaklı bir uygulama, rukye olarak bilinmektedir. Hz. Peygamber'in nazar için bizzat uyguladığı ve tavsiye ettiği rukye duası sahih hadislerde şu şekilde aktarılmıştır:
Arapça:
اللَّهُمَّ أَذْهِبِ الْبَأْسَ رَبَّ النَّاسِ، اشْفِ أَنْتَ الشَّافِي، لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ، شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا
Okunuşu:
Allahümme ezhibili'l-be'se, Rabbe'n-nâs, işfi ente'ş-şâfî, lâ şifâe illâ şifâük, şifâen lâ yügâdiru sekamâ.
Anlamı:
"Allah'ım, ey insanların Rabbi, sıkıntıyı gider. Şifa ver, şifa veren yalnızca Sensin. Hiçbir hastalık bırakmayacak şekilde şifa ver."
Kaynağı: Buhârî, Tıb; Müslim, Selâm
Bunun yanı sıra Felak, Nas ve İhlâs surelerini okuyup hastanın üzerine üflemek, Hz. Peygamber'den rivayet edilen bir uygulamadır. Yalnızca bu sureleri okuyup üflemek değil, Allah'ın ismi ve O'na sığınma niyetiyle yapılması bu uygulamanın özüdür.
Nazardan Korunmak İçin Sabah-Akşam Okunacak Ayetler
Sabah ve akşam okunması tavsiye edilen bazı dualar ve ayetler, genel koruma amacıyla nazara karşı da işlev görmektedir. Hz. Peygamber'in sabah-akşam dualarına ilişkin rivayetlerde şu uygulamalar yer almaktadır:
Felak ve Nas sureleri ile İhlâs suresini sabah ve akşam üçer defa okumak, Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de geçen rivayetlere dayanmaktadır. Tirmizî'de yer alan bir hadiste Hz. Peygamber, bu üç sureyi sabah-akşam üçer kez okumanın her şeye karşı kâfi geleceğini bildirmiştir.
Ayetü'l-Kürsî'yi sabah ve akşam okumak da Buhârî'deki rivayete göre tavsiye edilmiş bir uygulamadır. Bakara suresinin son iki ayeti olan Âmene'r-Resûlü bölümünü akşamleyin okumak da bu kapsamda değerlendirilebilir; ancak bu rivayetin doğrudan nazarla ilişkilendirilmesi değil, genel koruma için okunması söz konusudur.
