OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.), hayatı boyunca çeşitli vesilelerle kapsamlı dualar yapmıştır. Bu duaların bir kısmı, tek bir konuya değil; dünya ve ahiret hayatının tamamını kapsayan geniş bir içeriğe sahiptir. Hadis kaynaklarında "cevâmiü'd-duâ" (duaların en kapsamlısı) olarak nitelendirilen bu dualar, Hz. Peygamber'in tercih ettiği ve sahabe döneminden itibaren özellikle önem verilen dualar arasında yer almaktadır.
Peygamberimizin bu tür kapsamlı duaları öğretirken kullandığı ifadelerden biri şudur: "Allah Teâlâ size cevâmiü'd-duâyı öğretmiştir; siz de bunlara sarılın." Bu yönlendirme, duada kısalık ve kapsayıcılığın birlikte bulunmasının ne denli değerli görüldüğünü ortaya koymaktadır.
Hadis literatüründe Peygamberimize atfedilen kapsamlı duaların en çok bilinen ve rivayet edilen örneklerinden biri şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Allâhümme âtinâ fid-dünyâ haseneten ve fil-âhirati haseneten ve kınâ azâben-nâr.
Anlamı:
"Allah'ım! Bize dünyada iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi cehennem azabından koru."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 55; Müslim, Zikir, 23. Hz. Enes (r.a.) rivayet etmiştir.
Bu duanın Hz. Peygamber'in en sık okuduğu dua olduğu, Enes b. Mâlik (r.a.) tarafından aktarılmıştır. Kısa olmasına karşın dünya ve ahiret iyiliğini aynı anda kapsaması, bu duayı "cevâmiü'd-duâ" kavramının en açık örneği hâline getirmektedir. Aynı dua Bakara suresinin 201. ayetinde de geçmekte olup hem Kur'an'da hem hadislerde yer alan nadir dualardandır.
Peygamberimizin namaz içinde öğrettiği dualar arasında da kapsamlı içerikli olanlar bulunmaktadır. Bunların başında namazın teşehhüdünden sonra okunan dua gelir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ
Okunuşu:
Allâhümme innî eûzü bike min azâbil-kabr, ve min azâbin-nâr, ve min fitnetil-mahyâ vel-memât, ve min fitnetil-mesîhid-deccâl.
Anlamı:
"Allah'ım! Kabir azabından, cehennem azabından, hayat ve ölümün fitnesinden ve Deccal'in fitnesinden sana sığınırım."
Kaynağı:
Buhârî, Ezân, 150; Müslim, Mesâcid, 130. Hz. Âişe (r.a.) rivayetiyle sabittir.
Bu dua, hem dünya hem ahiret tehlikelerini bir arada kapsayan yapısıyla dikkat çekmektedir. Peygamberimiz bu duayı namazın son oturuşunda, selam vermeden önce okumayı tavsiye etmiştir.
Peygamberimizin sabah ve akşam vakitlerinde okumayı tavsiye ettiği kapsamlı dualar da hadis kaynaklarında yer almaktadır. Bunların en bilineni şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ
Okunuşu:
Allâhümme innî es'elükel-afve vel-âfiyete fid-dünyâ vel-âhirah.
Anlamı:
"Allah'ım! Dünya ve ahirette af ve afiyet istiyorum."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Edeb, 110; İbn Mâce, Duâ, 14. Abdullah b. Ömer (r.a.) rivayetiyle sabittir.
Hz. Peygamber bu duayla ilgili şöyle buyurmuştur: "Hiç kimse, afiyet duasından daha değerli bir şey istememiştir." Bu rivayet Tirmizî'de de geçmektedir (Daavât, 82).
Peygamberimiz zaman zaman cemaate toplu dua öğretmiş ve bunların içinde dünya-ahiret dengesini kuran kapsamlı içerikli olanlar öne çıkmıştır. Bu bağlamda sıkça aktarılan bir dua şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ أَصْلِحْ لِي دِينِي الَّذِي هُوَ عِصْمَةُ أَمْرِي، وَأَصْلِحْ لِي دُنْيَايَ الَّتِي فِيهَا مَعَاشِي، وَأَصْلِحْ لِي آخِرَتِي الَّتِي فِيهَا مَعَادِي، وَاجْعَلِ الْحَيَاةَ زِيَادَةً لِي فِي كُلِّ خَيْرٍ
Peygamberimizin bu tür kapsamlı duaları öğretirken kullandığı ifadelerden biri şudur: "Allah Teâlâ size cevâmiü'd-duâyı öğretmiştir; siz de bunlara sarılın." Bu yönlendirme, duada kısalık ve kapsayıcılığın birlikte bulunmasının ne denli değerli görüldüğünü ortaya koymaktadır.
Peygamberimizin En Kapsamlı Duası Hangisidir?
Hadis literatüründe Peygamberimize atfedilen kapsamlı duaların en çok bilinen ve rivayet edilen örneklerinden biri şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Allâhümme âtinâ fid-dünyâ haseneten ve fil-âhirati haseneten ve kınâ azâben-nâr.
Anlamı:
"Allah'ım! Bize dünyada iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi cehennem azabından koru."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 55; Müslim, Zikir, 23. Hz. Enes (r.a.) rivayet etmiştir.
Bu duanın Hz. Peygamber'in en sık okuduğu dua olduğu, Enes b. Mâlik (r.a.) tarafından aktarılmıştır. Kısa olmasına karşın dünya ve ahiret iyiliğini aynı anda kapsaması, bu duayı "cevâmiü'd-duâ" kavramının en açık örneği hâline getirmektedir. Aynı dua Bakara suresinin 201. ayetinde de geçmekte olup hem Kur'an'da hem hadislerde yer alan nadir dualardandır.
Namazda Okunan Kapsamlı Dua: Salli-Bârik ve Kunut
Peygamberimizin namaz içinde öğrettiği dualar arasında da kapsamlı içerikli olanlar bulunmaktadır. Bunların başında namazın teşehhüdünden sonra okunan dua gelir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ
Okunuşu:
Allâhümme innî eûzü bike min azâbil-kabr, ve min azâbin-nâr, ve min fitnetil-mahyâ vel-memât, ve min fitnetil-mesîhid-deccâl.
Anlamı:
"Allah'ım! Kabir azabından, cehennem azabından, hayat ve ölümün fitnesinden ve Deccal'in fitnesinden sana sığınırım."
Kaynağı:
Buhârî, Ezân, 150; Müslim, Mesâcid, 130. Hz. Âişe (r.a.) rivayetiyle sabittir.
Bu dua, hem dünya hem ahiret tehlikelerini bir arada kapsayan yapısıyla dikkat çekmektedir. Peygamberimiz bu duayı namazın son oturuşunda, selam vermeden önce okumayı tavsiye etmiştir.
Sabah-Akşam Okunacak Kapsamlı Dua
Peygamberimizin sabah ve akşam vakitlerinde okumayı tavsiye ettiği kapsamlı dualar da hadis kaynaklarında yer almaktadır. Bunların en bilineni şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ
Okunuşu:
Allâhümme innî es'elükel-afve vel-âfiyete fid-dünyâ vel-âhirah.
Anlamı:
"Allah'ım! Dünya ve ahirette af ve afiyet istiyorum."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Edeb, 110; İbn Mâce, Duâ, 14. Abdullah b. Ömer (r.a.) rivayetiyle sabittir.
Hz. Peygamber bu duayla ilgili şöyle buyurmuştur: "Hiç kimse, afiyet duasından daha değerli bir şey istememiştir." Bu rivayet Tirmizî'de de geçmektedir (Daavât, 82).
Peygamberimizin Hutbede Öğrettiği Kapsamlı Dua
Peygamberimiz zaman zaman cemaate toplu dua öğretmiş ve bunların içinde dünya-ahiret dengesini kuran kapsamlı içerikli olanlar öne çıkmıştır. Bu bağlamda sıkça aktarılan bir dua şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ أَصْلِحْ لِي دِينِي الَّذِي هُوَ عِصْمَةُ أَمْرِي، وَأَصْلِحْ لِي دُنْيَايَ الَّتِي فِيهَا مَعَاشِي، وَأَصْلِحْ لِي آخِرَتِي الَّتِي فِيهَا مَعَادِي، وَاجْعَلِ الْحَيَاةَ زِيَادَةً لِي فِي كُلِّ خَيْرٍ
