OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Hacet, kısaca "ihtiyaç" demektir; kişinin Allah'tan dilediği bir şey için yaptığı duaya da aynı isim verilir. Kaynaklarda "hacet duası" adıyla öne çıkan en güçlü referans, Hz. Peygamber'den rivayet edilen ve Tirmizî ile İbn Mâce'de geçen bir duadır. Rivayete göre Peygamber Efendimiz, bir ihtiyacı olan kişiye önce abdest almasını, iki rekât namaz kılmasını, ardından Allah'a hamd ve Hz. Peygamber'e salât getirmesini, sonra da bu duayı okumasını tavsiye etmiştir. Yani "hacet için hangi dua okunur?" sorusunun doğrudan karşılığı bu hadiste yer almaktadır.
Peki bu duanın metni nedir, nasıl uygulanır ve konuyla ilgili başka kaynaklı dualar var mıdır? İşte bunlar asıl cevaplanması gereken sorular.
Tirmizî (Vitir, 17) ve İbn Mâce'de (İkâmetü's-Salât, 189) rivayet edilen hadiste Hz. Peygamber, bir ihtiyacı olan kişiye şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ الْحَلِيمُ الْكَرِيمُ، سُبْحَانَ اللهِ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، أَسْأَلُكَ مُوجِبَاتِ رَحْمَتِكَ، وَعَزَائِمَ مَغْفِرَتِكَ، وَالْغَنِيمَةَ مِنْ كُلِّ بِرٍّ، وَالسَّلَامَةَ مِنْ كُلِّ إِثْمٍ، لَا تَدَعْ لِي ذَنْبًا إِلَّا غَفَرْتَهُ، وَلَا هَمًّا إِلَّا فَرَّجْتَهُ، وَلَا حَاجَةً هِيَ لَكَ رِضًا إِلَّا قَضَيْتَهَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
Okunuşu:
Lâ ilâhe illallâhü'l-halîmü'l-kerîm. Sübhânallâhi Rabbi'l-arşi'l-azîm. El-hamdü lillâhi Rabbi'l-âlemîn. Es'elüke mûcibâti rahmetik, ve azâime mağfiretik, ve'l-ganîmete min külli birr, ve's-selâmete min külli ism. Lâ tede'lî zenben illâ ğaferteh, ve lâ hemmen illâ ferracteh, ve lâ hâceten hiye leke rıdân illâ kadaytehâ yâ erhame'r-râhimîn.
Anlamı:
"Halîm ve Kerîm olan Allah'tan başka ilâh yoktur. Büyük Arş'ın Rabbi olan Allah her türlü eksiklikten münezzehtir. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a aittir. Senden rahmetinin gereklerini, bağışlamanın kesin yollarını, her türlü iyilikten nasibimi ve her türlü günahtan selameti istiyorum. Bağışlamadığın hiçbir günah, açmadığın hiçbir sıkıntı, seni razı edecek nitelikte olup yerine getirmediğin hiçbir ihtiyaç bırakma. Ey merhametlilerin en merhametlisi!"
Kaynağı: Tirmizî, Vitir 17; İbn Mâce, İkâmetü's-Salât 189.
Hadis rivayetine göre bu dua, yalnız başına okunmaz; belirli bir uygulama bütününün parçasıdır. Kişi önce abdest alır, ardından iki rekât namaz kılar. Namazdan sonra Allah'a hamd eder, Hz. Peygamber'e salât getirir ve ardından yukarıdaki duayı okur. Sonrasında ihtiyacını Allah'a arz eder.
Bu iki rekâtlık namaza fıkıh literatüründe "salâtü'l-hâce" yani hacet namazı adı verilir. Hanefî, Şâfiî ve diğer mezheplerin kaynaklarında bu namazdan söz edilmekle birlikte, namazın farzlığı veya sünnet olarak kesin statüsü konusunda âlimler arasında farklı değerlendirmeler bulunmaktadır. Namazın kılınış şekli, vakti veya rekât sayısına dair hadisteki bilginin ötesinde ayrıntılar ise kaynaklarda tartışmalıdır.
Önemli bir not: Hadiste bu duanın kaç defa okunacağına dair herhangi bir sayı belirtilmemiştir. "41 kere", "7 gün" veya "40 gün boyunca" gibi ifadeler bu rivayete dayanmaz.
Kur'an'da "hacet namazı" veya "hacet duası" adıyla özel bir başlık bulunmaz; ancak ihtiyaç sahibinin Allah'a yönelmesini anlatan ve dua niteliği taşıyan ayetler mevcuttur.
Bu ayetlerin en çok bilineni Hz. Musa kıssasından geçer. Medyen'e varan ve zor bir durumda olan Hz. Musa'nın şu duası Kasas Suresi 24. ayette yer alır:
Arapça:
رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ
Okunuşu:
Rabbi innî limâ enzelte ileyye min hayrin fakîr.
Anlamı:
"Rabbim! Doğrusu bana indireceğin her hayra muhtacım."
Kaynağı: Kasas Suresi, 28/24.
Bu ayet, dua cümlesi içermesi bakımından ihtiyaç anında okunabilecek kaynaklı bir Kur'an
Peki bu duanın metni nedir, nasıl uygulanır ve konuyla ilgili başka kaynaklı dualar var mıdır? İşte bunlar asıl cevaplanması gereken sorular.
Hacet Duası: Hadiste Geçen Metin
Tirmizî (Vitir, 17) ve İbn Mâce'de (İkâmetü's-Salât, 189) rivayet edilen hadiste Hz. Peygamber, bir ihtiyacı olan kişiye şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ الْحَلِيمُ الْكَرِيمُ، سُبْحَانَ اللهِ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، أَسْأَلُكَ مُوجِبَاتِ رَحْمَتِكَ، وَعَزَائِمَ مَغْفِرَتِكَ، وَالْغَنِيمَةَ مِنْ كُلِّ بِرٍّ، وَالسَّلَامَةَ مِنْ كُلِّ إِثْمٍ، لَا تَدَعْ لِي ذَنْبًا إِلَّا غَفَرْتَهُ، وَلَا هَمًّا إِلَّا فَرَّجْتَهُ، وَلَا حَاجَةً هِيَ لَكَ رِضًا إِلَّا قَضَيْتَهَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
Okunuşu:
Lâ ilâhe illallâhü'l-halîmü'l-kerîm. Sübhânallâhi Rabbi'l-arşi'l-azîm. El-hamdü lillâhi Rabbi'l-âlemîn. Es'elüke mûcibâti rahmetik, ve azâime mağfiretik, ve'l-ganîmete min külli birr, ve's-selâmete min külli ism. Lâ tede'lî zenben illâ ğaferteh, ve lâ hemmen illâ ferracteh, ve lâ hâceten hiye leke rıdân illâ kadaytehâ yâ erhame'r-râhimîn.
Anlamı:
"Halîm ve Kerîm olan Allah'tan başka ilâh yoktur. Büyük Arş'ın Rabbi olan Allah her türlü eksiklikten münezzehtir. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a aittir. Senden rahmetinin gereklerini, bağışlamanın kesin yollarını, her türlü iyilikten nasibimi ve her türlü günahtan selameti istiyorum. Bağışlamadığın hiçbir günah, açmadığın hiçbir sıkıntı, seni razı edecek nitelikte olup yerine getirmediğin hiçbir ihtiyaç bırakma. Ey merhametlilerin en merhametlisi!"
Kaynağı: Tirmizî, Vitir 17; İbn Mâce, İkâmetü's-Salât 189.
Hacet Namazı Nedir, Nasıl Kılınır?
Hadis rivayetine göre bu dua, yalnız başına okunmaz; belirli bir uygulama bütününün parçasıdır. Kişi önce abdest alır, ardından iki rekât namaz kılar. Namazdan sonra Allah'a hamd eder, Hz. Peygamber'e salât getirir ve ardından yukarıdaki duayı okur. Sonrasında ihtiyacını Allah'a arz eder.
Bu iki rekâtlık namaza fıkıh literatüründe "salâtü'l-hâce" yani hacet namazı adı verilir. Hanefî, Şâfiî ve diğer mezheplerin kaynaklarında bu namazdan söz edilmekle birlikte, namazın farzlığı veya sünnet olarak kesin statüsü konusunda âlimler arasında farklı değerlendirmeler bulunmaktadır. Namazın kılınış şekli, vakti veya rekât sayısına dair hadisteki bilginin ötesinde ayrıntılar ise kaynaklarda tartışmalıdır.
Önemli bir not: Hadiste bu duanın kaç defa okunacağına dair herhangi bir sayı belirtilmemiştir. "41 kere", "7 gün" veya "40 gün boyunca" gibi ifadeler bu rivayete dayanmaz.
Kur'an'da Hacet ve İhtiyaç Duaları
Kur'an'da "hacet namazı" veya "hacet duası" adıyla özel bir başlık bulunmaz; ancak ihtiyaç sahibinin Allah'a yönelmesini anlatan ve dua niteliği taşıyan ayetler mevcuttur.
Bu ayetlerin en çok bilineni Hz. Musa kıssasından geçer. Medyen'e varan ve zor bir durumda olan Hz. Musa'nın şu duası Kasas Suresi 24. ayette yer alır:
Arapça:
رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ
Okunuşu:
Rabbi innî limâ enzelte ileyye min hayrin fakîr.
Anlamı:
"Rabbim! Doğrusu bana indireceğin her hayra muhtacım."
Kaynağı: Kasas Suresi, 28/24.
Bu ayet, dua cümlesi içermesi bakımından ihtiyaç anında okunabilecek kaynaklı bir Kur'an
