OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Cenaze namazında sübhaneke, yalnızca birinci tekbirin ardından, sessizce okunur. Diğer tekbirlerin ardından sübhaneke değil, farklı dualar okunur; bu ayrım cenaze namazını diğer namazlardan belirgin biçimde ayıran önemli bir uygulamadır. Hanefî mezhebine göre sübhaneke birinci tekbirden sonra gizlice okunur, ardından Fatiha'ya geçilmez; ikinci tekbirden sonra salavat, üçüncü tekbirden sonra cenaze duası, dördüncü tekbirden sonra ise selam verilir.
Sübhaneke, namaza başlangıç duası olarak bilinir ve cenaze namazında da bu işlevini korur. Metni şöyledir:
Arapça:
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ
Okunuşu:
Sübhânekellâhümme ve bi hamdik, ve tebârekesmük, ve teâlâ ceddük, ve lâ ilâhe ğayrük.
Anlamı:
"Allah'ım, seni her türlü noksanlıktan tenzih ederim. Sana hamd ederim. Senin ismin mübarektir, şanın yücedir. Senden başka ilah yoktur."
Kaynağı:
Bu dua Ebû Dâvûd, Tirmizî ve diğer hadis kaynaklarında rivayet edilmekte olup cenaze namazındaki uygulaması Hanefî fıkıh kaynaklarında ayrıntılı biçimde yer almaktadır.
Cenaze namazını ilk kez kılan biri için en çok karışıklığa yol açan nokta, hangi tekbirden sonra ne okunacağıdır. Namazın dört tekbirden oluştuğunu bilmek yetmez; her tekbirin ardından okunan farklıdır ve bu sıra mezhebe göre de küçük farklılıklar taşır.
Hanefî mezhebine göre uygulama şu şekildedir:
Birinci tekbir: Sübhaneke okunur. (Eûzü-besmele ve Fatiha okunmaz.)
İkinci tekbir: Salavat okunur. Namazda okunan salavat olan "Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed..." şeklindeki İbrahimiyye salavatı tercih edilir.
Üçüncü tekbir: Cenaze için dua okunur. En yaygın okunan dua, hadis kaynaklarında yer alan cenaze duasıdır.
Dördüncü tekbir: Dua okunmaz ya da kısa bir dua okunabilir; ardından iki tarafa selam verilir.
Şâfiî mezhebine göre ise birinci tekbirden sonra sübhaneke yerine doğrudan Fatiha okunur. Bu mezhepte sübhaneke cenaze namazında okunmaz. Dolayısıyla "cenaze namazında sübhaneke okunur mu?" sorusunun cevabı mezhebe göre değişmektedir.
Cenaze namazında sübhanekenin yalnızca birinci tekbirden sonra okunmasının temelinde, bu duanın namaza başlangıç niyeti taşıması yatar. Sübhaneke, iftitah duası olarak adlandırılır; yani namaza girişin, Allah'a yönelişin ilk sözüdür. Bu işlev namaz boyunca yalnızca bir kez yerine getirilir.
Hanefî fakihleri cenaze namazında Fatiha'nın okunmayacağını, dolayısıyla sübhanekenin ardından doğrudan salavatla devam edileceğini belirtir. Bu görüş, cenaze namazının rükû ve secde içermemesi, dolayısıyla olağan namaz yapısından farklı bir ibadete karşılık gelmesi gerçeğiyle de örtüşür.
Cenaze namazında sübhaneke sessizce okunur. Bu, hem bireysel hem cemaatle kılınan cenaze namazları için geçerlidir. İmam da cemaat de sübhanekenin tamamını içinden okur; sesli tilavetin burada yeri yoktur.
Cenaze namazının geneli sessiz bir ibadettir. Tekbirler açıktan alınır; ancak dualar, salavat ve sübhaneke içten okunur. Namaz kıldıran imam salavat ve cenaze duasını da gizli okur. Bu uygulama Hanefî kaynaklarında tutarlı biçimde aktarılmaktadır.
Üçüncü tekbirden sonra okunan cenaze duası, hadis kaynaklarında rivayet edilen şu duadır:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا
Okunuşu:
Allâhümmağfir li-hayyinâ ve meyyitinâ ve şâhidinâ ve ğâibinâ ve sağîrinâ ve kebîrinâ ve zekerinâ ve ünsânâ.
Anlamı:
"Allah'ım! Aramızda yaşayanları ve ölmüş olanları, burada bulunanları ve bulunmayanları, küçüklerimizi ve büyüklerimizi, erkeklerimizi ve kadınlarımızı bağışla."
Kaynağı:
Bu dua Ebû Dâvûd ve Tirmizî başta olmak üzere çeşitli hadis kaynaklarında rivayet edilmiştir.
Cenaze olan kişi için özellikle şu ek dua da okunabilir:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ
Okunuşu:
Sübhaneke, namaza başlangıç duası olarak bilinir ve cenaze namazında da bu işlevini korur. Metni şöyledir:
Arapça:
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ
Okunuşu:
Sübhânekellâhümme ve bi hamdik, ve tebârekesmük, ve teâlâ ceddük, ve lâ ilâhe ğayrük.
Anlamı:
"Allah'ım, seni her türlü noksanlıktan tenzih ederim. Sana hamd ederim. Senin ismin mübarektir, şanın yücedir. Senden başka ilah yoktur."
Kaynağı:
Bu dua Ebû Dâvûd, Tirmizî ve diğer hadis kaynaklarında rivayet edilmekte olup cenaze namazındaki uygulaması Hanefî fıkıh kaynaklarında ayrıntılı biçimde yer almaktadır.
Cenaze Namazının Tekbir Sırası ve Her Tekbirden Sonra Ne Okunur?
Cenaze namazını ilk kez kılan biri için en çok karışıklığa yol açan nokta, hangi tekbirden sonra ne okunacağıdır. Namazın dört tekbirden oluştuğunu bilmek yetmez; her tekbirin ardından okunan farklıdır ve bu sıra mezhebe göre de küçük farklılıklar taşır.
Hanefî mezhebine göre uygulama şu şekildedir:
Birinci tekbir: Sübhaneke okunur. (Eûzü-besmele ve Fatiha okunmaz.)
İkinci tekbir: Salavat okunur. Namazda okunan salavat olan "Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed..." şeklindeki İbrahimiyye salavatı tercih edilir.
Üçüncü tekbir: Cenaze için dua okunur. En yaygın okunan dua, hadis kaynaklarında yer alan cenaze duasıdır.
Dördüncü tekbir: Dua okunmaz ya da kısa bir dua okunabilir; ardından iki tarafa selam verilir.
Şâfiî mezhebine göre ise birinci tekbirden sonra sübhaneke yerine doğrudan Fatiha okunur. Bu mezhepte sübhaneke cenaze namazında okunmaz. Dolayısıyla "cenaze namazında sübhaneke okunur mu?" sorusunun cevabı mezhebe göre değişmektedir.
Hanefî Mezhebinde Sübhaneke Neden Yalnızca Birinci Tekbirde Okunur?
Cenaze namazında sübhanekenin yalnızca birinci tekbirden sonra okunmasının temelinde, bu duanın namaza başlangıç niyeti taşıması yatar. Sübhaneke, iftitah duası olarak adlandırılır; yani namaza girişin, Allah'a yönelişin ilk sözüdür. Bu işlev namaz boyunca yalnızca bir kez yerine getirilir.
Hanefî fakihleri cenaze namazında Fatiha'nın okunmayacağını, dolayısıyla sübhanekenin ardından doğrudan salavatla devam edileceğini belirtir. Bu görüş, cenaze namazının rükû ve secde içermemesi, dolayısıyla olağan namaz yapısından farklı bir ibadete karşılık gelmesi gerçeğiyle de örtüşür.
Cenaze Namazında Sübhanekenin Okunuş Biçimi: Sesli mi, Sessiz mi?
Cenaze namazında sübhaneke sessizce okunur. Bu, hem bireysel hem cemaatle kılınan cenaze namazları için geçerlidir. İmam da cemaat de sübhanekenin tamamını içinden okur; sesli tilavetin burada yeri yoktur.
Cenaze namazının geneli sessiz bir ibadettir. Tekbirler açıktan alınır; ancak dualar, salavat ve sübhaneke içten okunur. Namaz kıldıran imam salavat ve cenaze duasını da gizli okur. Bu uygulama Hanefî kaynaklarında tutarlı biçimde aktarılmaktadır.
Cenaze Namazında Okunan Cenaze Duası
Üçüncü tekbirden sonra okunan cenaze duası, hadis kaynaklarında rivayet edilen şu duadır:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا
Okunuşu:
Allâhümmağfir li-hayyinâ ve meyyitinâ ve şâhidinâ ve ğâibinâ ve sağîrinâ ve kebîrinâ ve zekerinâ ve ünsânâ.
Anlamı:
"Allah'ım! Aramızda yaşayanları ve ölmüş olanları, burada bulunanları ve bulunmayanları, küçüklerimizi ve büyüklerimizi, erkeklerimizi ve kadınlarımızı bağışla."
Kaynağı:
Bu dua Ebû Dâvûd ve Tirmizî başta olmak üzere çeşitli hadis kaynaklarında rivayet edilmiştir.
Cenaze olan kişi için özellikle şu ek dua da okunabilir:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ
Okunuşu:
