SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
Namazda ilk okunan dua, Sübhaneke duasıdır. Namaza başlarken iftitah tekbirinin ardından, yani "Allahu Ekber" diyerek elleri bağladıktan sonra sessiz olarak okunan bu dua, namazın açılış duası niteliği taşır. Hanefî mezhebinde Sübhaneke okumak vacip hükmündedir; Şafiî mezhebinde ise bu konumda farklı bir dua tercih edilmekle birlikte Sübhaneke'nin okunması da câizdir.
Sübhaneke duası, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) namazda okuduğuna dair rivayetlere dayanan ve "sena duası" ya da "istiftah duası" olarak da bilinen bir dua metnidir. Namazda Fatiha'ya ve akabinde okunacak sureye geçmeden önce okunan bu dua, kulun namaza başlarken Allah'ı tenzih etmesiyle ilgili kısa fakat anlamlı bir içeriğe sahiptir.
Sübhaneke duasının tam metni şu şekildedir:
Arapça:
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ
Okunuşu:
Sübhânekellâhümme ve bihamdik, ve tebârakesmük, ve teâlâ ceddük, ve lâ ilâhe gayrük.
Anlamı:
"Allah'ım! Sen her türlü noksanlıktan uzaksın, seni hamd ile tenzih ederim. Senin adın mübarektir, şanın yücedir. Senden başka ilah yoktur."
Kaynağı:
Bu dua, Ebû Dâvûd, Tirmizî ve İbn Mâce'nin Sünen'lerinde rivayet edilmektedir. Tirmizî bu hadisin hasen olduğunu belirtmiştir.
Sübhaneke, her namazın ilk rekâtında iftitah tekbirinin hemen ardından okunur. Eller bağlandıktan sonra, Eûzü-Besmele ve Fatiha suresine geçmeden önce sessizce (içinden) okunması gerekir. Cemaatle kılınan namazlarda da aynı kural geçerlidir; imam Fatiha'yı okumaya başlamadan önce cemaat bu duayı kendi içinden okur.
Dikkat edilmesi gereken bir nokta şudur: Sübhaneke yalnızca ilk rekâtta, namaza başlarken bir kez okunur. Sonraki rekâtlarda tekrar okunmaz; doğrudan Besmele ve Fatiha ile devam edilir.
Sübhaneke'nin ardından sırasıyla şunlar okunur: önce Eûzübesmele (yani "Eûzü billâhi mine'ş-şeytânirracîm, bismillâhirrahmânirrahîm"), ardından Fatiha suresi, sonrasında ise zamm-ı sure denilen ek bir sure veya en az üç ayet. Bu sıra namazın kıyam bölümünü oluşturur ve namazın temel okuma yapısını meydana getirir.
Hanefî mezhebinde Fatiha'dan önce okunan Eûzübesmele sessiz okunur. Fatiha'nın ardından gelen sure veya ayetler ise sabah, akşam ve yatsı namazlarının ilk iki rekâtında sesli, öğle ve ikindi namazlarında sessiz okunur.
Hanefî mezhebine göre Sübhaneke okumak vaciptir; yani namazın geçerliliği için gerekli olmakla birlikte farz derecesinde değildir. Unutularak terk edilmesi durumunda sehiv secdesi yapılması gerektiği görüşü benimsenmiştir.
Şafiî mezhebinde ise istiftah duası olarak Sübhaneke yerine genellikle "Veccehtu vechiye..." ile başlayan farklı bir dua okunur. Ancak Şafiî âlimlerin bir kısmına göre Sübhaneke'nin okunması da câizdir. Bu farklılık, mezhepler arasındaki uygulama çeşitliliğini yansıtmakla birlikte her iki durumda da namazın sahih olduğu konusunda görüş birliği mevcuttur.
Hanefî mezhebine göre Sübhaneke vacip olduğundan, kasıtlı olarak terk edilmesi durumunda namaz mekruh sayılır; ancak geçerliliğini yitirmez. Unutularak okunmadığında ise sehiv secdesiyle telafi edilmesi gerektiği görüşü hâkimdir. Şafiî mezhebinde ise istiftah duası sünnet kapsamında değerlendirildiğinden okunmaması namazı bozmaz.
Sübhaneke, tüm namazlarda sessiz olarak okunur. Sesli namazlarda bile bu dua için istisna yapılmaz; cemaatle kılınan namazlarda imam da Sübhaneke'yi kendi içinden okur.
Sübhaneke'yi unutarak okumadan geçtiysen namazına Fatiha ile devam edebilirsin. Hanefî mezhebine göre namazın sonunda sehiv secdesi yapman tavsiye edilir. Sübhaneke'yi hatırladığın anda namaz içinde geri dönüp okumaya çalışmak gerekmez; namazın akışını bozmadan devam etmek daha doğrudur.
Sübhaneke duası, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) namazda okuduğuna dair rivayetlere dayanan ve "sena duası" ya da "istiftah duası" olarak da bilinen bir dua metnidir. Namazda Fatiha'ya ve akabinde okunacak sureye geçmeden önce okunan bu dua, kulun namaza başlarken Allah'ı tenzih etmesiyle ilgili kısa fakat anlamlı bir içeriğe sahiptir.
Sübhaneke Duasının Arapçası, Okunuşu ve Anlamı
Sübhaneke duasının tam metni şu şekildedir:
Arapça:
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ
Okunuşu:
Sübhânekellâhümme ve bihamdik, ve tebârakesmük, ve teâlâ ceddük, ve lâ ilâhe gayrük.
Anlamı:
"Allah'ım! Sen her türlü noksanlıktan uzaksın, seni hamd ile tenzih ederim. Senin adın mübarektir, şanın yücedir. Senden başka ilah yoktur."
Kaynağı:
Bu dua, Ebû Dâvûd, Tirmizî ve İbn Mâce'nin Sünen'lerinde rivayet edilmektedir. Tirmizî bu hadisin hasen olduğunu belirtmiştir.
Sübhaneke Namazın Neresinde Okunur?
Sübhaneke, her namazın ilk rekâtında iftitah tekbirinin hemen ardından okunur. Eller bağlandıktan sonra, Eûzü-Besmele ve Fatiha suresine geçmeden önce sessizce (içinden) okunması gerekir. Cemaatle kılınan namazlarda da aynı kural geçerlidir; imam Fatiha'yı okumaya başlamadan önce cemaat bu duayı kendi içinden okur.
Dikkat edilmesi gereken bir nokta şudur: Sübhaneke yalnızca ilk rekâtta, namaza başlarken bir kez okunur. Sonraki rekâtlarda tekrar okunmaz; doğrudan Besmele ve Fatiha ile devam edilir.
Sübhaneke'den Sonra Ne Okunur?
Sübhaneke'nin ardından sırasıyla şunlar okunur: önce Eûzübesmele (yani "Eûzü billâhi mine'ş-şeytânirracîm, bismillâhirrahmânirrahîm"), ardından Fatiha suresi, sonrasında ise zamm-ı sure denilen ek bir sure veya en az üç ayet. Bu sıra namazın kıyam bölümünü oluşturur ve namazın temel okuma yapısını meydana getirir.
Hanefî mezhebinde Fatiha'dan önce okunan Eûzübesmele sessiz okunur. Fatiha'nın ardından gelen sure veya ayetler ise sabah, akşam ve yatsı namazlarının ilk iki rekâtında sesli, öğle ve ikindi namazlarında sessiz okunur.
Sübhaneke Hanefî ve Şafiî Mezhebinde Nasıl Değerlendirilir?
Hanefî mezhebine göre Sübhaneke okumak vaciptir; yani namazın geçerliliği için gerekli olmakla birlikte farz derecesinde değildir. Unutularak terk edilmesi durumunda sehiv secdesi yapılması gerektiği görüşü benimsenmiştir.
Şafiî mezhebinde ise istiftah duası olarak Sübhaneke yerine genellikle "Veccehtu vechiye..." ile başlayan farklı bir dua okunur. Ancak Şafiî âlimlerin bir kısmına göre Sübhaneke'nin okunması da câizdir. Bu farklılık, mezhepler arasındaki uygulama çeşitliliğini yansıtmakla birlikte her iki durumda da namazın sahih olduğu konusunda görüş birliği mevcuttur.
Sıkça Sorulan Sorular
Sübhaneke okunmazsa namaz bozulur mu?
Hanefî mezhebine göre Sübhaneke vacip olduğundan, kasıtlı olarak terk edilmesi durumunda namaz mekruh sayılır; ancak geçerliliğini yitirmez. Unutularak okunmadığında ise sehiv secdesiyle telafi edilmesi gerektiği görüşü hâkimdir. Şafiî mezhebinde ise istiftah duası sünnet kapsamında değerlendirildiğinden okunmaması namazı bozmaz.
Sübhaneke sesli mi yoksa sessiz mi okunur?
Sübhaneke, tüm namazlarda sessiz olarak okunur. Sesli namazlarda bile bu dua için istisna yapılmaz; cemaatle kılınan namazlarda imam da Sübhaneke'yi kendi içinden okur.
Namazda Sübhaneke'yi unuttum, ne yapmalıyım?
Sübhaneke'yi unutarak okumadan geçtiysen namazına Fatiha ile devam edebilirsin. Hanefî mezhebine göre namazın sonunda sehiv secdesi yapman tavsiye edilir. Sübhaneke'yi hatırladığın anda namaz içinde geri dönüp okumaya çalışmak gerekmez; namazın akışını bozmadan devam etmek daha doğrudur.
