DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Peygamberimizin uyku duası, yatmadan önce okunması tavsiye edilen ve hadis kaynaklarında rivayet edilen birkaç dua ve uygulamadan oluşur. Bunların en meşhuru "Bismike Allâhümme emûtü ve ahyâ" duasıdır. Hz. Peygamber'in yatmadan önce düzenli olarak okuduğu bu dua, Buhârî ve Müslim gibi temel hadis kaynaklarında yer almaktadır.
Ayrıca Peygamberimizin uyku öncesinde İhlâs, Felak ve Nâs surelerini okuduğu, avuçlarını birleştirip üfleyerek vücuduna sürdüğü de sahih hadislerle sabittir. Bunların yanı sıra yatarken sağ yanına yatması ve uyku duasını bu pozisyonda okuması da rivayetler arasında geçmektedir.
Hz. Peygamber yatağına girdiğinde şu duayı okurdu:
Arapça:
بِاسْمِكَ اللّٰهُمَّ أَمُوتُ وَأَحْيَا
Okunuşu:
Bismike Allâhümme emûtü ve ahyâ.
Anlamı:
"Senin adınla ölür ve dirilir im, ey Allah'ım."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 7; Müslim, Zikir, 59
Bu dua, uykunun bir tür geçici ölüme benzetildiğini yansıtır; sabah uyanıldığında ise "Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhinnüşûr" (Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamdolsun, dönüş O'nadır) şeklinde devam eden bir uyanış duası okunurdu. Bu ikili uygulama da Buhârî'de aynı bölümde yer almaktadır.
Hz. Âişe'den rivayet edilen sahih bir hadise göre Peygamberimiz her gece yatmadan önce İhlâs, Felak ve Nâs surelerini okurdu. İki avucunu birleştirip bu sureleri okur, ardından avuçlarına üfler ve ellerini yüzüne, başına ve vücuduna sürerdi. Bunu üç kez tekrarlardı.
Kaynağı: Buhârî, Fedâilü'l-Kur'ân, 14; Ebû Dâvûd, Edeb, 107
Bu üç sureyi her gece bu şekilde okumak, Peygamberimizin düzenli bir uyku sünneti olarak aktarılmıştır. Surelerin kısa olması ve anlamlarının tevhid ile kötülüklerden sığınmayı içermesi, uyku öncesinde okunmasını özellikle anlamlı kılmaktadır.
Hadis kaynaklarında Peygamberimizden uyku öncesine ait birkaç dua daha rivayet edilmektedir.
Bunlardan biri Müslim'de geçen şu duadır:
Arapça:
اللّٰهُمَّ قِنِي عَذَابَكَ يَوْمَ تَبْعَثُ عِبَادَكَ
Okunuşu:
Allâhümme kınî azâbeke yevme teb'asü ibâdek.
Anlamı:
"Allah'ım! Kullarını dirilttiğin günde beni azabından koru."
Kaynağı:
Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn, 191; Ebû Dâvûd, Edeb, 98
Bunların yanı sıra Âyetü'l-Kürsî'nin yatmadan önce okunması da hadislerde yer alır. Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bir hadiste Peygamberimiz, Âyetü'l-Kürsî'yi yatmadan önce okuyan kişinin Allah tarafından sabaha kadar korunacağını bildirmiştir. Bu rivayet Buhârî'de geçmektedir (Buhârî, Vekâlet, 10).
Dua ve sureler dışında Peygamberimizin uyku adabına ilişkin bazı uygulamalar da hadislerde aktarılmıştır.
Sağ yanına yatmak bunların başında gelir. Hz. Berâ b. Âzib'den rivayet edilen bir hadiste Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: "Yatağına girdiğinde namaz abdesti gibi abdest al, sonra sağ yanın üzerine yat..." Bu hadisin devamında ayrıca bir dua da yer almaktadır: "Allâhümme eslemtü nefsî ileyke ve fevvedtü emrî ileyke..." (Allah'ım! Kendimi Sana teslim ettim, işimi Sana havale ettim...) şeklinde devam eden bu dua Buhârî ve Müslim'de rivayet edilmektedir (Buhârî, Daavât, 6; Müslim, Zikir, 56).
Yatmadan önce yatağı üç kez silkmek de Peygamberimizin uygulamaları arasında aktarılmıştır. Buhârî'deki rivayete göre bunun sebebi, gündüz yatağa ne gelmiş olabileceğinin bilinmemesidir.
Hadis kaynaklarında "Bismike Allâhümme emûtü ve ahyâ" duası için belirli bir tekrar sayısı geçmemektedir. Rivayetlerde bu duanın yatağa girildiğinde bir kez okunduğu anlaşılmaktadır. Üç kez tekrar şeklinde aktarılan uygulama ise İhlâs, Felak ve Nâs surelerine aittir.
Arapça metni henüz ezberleyememiş kişilerin Türkçe anlamıyla dua etmesi dinen caizdir; ancak Arapça
Ayrıca Peygamberimizin uyku öncesinde İhlâs, Felak ve Nâs surelerini okuduğu, avuçlarını birleştirip üfleyerek vücuduna sürdüğü de sahih hadislerle sabittir. Bunların yanı sıra yatarken sağ yanına yatması ve uyku duasını bu pozisyonda okuması da rivayetler arasında geçmektedir.
Peygamberimizin Yatarken Okuduğu Dua
Hz. Peygamber yatağına girdiğinde şu duayı okurdu:
Arapça:
بِاسْمِكَ اللّٰهُمَّ أَمُوتُ وَأَحْيَا
Okunuşu:
Bismike Allâhümme emûtü ve ahyâ.
Anlamı:
"Senin adınla ölür ve dirilir im, ey Allah'ım."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 7; Müslim, Zikir, 59
Bu dua, uykunun bir tür geçici ölüme benzetildiğini yansıtır; sabah uyanıldığında ise "Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhinnüşûr" (Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamdolsun, dönüş O'nadır) şeklinde devam eden bir uyanış duası okunurdu. Bu ikili uygulama da Buhârî'de aynı bölümde yer almaktadır.
Uyku Öncesinde Okunan Sureler
Hz. Âişe'den rivayet edilen sahih bir hadise göre Peygamberimiz her gece yatmadan önce İhlâs, Felak ve Nâs surelerini okurdu. İki avucunu birleştirip bu sureleri okur, ardından avuçlarına üfler ve ellerini yüzüne, başına ve vücuduna sürerdi. Bunu üç kez tekrarlardı.
Kaynağı: Buhârî, Fedâilü'l-Kur'ân, 14; Ebû Dâvûd, Edeb, 107
Bu üç sureyi her gece bu şekilde okumak, Peygamberimizin düzenli bir uyku sünneti olarak aktarılmıştır. Surelerin kısa olması ve anlamlarının tevhid ile kötülüklerden sığınmayı içermesi, uyku öncesinde okunmasını özellikle anlamlı kılmaktadır.
Yatarken Okunacak Diğer Dua ve Zikirler
Hadis kaynaklarında Peygamberimizden uyku öncesine ait birkaç dua daha rivayet edilmektedir.
Bunlardan biri Müslim'de geçen şu duadır:
Arapça:
اللّٰهُمَّ قِنِي عَذَابَكَ يَوْمَ تَبْعَثُ عِبَادَكَ
Okunuşu:
Allâhümme kınî azâbeke yevme teb'asü ibâdek.
Anlamı:
"Allah'ım! Kullarını dirilttiğin günde beni azabından koru."
Kaynağı:
Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn, 191; Ebû Dâvûd, Edeb, 98
Bunların yanı sıra Âyetü'l-Kürsî'nin yatmadan önce okunması da hadislerde yer alır. Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bir hadiste Peygamberimiz, Âyetü'l-Kürsî'yi yatmadan önce okuyan kişinin Allah tarafından sabaha kadar korunacağını bildirmiştir. Bu rivayet Buhârî'de geçmektedir (Buhârî, Vekâlet, 10).
Peygamberimizin Uyku Sünneti Nasıldı?
Dua ve sureler dışında Peygamberimizin uyku adabına ilişkin bazı uygulamalar da hadislerde aktarılmıştır.
Sağ yanına yatmak bunların başında gelir. Hz. Berâ b. Âzib'den rivayet edilen bir hadiste Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: "Yatağına girdiğinde namaz abdesti gibi abdest al, sonra sağ yanın üzerine yat..." Bu hadisin devamında ayrıca bir dua da yer almaktadır: "Allâhümme eslemtü nefsî ileyke ve fevvedtü emrî ileyke..." (Allah'ım! Kendimi Sana teslim ettim, işimi Sana havale ettim...) şeklinde devam eden bu dua Buhârî ve Müslim'de rivayet edilmektedir (Buhârî, Daavât, 6; Müslim, Zikir, 56).
Yatmadan önce yatağı üç kez silkmek de Peygamberimizin uygulamaları arasında aktarılmıştır. Buhârî'deki rivayete göre bunun sebebi, gündüz yatağa ne gelmiş olabileceğinin bilinmemesidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Peygamberimizin uyku duasını kaç defa okumak gerekir?
Hadis kaynaklarında "Bismike Allâhümme emûtü ve ahyâ" duası için belirli bir tekrar sayısı geçmemektedir. Rivayetlerde bu duanın yatağa girildiğinde bir kez okunduğu anlaşılmaktadır. Üç kez tekrar şeklinde aktarılan uygulama ise İhlâs, Felak ve Nâs surelerine aittir.
Bu duaları ezberlemeden önce Türkçe olarak okumak caiz midir?
Arapça metni henüz ezberleyememiş kişilerin Türkçe anlamıyla dua etmesi dinen caizdir; ancak Arapça
