SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
Cenaze namazı, diğer namazlardan yapısal olarak farklıdır ve bu farklılık Sübhaneke'nin okunuşuna da yansır. Normal namazlarda okunan Sübhaneke "Sübhâneke Allâhümme ve bi hamdike ve tebârake'smüke ve teâlâ ceddüke ve lâ ilâhe gayrük" şeklindeyken cenaze namazında buna "ve celle senâük" ibaresi eklenir. Yani cenaze namazına özgü Sübhaneke, "...ve lâ ilâhe gayrük ve celle senâük" diye devam eder. Bu tek fark, cenaze namazının kendine has duasını oluşturan temel unsurlardan biridir.
Peki bu ekleme nereden geliyor? Hanefî mezhebinde esas alınan rivayetlere göre cenaze namazında bu ziyadeyle okunması gerektiği belirtilmiştir. İbn Mâce ve diğer hadis kaynaklarında cenaze namazına dair rivayetler incelendiğinde, bazı sahabe uygulamalarında ve tabiin dönemine ait aktarımlarda "ve celle senâük" ifadesinin cenaze namazına mahsus bir ek olarak yer aldığı görülür. Hanefî fıkhının temel kaynaklarından olan Merğinânî'nin el-Hidâye'si başta olmak üzere klasik fıkıh eserleri bu ziyadeyi cenaze namazının sünnetleri arasında sayar.
"Ve celle senâük" ifadesi Türkçeye "Senin övgün yücedir" ya da "Senin şanın büyüktür" şeklinde çevrilebilir. Sübhaneke'nin geri kalanıyla birlikte düşünüldüğünde anlam şöyle tamamlanır: "...senden başka ilah yoktur, senin övgün/şanın yücedir."
Cenaze namazının ruhuna bakıldığında bu eklemenin tesadüfî olmadığı anlaşılır. Cenaze namazı bir ölünün önünde kılınan, dünya ile ahiret arasındaki geçiş anında Allah'ın büyüklüğünü ikrar eden bir ibadettir. Bu bağlamda Allah'ın şanının yüceliğini vurgulayan "ve celle senâük" ifadesi, o anın ağırlığına anlam katmaktadır.
"Ve celle senâük" ibaresinin cenaze namazına eklenmesi esas itibarıyla Hanefî mezhebinin görüşüdür. Hanefî âlimleri bu ziyadeyi cenaze namazına özgü bir sünnet olarak benimsemiştir.
Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre ise cenaze namazında Sübhaneke okunup okunmaması meselesi farklı biçimlerde ele alınmıştır. Şâfiî mezhebinde cenaze namazında Sübhaneke okunduğu kabul edilmekle birlikte "ve celle senâük" ibaresinin eklenmesi Hanefî kaynakları gibi vurgulanmaz. Dolayısıyla bu farklılık, büyük ölçüde Hanefî geleneğine özgü bir uygulamadır ve Türkiye'deki yaygın dinî pratik de Hanefî mezhebini esas aldığından bu okuyuş biçimi ülkemizde standart hale gelmiştir.
Hanefî mezhebine göre cenaze namazında birinci tekbirden sonra okunan Sübhaneke şu şekildedir:
Okunuşu:
Sübhâneke Allâhümme ve bi hamdike ve tebârake'smüke ve teâlâ ceddüke ve lâ ilâhe gayrük ve celle senâük.
Anlamı:
"Allah'ım, seni her türlü noksanlıktan tenzih ederim. Sana hamd olsun. Senin adın mübarektir. Senin şanın yücedir. Senden başka ilah yoktur. Senin övgün/şanın büyüktür."
Normal namazlarda okunan Sübhaneke "ve lâ ilâhe gayrük" ile biter; cenaze namazında ise bu cümlenin ardından "ve celle senâük" ibaresi eklenir. Tek fark budur.
Hanefî mezhebine göre cenaze namazında Sübhaneke okumak sünnettir, farz değildir. Okunmasa da namaz geçerlidir. Ancak sünnet olduğu için okunması tavsiye edilir.
Birinci tekbirden sonra Sübhaneke okunur, ardından ikinci tekbirde Fâtiha veya salavat, üçüncü tekbirde dua, dördüncü tekbirde ise selam getirilir. Bu sıralamada Sübhaneke'nin yeri birinci tekbirdir ve kısa sürede tamamlanması beklenir; cenaze namazı uzun tutulmaz.
Hayır, bozulmaz. "Ve celle senâük" ibaresi sünnet kapsamındadır; terk edilmesi namazı geçersiz kılmaz. Ancak Hanefî mezhebine göre namaz kılan biri bu sünneti biliyorsa uygulaması daha doğrudur.
Hanefî mezhebine göre cenaze namazında Fâtiha okunması farz değildir; ikinci tekbirden sonra salavat getirilir ve üçüncü tekbirden sonra dua okunur. Ancak bazı âlimler Fâtiha'nın ikinci tekbirden sonra okunabileceğini de belirtmiştir. Şâfiî mezhebinde ise Fâtiha okumak farzdır.
Cenaze namazı dört tekbirle kılınır. Her tekbir arasında belirli dualar okunur; birincisinde Sübhaneke, ikincisinde salavat, üçüncüsünde cenaze ve müminler için dua, dördüncüsünde ise selam getirilir. Bu yapı cenaze namazını diğer namazlardan belirgin biçimde ayırır.
Peki bu ekleme nereden geliyor? Hanefî mezhebinde esas alınan rivayetlere göre cenaze namazında bu ziyadeyle okunması gerektiği belirtilmiştir. İbn Mâce ve diğer hadis kaynaklarında cenaze namazına dair rivayetler incelendiğinde, bazı sahabe uygulamalarında ve tabiin dönemine ait aktarımlarda "ve celle senâük" ifadesinin cenaze namazına mahsus bir ek olarak yer aldığı görülür. Hanefî fıkhının temel kaynaklarından olan Merğinânî'nin el-Hidâye'si başta olmak üzere klasik fıkıh eserleri bu ziyadeyi cenaze namazının sünnetleri arasında sayar.
"Ve Celle Senâük" Ne Anlama Gelir?
"Ve celle senâük" ifadesi Türkçeye "Senin övgün yücedir" ya da "Senin şanın büyüktür" şeklinde çevrilebilir. Sübhaneke'nin geri kalanıyla birlikte düşünüldüğünde anlam şöyle tamamlanır: "...senden başka ilah yoktur, senin övgün/şanın yücedir."
Cenaze namazının ruhuna bakıldığında bu eklemenin tesadüfî olmadığı anlaşılır. Cenaze namazı bir ölünün önünde kılınan, dünya ile ahiret arasındaki geçiş anında Allah'ın büyüklüğünü ikrar eden bir ibadettir. Bu bağlamda Allah'ın şanının yüceliğini vurgulayan "ve celle senâük" ifadesi, o anın ağırlığına anlam katmaktadır.
Bu Fark Hangi Mezheplerde Geçerlidir?
"Ve celle senâük" ibaresinin cenaze namazına eklenmesi esas itibarıyla Hanefî mezhebinin görüşüdür. Hanefî âlimleri bu ziyadeyi cenaze namazına özgü bir sünnet olarak benimsemiştir.
Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre ise cenaze namazında Sübhaneke okunup okunmaması meselesi farklı biçimlerde ele alınmıştır. Şâfiî mezhebinde cenaze namazında Sübhaneke okunduğu kabul edilmekle birlikte "ve celle senâük" ibaresinin eklenmesi Hanefî kaynakları gibi vurgulanmaz. Dolayısıyla bu farklılık, büyük ölçüde Hanefî geleneğine özgü bir uygulamadır ve Türkiye'deki yaygın dinî pratik de Hanefî mezhebini esas aldığından bu okuyuş biçimi ülkemizde standart hale gelmiştir.
Cenaze Namazında Sübhaneke'nin Tam Okunuşu
Hanefî mezhebine göre cenaze namazında birinci tekbirden sonra okunan Sübhaneke şu şekildedir:
Okunuşu:
Sübhâneke Allâhümme ve bi hamdike ve tebârake'smüke ve teâlâ ceddüke ve lâ ilâhe gayrük ve celle senâük.
Anlamı:
"Allah'ım, seni her türlü noksanlıktan tenzih ederim. Sana hamd olsun. Senin adın mübarektir. Senin şanın yücedir. Senden başka ilah yoktur. Senin övgün/şanın büyüktür."
Normal namazlarda okunan Sübhaneke "ve lâ ilâhe gayrük" ile biter; cenaze namazında ise bu cümlenin ardından "ve celle senâük" ibaresi eklenir. Tek fark budur.
Cenaze Namazında Sübhaneke Okumak Zorunlu mudur?
Hanefî mezhebine göre cenaze namazında Sübhaneke okumak sünnettir, farz değildir. Okunmasa da namaz geçerlidir. Ancak sünnet olduğu için okunması tavsiye edilir.
Birinci tekbirden sonra Sübhaneke okunur, ardından ikinci tekbirde Fâtiha veya salavat, üçüncü tekbirde dua, dördüncü tekbirde ise selam getirilir. Bu sıralamada Sübhaneke'nin yeri birinci tekbirdir ve kısa sürede tamamlanması beklenir; cenaze namazı uzun tutulmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Cenaze namazında Sübhaneke'yi normal okuyanın namazı bozulur mu?
Hayır, bozulmaz. "Ve celle senâük" ibaresi sünnet kapsamındadır; terk edilmesi namazı geçersiz kılmaz. Ancak Hanefî mezhebine göre namaz kılan biri bu sünneti biliyorsa uygulaması daha doğrudur.
Cenaze namazında Fâtiha okunur mu?
Hanefî mezhebine göre cenaze namazında Fâtiha okunması farz değildir; ikinci tekbirden sonra salavat getirilir ve üçüncü tekbirden sonra dua okunur. Ancak bazı âlimler Fâtiha'nın ikinci tekbirden sonra okunabileceğini de belirtmiştir. Şâfiî mezhebinde ise Fâtiha okumak farzdır.
Cenaze namazı kaç tekbirle kılınır?
Cenaze namazı dört tekbirle kılınır. Her tekbir arasında belirli dualar okunur; birincisinde Sübhaneke, ikincisinde salavat, üçüncüsünde cenaze ve müminler için dua, dördüncüsünde ise selam getirilir. Bu yapı cenaze namazını diğer namazlardan belirgin biçimde ayırır.
