OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Namazdan sonra kaç tesbih çekileceğine dair en güvenilir hadis kaynağı, Hz. Peygamber'in her namazın ardından otuzüç kez sübhanallah, otuzüç kez elhamdülillah ve otuzüç kez Allahu ekber denmesini tavsiye ettiğini aktarır; bu üç zikrin toplamı doksandokuzu bulur, yüzü tamamlamak için ise lâ ilâhe illallahu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr cümlesi eklenir. Bu uygulama sahih hadislerle sabittir ve İslam'ın namaz sonrası zikir geleneğinin temel taşını oluşturur.
Peki bu bilgi nereden geliyor? Müslim'in Sahih'inde yer alan rivayette Hz. Ebu Hüreyre, Hz. Peygamber'in namazın ardından şu zikirlerle tesbih çekilmesini emrettiğini aktarır: otuzüç sübhanallah, otuzüç elhamdülillah, otuzüç Allahu ekber. Ardından yüzü tamamlamak için o uzun cümle okunur. Buhari'de de aynı rivayetin paralel versiyonları mevcuttur. Yani bu, yoruma açık bir mesele değil; hadis literatüründe sağlam biçimde yer almış bir uygulamadır.
Her namazın ardından çekilen üç temel zikrin metni şöyledir:
Sübhanallah (33 kez)
Arapça: سُبْحَانَ اللّٰهِ
Anlamı: Allah'ı her türlü eksiklikten tenzih ederim.
Elhamdülillah (33 kez)
Arapça: اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ
Anlamı: Hamd yalnızca Allah'a aittir.
Allahu ekber (33 kez)
Arapça: اَللّٰهُ أَكْبَرُ
Anlamı: Allah en büyüktür.
Bu üç zikrin toplamı doksandokuzu eder. Yüzü tamamlamak için şu cümle okunur:
Arapça: لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Okunuşu: Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Anlamı: Allah'tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir.
Kaynağı: Müslim, Mesâcid, 146; Buhâri, Ezân, 155
Evet, hadis kaynaklarında bazı farklı rivayetler de yer almaktadır. Bunlardan birinde her bir zikrin otuzüç değil, on kez çekildiği aktarılır; toplam otuz eder. Bu rivayet de sahih kaynaklarda geçmektedir ve özellikle vaktin dar olduğu durumlarda zikredilen bir uygulama olarak değerlendirilmiştir. Bir diğer rivayette ise sübhanallah, elhamdülillah ve Allahu ekber'in her birinin otuzüç değil, onlu gruplar hâlinde okunduğu görülür.
Ancak İslam âlimlerinin büyük çoğunluğunun üzerinde durduğu ve en yaygın biçimde aktarılan rivayet, otuzüç-otuzüç-otuzüç artı yüzü tamamlayan cümle şeklindeki uygulamadır. Bu, hem Buhâri hem de Müslim'de geçen rivayetle örtüşmektedir ve namaz sonrası tesbih geleneğinin en sağlam dayanağını oluşturmaktadır.
Hz. Peygamber'in parmak boğumlarıyla saydığını aktaran rivayetler mevcuttur. Ebu Davud'un Sünen'inde yer alan bir hadiste Hz. Peygamber'in sağ elin parmak boğumlarıyla tesbih çektiği anlatılır. Bu nedenle parmakla saymak, hadis kaynaklarında geçen ve âlimler tarafından tavsiye edilen bir uygulamadır. Tesbih tanesi kullanmak ise yaygın bir gelenektir; âlimlerin büyük kısmı buna karşı çıkmamış, mekruh saymamıştır. Meseleye dair farklı görüşler bulunmakla birlikte tesbih tanesinin kullanımı, fıkıh kitaplarında genel olarak caiz kabul edilmiştir.
Hadislerde zikrin namazın hemen ardından, selam verildikten sonra okunması şeklinde bir uygulama aktarılmaktadır. Namazın bitişini izleyen kısa süre, bu zikirler için uygun zaman olarak değerlendirilmiştir. Bununla birlikte fıkıh âlimleri, kişinin namazdan kalktıktan sonra da bu zikirlerini okuyabileceğini belirtmiştir; ancak namazın hemen akabinde okunması, rivayetlerin ruhuna daha uygundur.
Namazdan sonra tesbih çekmek farz değil, sünnet kapsamında değerlendirilen bir uygulamadır. Hz. Peygamber'in tavsiyesi olarak aktarıldığı için büyük önem taşır; ancak terk eden kişi günah işlemiş olmaz.
Hadislerde beş vakit namaz arasında tesbih sayısı bakımından belirgin bir
Peki bu bilgi nereden geliyor? Müslim'in Sahih'inde yer alan rivayette Hz. Ebu Hüreyre, Hz. Peygamber'in namazın ardından şu zikirlerle tesbih çekilmesini emrettiğini aktarır: otuzüç sübhanallah, otuzüç elhamdülillah, otuzüç Allahu ekber. Ardından yüzü tamamlamak için o uzun cümle okunur. Buhari'de de aynı rivayetin paralel versiyonları mevcuttur. Yani bu, yoruma açık bir mesele değil; hadis literatüründe sağlam biçimde yer almış bir uygulamadır.
Namazdan Sonra Okunacak Tesbih Zikirleri
Her namazın ardından çekilen üç temel zikrin metni şöyledir:
Sübhanallah (33 kez)
Arapça: سُبْحَانَ اللّٰهِ
Anlamı: Allah'ı her türlü eksiklikten tenzih ederim.
Elhamdülillah (33 kez)
Arapça: اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ
Anlamı: Hamd yalnızca Allah'a aittir.
Allahu ekber (33 kez)
Arapça: اَللّٰهُ أَكْبَرُ
Anlamı: Allah en büyüktür.
Bu üç zikrin toplamı doksandokuzu eder. Yüzü tamamlamak için şu cümle okunur:
Arapça: لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Okunuşu: Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Anlamı: Allah'tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir.
Kaynağı: Müslim, Mesâcid, 146; Buhâri, Ezân, 155
Tesbih Sayısında Farklı Rivayetler Var mı?
Evet, hadis kaynaklarında bazı farklı rivayetler de yer almaktadır. Bunlardan birinde her bir zikrin otuzüç değil, on kez çekildiği aktarılır; toplam otuz eder. Bu rivayet de sahih kaynaklarda geçmektedir ve özellikle vaktin dar olduğu durumlarda zikredilen bir uygulama olarak değerlendirilmiştir. Bir diğer rivayette ise sübhanallah, elhamdülillah ve Allahu ekber'in her birinin otuzüç değil, onlu gruplar hâlinde okunduğu görülür.
Ancak İslam âlimlerinin büyük çoğunluğunun üzerinde durduğu ve en yaygın biçimde aktarılan rivayet, otuzüç-otuzüç-otuzüç artı yüzü tamamlayan cümle şeklindeki uygulamadır. Bu, hem Buhâri hem de Müslim'de geçen rivayetle örtüşmektedir ve namaz sonrası tesbih geleneğinin en sağlam dayanağını oluşturmaktadır.
Tesbih Parmakla mı Çekilir, Tesbih Tanesiyle mi?
Hz. Peygamber'in parmak boğumlarıyla saydığını aktaran rivayetler mevcuttur. Ebu Davud'un Sünen'inde yer alan bir hadiste Hz. Peygamber'in sağ elin parmak boğumlarıyla tesbih çektiği anlatılır. Bu nedenle parmakla saymak, hadis kaynaklarında geçen ve âlimler tarafından tavsiye edilen bir uygulamadır. Tesbih tanesi kullanmak ise yaygın bir gelenektir; âlimlerin büyük kısmı buna karşı çıkmamış, mekruh saymamıştır. Meseleye dair farklı görüşler bulunmakla birlikte tesbih tanesinin kullanımı, fıkıh kitaplarında genel olarak caiz kabul edilmiştir.
Tesbih Namazdan Hemen Sonra mı Çekilmeli?
Hadislerde zikrin namazın hemen ardından, selam verildikten sonra okunması şeklinde bir uygulama aktarılmaktadır. Namazın bitişini izleyen kısa süre, bu zikirler için uygun zaman olarak değerlendirilmiştir. Bununla birlikte fıkıh âlimleri, kişinin namazdan kalktıktan sonra da bu zikirlerini okuyabileceğini belirtmiştir; ancak namazın hemen akabinde okunması, rivayetlerin ruhuna daha uygundur.
Sıkça Sorulan Sorular
Namazdan sonra tesbih çekmek zorunlu mudur?
Namazdan sonra tesbih çekmek farz değil, sünnet kapsamında değerlendirilen bir uygulamadır. Hz. Peygamber'in tavsiyesi olarak aktarıldığı için büyük önem taşır; ancak terk eden kişi günah işlemiş olmaz.
Her namazdan sonra aynı sayıda mı tesbih çekilir?
Hadislerde beş vakit namaz arasında tesbih sayısı bakımından belirgin bir
