DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) en çok "Estağfirullah" diyerek istiğfar ederdi. Hadis kaynaklarına göre günde yetmiş, bazen yüz kez istiğfar ettiği rivayet edilmektedir. Günahsız olmasına rağmen bu kadar çok istiğfar etmesi, istiğfarın yalnızca günahtan dönmek değil; Allah'a yakınlığı artıran, şükrü ifade eden ve kulluk bilincini canlı tutan bir ibadet olduğunu göstermektedir.
Peygamberimizin istiğfar ettiği sahih kaynaklarda birden fazla biçimde geçmektedir. Bunların en önemlilerinden biri "Seyyidü'l-İstiğfar" yani istiğfarların efendisi olarak anılan duadır.
Buhârî ve Müslim'de yer alan rivayetlere göre Hz. Peygamber bir mecliste bazen yetmiş, bazen yüz kez "Estağfirullâhe ve etûbu ileyh" derdi. Türkçe anlamı: "Allah'tan bağışlanma dilerim ve O'na tövbe ederim." Bu kısa istiğfar, Peygamberimizin günlük hayatında en sık başvurduğu istiğfar biçimiydi.
Buradaki "yetmiş" veya "yüz" rakamlarının kesin bir tekrar sayısı olarak emredildiğini gösteren bir kaynak bulunmamaktadır. Bu sayılar, Peygamberimizin istiğfarı ne denli sık ettiğini anlatmak için rivayetlerde geçmektedir.
Buhârî'de Şeddâd b. Evs'ten rivayet edilen bir hadiste Peygamberimiz şu duayı öğretmiş ve "istiğfarların efendisi" olarak tanıtmıştır:
Arapça:
اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ وَأَبُوءُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ
Okunuşu:
Allâhümme ente rabbî lâ ilâhe illâ ente halaktenî ve ene abdüke ve ene alâ ahdike ve va'dike mesteta'tü eûzü bike min şerri mâ sana'tü ebûu leke bini'metike aleyye ve ebûu bizenbî fağfirlî feinnehû lâ yağfiruż-żünûbe illâ ente.
Anlamı:
"Allah'ım! Sen benim Rabbimsin, Senden başka ilah yoktur. Beni Sen yarattın, ben Senin kulunum. Gücüm yettiğince Sana verdiğim söz ve ahit üzereyim. İşlediğim kötülüklerin şerrinden Sana sığınırım. Bana olan nimetini itiraf eder, günahımı da kabul ederim. Beni bağışla; çünkü günahları Senden başkası bağışlayamaz."
Kaynağı: Buhârî, Daavât, 2
Hadiste Peygamberimiz bu duayı sabah okuyanın o gün, akşam okuyanın o gece ölmesi hâlinde cennet ehlinden olacağını bildirmiştir. Bu ifade bir garanti değil, Allah'ın rahmetine duyulan ümidi dile getiren bir müjdedir.
Rivayetler incelendiğinde Peygamberimizin istiğfarı belirli bir vakitle sınırlamadığı görülmektedir. Sabah ve akşam istiğfar ettiğine dair rivayetler bulunmaktadır. Namazdan sonra üç kez "Estağfirullah" dediği Müslim'de yer almaktadır. Meclisten ayrılmadan önce de istiğfar ederdi; bu konuda Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de rivayetler mevcuttur.
Bunların yanı sıra Kur'an'da da sabaha karşı istiğfar edenlere övgü yöneltilmektedir. Âl-i İmrân suresinin 17. ayetinde "seher vakitlerinde istiğfar edenler" müminlerin nitelikleri arasında sayılmıştır.
Sevbân'dan (r.a.) rivayet edilen bir hadiste Peygamberimizin namazdan selam verince üç kez "Estağfirullah" dediği, ardından "Allâhümme entes-selâmü ve minkes-selâm, tebârekte yâ zel-celâli vel-ikrâm" dediği aktarılmaktadır. (Müslim, Mesâcid, 135)
Bu uygulama, farz namazların ardından okunması önerilen istiğfarın doğrudan Peygamberimizden gelen bir dayanağıdır.
Hz. Âişe'nin (r.a.) bu soruyu sorduğuna dair rivayetler aktarılmaktadır. Peygamberimiz, Allah'ın kendisini bağışladığını bilmesine rağmen şükreden bir kul olmak istediğini ifade etmiştir. Bu, istiğfarın yalnızca günahtan pişmanlık duygusuyla değil; kulluk bilinci, tevazu ve Allah'a yakınlık niyetiyle de yapılabileceğini göstermektedir.
Hûd
Peygamberimizin istiğfar ettiği sahih kaynaklarda birden fazla biçimde geçmektedir. Bunların en önemlilerinden biri "Seyyidü'l-İstiğfar" yani istiğfarların efendisi olarak anılan duadır.
Peygamberimizin En Çok Okuduğu İstiğfar: "Estağfirullah"
Buhârî ve Müslim'de yer alan rivayetlere göre Hz. Peygamber bir mecliste bazen yetmiş, bazen yüz kez "Estağfirullâhe ve etûbu ileyh" derdi. Türkçe anlamı: "Allah'tan bağışlanma dilerim ve O'na tövbe ederim." Bu kısa istiğfar, Peygamberimizin günlük hayatında en sık başvurduğu istiğfar biçimiydi.
Buradaki "yetmiş" veya "yüz" rakamlarının kesin bir tekrar sayısı olarak emredildiğini gösteren bir kaynak bulunmamaktadır. Bu sayılar, Peygamberimizin istiğfarı ne denli sık ettiğini anlatmak için rivayetlerde geçmektedir.
Seyyidü'l-İstiğfar: Peygamberimizin Öğrettiği Kapsamlı İstiğfar Duası
Buhârî'de Şeddâd b. Evs'ten rivayet edilen bir hadiste Peygamberimiz şu duayı öğretmiş ve "istiğfarların efendisi" olarak tanıtmıştır:
Arapça:
اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ وَأَبُوءُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ
Okunuşu:
Allâhümme ente rabbî lâ ilâhe illâ ente halaktenî ve ene abdüke ve ene alâ ahdike ve va'dike mesteta'tü eûzü bike min şerri mâ sana'tü ebûu leke bini'metike aleyye ve ebûu bizenbî fağfirlî feinnehû lâ yağfiruż-żünûbe illâ ente.
Anlamı:
"Allah'ım! Sen benim Rabbimsin, Senden başka ilah yoktur. Beni Sen yarattın, ben Senin kulunum. Gücüm yettiğince Sana verdiğim söz ve ahit üzereyim. İşlediğim kötülüklerin şerrinden Sana sığınırım. Bana olan nimetini itiraf eder, günahımı da kabul ederim. Beni bağışla; çünkü günahları Senden başkası bağışlayamaz."
Kaynağı: Buhârî, Daavât, 2
Hadiste Peygamberimiz bu duayı sabah okuyanın o gün, akşam okuyanın o gece ölmesi hâlinde cennet ehlinden olacağını bildirmiştir. Bu ifade bir garanti değil, Allah'ın rahmetine duyulan ümidi dile getiren bir müjdedir.
Peygamberimiz İstiğfarı Ne Zaman Yapardı?
Rivayetler incelendiğinde Peygamberimizin istiğfarı belirli bir vakitle sınırlamadığı görülmektedir. Sabah ve akşam istiğfar ettiğine dair rivayetler bulunmaktadır. Namazdan sonra üç kez "Estağfirullah" dediği Müslim'de yer almaktadır. Meclisten ayrılmadan önce de istiğfar ederdi; bu konuda Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de rivayetler mevcuttur.
Bunların yanı sıra Kur'an'da da sabaha karşı istiğfar edenlere övgü yöneltilmektedir. Âl-i İmrân suresinin 17. ayetinde "seher vakitlerinde istiğfar edenler" müminlerin nitelikleri arasında sayılmıştır.
Namazdan Sonra Peygamberimizin Okuduğu İstiğfar
Sevbân'dan (r.a.) rivayet edilen bir hadiste Peygamberimizin namazdan selam verince üç kez "Estağfirullah" dediği, ardından "Allâhümme entes-selâmü ve minkes-selâm, tebârekte yâ zel-celâli vel-ikrâm" dediği aktarılmaktadır. (Müslim, Mesâcid, 135)
Bu uygulama, farz namazların ardından okunması önerilen istiğfarın doğrudan Peygamberimizden gelen bir dayanağıdır.
Peygamberimiz Neden Bu Kadar Çok İstiğfar Ederdi?
Hz. Âişe'nin (r.a.) bu soruyu sorduğuna dair rivayetler aktarılmaktadır. Peygamberimiz, Allah'ın kendisini bağışladığını bilmesine rağmen şükreden bir kul olmak istediğini ifade etmiştir. Bu, istiğfarın yalnızca günahtan pişmanlık duygusuyla değil; kulluk bilinci, tevazu ve Allah'a yakınlık niyetiyle de yapılabileceğini göstermektedir.
Hûd
