OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
"Rabbena" kelimesi Arapça kökenli olup "Ey Rabbimiz" anlamına gelir. Kur'an'da Allah'a yönelik duaların başında sıkça yer alan bu ifade; "Rabb" (sahip, terbiye eden, yetiştiren) kökünden gelen ve birinci çoğul şahıs iyelik eki alan bir seslenme biçimidir. Tek başına "Rabbim" demek istersen "Rabbî" dersin; topluca "Rabbimiz" diye seslenmek istediğinde ise "Rabbena" kullanırsın.
Bu kelimeyi özellikle namaz kılanlar, dua edenler ve Kur'an okuyanlar çok duyar. Çünkü Kur'an'da pek çok dua tam olarak bu seslenişle başlar: "Rabbena..." Yani kulun Allah'a "Ey benim ve bizim Rabbimiz" diye yönelişinin ta kendisidir bu söz.
"Rabbena" ifadesini tam anlamıyla kavrayabilmek için önce "Rabb" kelimesini anlamak gerekir. Arapçada "Rabb"; terbiye eden, yetiştiren, besleyen, işlerini üstlenen, sahibi ve efendisi olan demektir. Allah için kullanıldığında ise bu anlamların hepsi bir arada düşünülür: Yaratan, var eden, her şeyi bir düzen içinde idare eden, kullarını terbiye edip olgunlaştıran.
Kur'an'ın ilk suresi olan Fatiha, "Elhamdülillahi Rabbi'l-âlemin" yani "Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur" cümlesiyle başlar. Buradaki "Rabb" sözcüğü de aynı kökten gelir.
İkisi de Allah'a seslenişi ifade eder fakat aralarında dilbilgisel ve anlamsal bir fark vardır.
"Rabbî" tekil birinci şahsa aittir: "Ey benim Rabbim." Kur'an'da Hz. Musa'nın, Hz. İbrahim'in ve diğer peygamberlerin bireysel yakarışlarında bu form sıkça geçer.
"Rabbena" ise çoğul birinci şahsa aittir: "Ey bizim Rabbimiz." Bir topluluğun, bir cemaatin ya da tüm insanlığı temsilen yapılan duaların seslenişidir. Kur'an'da özellikle Bakara Suresi'nin sonundaki uzun dua bölümünde bu form art arda tekrarlanır.
Kur'an'da "Rabbena" ifadesiyle başlayan onlarca dua ayeti bulunur. Bunlar gerçek anlamda dua cümleleridir; yani Allah'a yönelik bir istek, sığınma veya tesbih içerirler.
En çok bilinen örneklerden biri Bakara Suresi 201. ayette geçer:
Arapça:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Rabbena âtinâ fi'd-dünyâ haseneten ve fi'l-âhirati haseneten ve kınâ azâbe'n-nâr.
Anlamı:
"Ey Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru."
Kaynağı:
Bakara Suresi, 201. ayet.
Bu dua Kur'an'da geçmesinin yanı sıra hadis kaynaklarında da Hz. Peygamber'in sıkça okuduğu aktarılmıştır. (Buhârî, Deavât; Müslim, Zikir)
Bir diğer yaygın örnek Bakara Suresi'nin son iki ayetinde yer alır. "Rabbena lâ tuâhiznâ..." diye başlayan bu bölüm, müminin günahlardan bağışlanma ve güç yetiremeyeceği yüklerden korunma talebini içerir. (Bakara, 286)
Kur'an'daki "Rabbena" duaları, Allah'ın bizzat öğrettiği ya da peygamberlerin dilinden aktardığı seslenişlerdir. Bu yönüyle bu dualar hem kaynağı kesin hem de içeriği derli toplu ifadelerdir.
Kulun kendi cümlesiyle değil, Kur'an'ın diliyle Allah'a yönelmesi farklı bir anlam taşır. Kur'an duaları okunduğunda hem ibadet hem de Kur'an tilâveti gerçekleşmiş olur.
Ayrıca bu duaların çoğulluğu dikkat çekicidir. "Rabbena" diyerek dua eden kişi yalnızca kendisi için değil, tüm müminler için, hatta tüm insanlık için seslenir. Bu da duaya toplumsal ve evrensel bir boyut katar.
"Rabbena" Arapça bir kelimedir. Kur'an'ın dili olan Arapçada "Rabb" kökünden türemiş olup birinci çoğul şahıs iyelik ekiyle "Rabbimiz" anlamını taşır.
Kur'an'da "Rabbena" ifadesiyle başlayan ya da bu ifadeyi içeren onlarca dua ayeti bulunur. Bunların büyük bir kısmı Bakara, Âl-i İmrân ve İbrahim surelerinde yoğunlaşmaktadır. Kesin sayıları tefsir ve dua kitaplarında farklı biçimlerde derlenmiş olsa da bu duaların tamamı gerçek Kur'an metinlerine dayanır.
Evet, okunabilir. Kur'an ayetleri olan bu dualar namaz içinde de dışında da okunabilir. Namazda secdede ya da kunutlarda bu duaları okumak caizdir; namaz dışında günlük hayatta da bu ifadelerle Allah'a yön
Bu kelimeyi özellikle namaz kılanlar, dua edenler ve Kur'an okuyanlar çok duyar. Çünkü Kur'an'da pek çok dua tam olarak bu seslenişle başlar: "Rabbena..." Yani kulun Allah'a "Ey benim ve bizim Rabbimiz" diye yönelişinin ta kendisidir bu söz.
"Rabb" Kelimesinin Anlamı Nedir?
"Rabbena" ifadesini tam anlamıyla kavrayabilmek için önce "Rabb" kelimesini anlamak gerekir. Arapçada "Rabb"; terbiye eden, yetiştiren, besleyen, işlerini üstlenen, sahibi ve efendisi olan demektir. Allah için kullanıldığında ise bu anlamların hepsi bir arada düşünülür: Yaratan, var eden, her şeyi bir düzen içinde idare eden, kullarını terbiye edip olgunlaştıran.
Kur'an'ın ilk suresi olan Fatiha, "Elhamdülillahi Rabbi'l-âlemin" yani "Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur" cümlesiyle başlar. Buradaki "Rabb" sözcüğü de aynı kökten gelir.
"Rabbena" ile "Rabbî" Arasındaki Fark Nedir?
İkisi de Allah'a seslenişi ifade eder fakat aralarında dilbilgisel ve anlamsal bir fark vardır.
"Rabbî" tekil birinci şahsa aittir: "Ey benim Rabbim." Kur'an'da Hz. Musa'nın, Hz. İbrahim'in ve diğer peygamberlerin bireysel yakarışlarında bu form sıkça geçer.
"Rabbena" ise çoğul birinci şahsa aittir: "Ey bizim Rabbimiz." Bir topluluğun, bir cemaatin ya da tüm insanlığı temsilen yapılan duaların seslenişidir. Kur'an'da özellikle Bakara Suresi'nin sonundaki uzun dua bölümünde bu form art arda tekrarlanır.
Kur'an'da "Rabbena" ile Başlayan Dualar
Kur'an'da "Rabbena" ifadesiyle başlayan onlarca dua ayeti bulunur. Bunlar gerçek anlamda dua cümleleridir; yani Allah'a yönelik bir istek, sığınma veya tesbih içerirler.
En çok bilinen örneklerden biri Bakara Suresi 201. ayette geçer:
Arapça:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Rabbena âtinâ fi'd-dünyâ haseneten ve fi'l-âhirati haseneten ve kınâ azâbe'n-nâr.
Anlamı:
"Ey Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru."
Kaynağı:
Bakara Suresi, 201. ayet.
Bu dua Kur'an'da geçmesinin yanı sıra hadis kaynaklarında da Hz. Peygamber'in sıkça okuduğu aktarılmıştır. (Buhârî, Deavât; Müslim, Zikir)
Bir diğer yaygın örnek Bakara Suresi'nin son iki ayetinde yer alır. "Rabbena lâ tuâhiznâ..." diye başlayan bu bölüm, müminin günahlardan bağışlanma ve güç yetiremeyeceği yüklerden korunma talebini içerir. (Bakara, 286)
"Rabbena" Duaları Neden Bu Kadar Önemlidir?
Kur'an'daki "Rabbena" duaları, Allah'ın bizzat öğrettiği ya da peygamberlerin dilinden aktardığı seslenişlerdir. Bu yönüyle bu dualar hem kaynağı kesin hem de içeriği derli toplu ifadelerdir.
Kulun kendi cümlesiyle değil, Kur'an'ın diliyle Allah'a yönelmesi farklı bir anlam taşır. Kur'an duaları okunduğunda hem ibadet hem de Kur'an tilâveti gerçekleşmiş olur.
Ayrıca bu duaların çoğulluğu dikkat çekicidir. "Rabbena" diyerek dua eden kişi yalnızca kendisi için değil, tüm müminler için, hatta tüm insanlık için seslenir. Bu da duaya toplumsal ve evrensel bir boyut katar.
Sıkça Sorulan Sorular
"Rabbena" kelimesi hangi dile aittir?
"Rabbena" Arapça bir kelimedir. Kur'an'ın dili olan Arapçada "Rabb" kökünden türemiş olup birinci çoğul şahıs iyelik ekiyle "Rabbimiz" anlamını taşır.
Kur'an'da kaç tane "Rabbena" duası geçer?
Kur'an'da "Rabbena" ifadesiyle başlayan ya da bu ifadeyi içeren onlarca dua ayeti bulunur. Bunların büyük bir kısmı Bakara, Âl-i İmrân ve İbrahim surelerinde yoğunlaşmaktadır. Kesin sayıları tefsir ve dua kitaplarında farklı biçimlerde derlenmiş olsa da bu duaların tamamı gerçek Kur'an metinlerine dayanır.
"Rabbena" duaları namaz dışında da okunabilir mi?
Evet, okunabilir. Kur'an ayetleri olan bu dualar namaz içinde de dışında da okunabilir. Namazda secdede ya da kunutlarda bu duaları okumak caizdir; namaz dışında günlük hayatta da bu ifadelerle Allah'a yön
