SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
İftar vaktinde okunacak dua, Hz. Peygamber'den rivayet edilen kısa ve özlü bir duadır. Oruç bozulurken en yaygın biçimde okunan dua şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ لَكَ صُمْتُ وَعَلَى رِزْقِكَ أَفْطَرْتُ
Okunuşu:
Allâhümme leke sumtü ve alâ rızkıke eftartü.
Anlamı:
"Allah'ım! Senin için oruç tuttum ve senin rızkınla orucumu açtım."
Kaynağı:
Bu dua Ebû Dâvûd'un Sünen'inde (hadis no: 2358) Muâz b. Zühre'den mürsel olarak rivayet edilmiştir. Hadisin senedi tartışmalı olmakla birlikte dua, asırlar boyunca İslam âlimlerinin büyük çoğunluğu tarafından iftar duası olarak benimsenmiş ve yaygın biçimde aktarılmıştır.
Oruç tutanların pek çoğu iftarı bu dua ile açar. Kimileri yalnızca besmele çekerek ya da "Bismillah" diyerek orucunu bozar, ardından bu duayı okur. Kimileri ise önce hurmayı ya da suyu alır, sonra duayı yapar. Bunların hepsi uygulamada görülen doğal farklılıklardır; dinin özüne aykırı bir tarafı yoktur.
Ebû Dâvûd ve İbn Mâce'de geçen bir başka rivayette şu dua aktarılmaktadır:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
Okunuşu:
Zehebeẓ-ẓameu vebtelletil-urûku ve sebetel-ecru inşâallâh.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın izniyle sevap sabit oldu."
Kaynağı:
İbn Ömer'den rivayet edilmiş olup İbn Mâce'nin Sünen'inde (hadis no: 1753) ve Ebû Dâvûd'da yer almaktadır. Hadisin senedi hakkında hadis âlimleri arasında farklı değerlendirmeler bulunmaktadır; ancak dua, kaynaklarda iftar vaktiyle ilişkilendirilerek aktarılmıştır.
Her iki dua da birbirini dışlamaz. Birini okumak da, ikisini birlikte okumak da uygulamada görülmektedir.
İftar duası, orucu bozarken yani ilk lokmayı veya ilk yudumu almadan hemen önce ya da o esnada okunur. Akşan ezanının okunduğu ya da ezanın bitiminde orucu bozmak sünnete uygundur; dua da tam bu anda yapılır.
Bazı kimseler duayı yemekten önce, bazıları ise yemek sırasında okur. Rivayetlerde duanın belirli bir anı için kesin bir sıralama zorunluluğu bulunmaz. Önemli olan niyetin ve şükrün o anda kalpte canlı olmasıdır.
Tirmizî'nin naklettiği bir hadiste Hz. Peygamber, üç kişinin duasının reddedilmeyeceğini bildirmiştir; bunlar arasında oruçlunun iftar esnasındaki duası da sayılmaktadır. (Tirmizî, Sünen, hadis no: 3598; hadisin senedi hakkında farklı değerlendirmeler mevcuttur.)
Bu rivayet, iftar vaktinin yalnızca bir yemek saati olmadığını; aynı zamanda samimi bir dua ve şükür anı olduğunu hatırlatır. Uzun bir günün ardından oruç açılırken yapılan dua, tam da bu manevi yoğunluğun içinde şekillenir. Bu yüzden pek çok insan iftarda yalnızca yukarıdaki kısa duayla yetinmez; kişisel dileklerini, şükürlerini ve niyazlarını da o anlara sığdırır.
Türkçe olarak dua etmek caizdir. Dua özünde Allah'a yöneliş olduğundan kişinin anladığı dilde samimiyetle yapılması geçerlidir. Bununla birlikte rivayetlerde gelen Arapça metni öğrenmek ve o şekilde okumak, sünnete uygun bir uygulama olarak değerlendirilir.
Hayır, oruç geçersiz olmaz. İftar duası vacip değil, sünnete dayanan bir uygulamadır. Orucu bozan temel unsur, güneşin batmasının ardından yenilip içilmesidir. Dua okunmamış olması orucun sıhhatini etkilemez.
Toplu dua yapmak konusunda iftar vaktine özgü belirli bir rivayet bulunmaz. Ancak sofra başında besmele çekmek, kısa iftar duasını okumak ve ardından kişisel niyazlarda bulunmak yaygın bir uygulamadır. Aile ya da cemaat olarak birlikte dua etmek, dinî bir zorunluluk olmamakla birlikte güzel bir gelenek olarak değerlendirilebilir.
Arapça:
اللَّهُمَّ لَكَ صُمْتُ وَعَلَى رِزْقِكَ أَفْطَرْتُ
Okunuşu:
Allâhümme leke sumtü ve alâ rızkıke eftartü.
Anlamı:
"Allah'ım! Senin için oruç tuttum ve senin rızkınla orucumu açtım."
Kaynağı:
Bu dua Ebû Dâvûd'un Sünen'inde (hadis no: 2358) Muâz b. Zühre'den mürsel olarak rivayet edilmiştir. Hadisin senedi tartışmalı olmakla birlikte dua, asırlar boyunca İslam âlimlerinin büyük çoğunluğu tarafından iftar duası olarak benimsenmiş ve yaygın biçimde aktarılmıştır.
Oruç tutanların pek çoğu iftarı bu dua ile açar. Kimileri yalnızca besmele çekerek ya da "Bismillah" diyerek orucunu bozar, ardından bu duayı okur. Kimileri ise önce hurmayı ya da suyu alır, sonra duayı yapar. Bunların hepsi uygulamada görülen doğal farklılıklardır; dinin özüne aykırı bir tarafı yoktur.
İftar Anında Okunabilecek Diğer Rivayet
Ebû Dâvûd ve İbn Mâce'de geçen bir başka rivayette şu dua aktarılmaktadır:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
Okunuşu:
Zehebeẓ-ẓameu vebtelletil-urûku ve sebetel-ecru inşâallâh.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın izniyle sevap sabit oldu."
Kaynağı:
İbn Ömer'den rivayet edilmiş olup İbn Mâce'nin Sünen'inde (hadis no: 1753) ve Ebû Dâvûd'da yer almaktadır. Hadisin senedi hakkında hadis âlimleri arasında farklı değerlendirmeler bulunmaktadır; ancak dua, kaynaklarda iftar vaktiyle ilişkilendirilerek aktarılmıştır.
Her iki dua da birbirini dışlamaz. Birini okumak da, ikisini birlikte okumak da uygulamada görülmektedir.
İftar Duası Ne Zaman Okunur?
İftar duası, orucu bozarken yani ilk lokmayı veya ilk yudumu almadan hemen önce ya da o esnada okunur. Akşan ezanının okunduğu ya da ezanın bitiminde orucu bozmak sünnete uygundur; dua da tam bu anda yapılır.
Bazı kimseler duayı yemekten önce, bazıları ise yemek sırasında okur. Rivayetlerde duanın belirli bir anı için kesin bir sıralama zorunluluğu bulunmaz. Önemli olan niyetin ve şükrün o anda kalpte canlı olmasıdır.
İftar Vakti Neden Duanın Kabul Olduğu Vakitlerden Sayılır?
Tirmizî'nin naklettiği bir hadiste Hz. Peygamber, üç kişinin duasının reddedilmeyeceğini bildirmiştir; bunlar arasında oruçlunun iftar esnasındaki duası da sayılmaktadır. (Tirmizî, Sünen, hadis no: 3598; hadisin senedi hakkında farklı değerlendirmeler mevcuttur.)
Bu rivayet, iftar vaktinin yalnızca bir yemek saati olmadığını; aynı zamanda samimi bir dua ve şükür anı olduğunu hatırlatır. Uzun bir günün ardından oruç açılırken yapılan dua, tam da bu manevi yoğunluğun içinde şekillenir. Bu yüzden pek çok insan iftarda yalnızca yukarıdaki kısa duayla yetinmez; kişisel dileklerini, şükürlerini ve niyazlarını da o anlara sığdırır.
Sıkça Sorulan Sorular
İftar duasını Arapça bilmeden Türkçe okumak olur mu?
Türkçe olarak dua etmek caizdir. Dua özünde Allah'a yöneliş olduğundan kişinin anladığı dilde samimiyetle yapılması geçerlidir. Bununla birlikte rivayetlerde gelen Arapça metni öğrenmek ve o şekilde okumak, sünnete uygun bir uygulama olarak değerlendirilir.
İftar duası okunmadan oruç bozulursa oruç geçersiz olur mu?
Hayır, oruç geçersiz olmaz. İftar duası vacip değil, sünnete dayanan bir uygulamadır. Orucu bozan temel unsur, güneşin batmasının ardından yenilip içilmesidir. Dua okunmamış olması orucun sıhhatini etkilemez.
İftar sofrasında toplu dua yapılır mı?
Toplu dua yapmak konusunda iftar vaktine özgü belirli bir rivayet bulunmaz. Ancak sofra başında besmele çekmek, kısa iftar duasını okumak ve ardından kişisel niyazlarda bulunmak yaygın bir uygulamadır. Aile ya da cemaat olarak birlikte dua etmek, dinî bir zorunluluk olmamakla birlikte güzel bir gelenek olarak değerlendirilebilir.
