DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Ramazan'da seher vakti, teheccüd namazından sonra ya da sahur öncesinde geçirilen kısa ama çok kıymetli bir zaman dilimidir. Bu vakitte Kur'an okumak, istiğfar etmek ve dua etmek, hem ayet hem de hadis kaynaklarında özellikle teşvik edilmiştir. Seher vaktinde okunabilecek en güçlü temelli uygulama istiğfardır; bunu destekleyen doğrudan bir ayet mevcuttur.
Allah Teâlâ, Âl-i İmrân suresinin 17. ayetinde seher vaktinde istiğfar edenleri müminlerin nitelikleri arasında sayar. Ayet şöyledir:
Arapça:
وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ
Okunuşu:
"Ve'l-mustaġfirîne bi'l-eshâr."
Anlamı:
"Seher vakitlerinde istiğfar edenler." (Âl-i İmrân, 3/17)
Bu ayet, seher vaktinin istiğfar için ne denli özel bir zaman olduğunu açıkça ortaya koyar. Yani seher vaktinde okunacak en kaynaklı uygulama, "Estağfirullah" veya "Estağfirullahe'l-azîm ve etûbu ileyh" diyerek istiğfar etmektir. Bunun yanı sıra bu vakitte namaz kılmak, Kur'an okumak ve kalp ile dil uyumlu biçimde dua etmek de dinî kaynaklarda yer bulan uygulamalardandır.
Seher vakti, gece ile sabahın kesiştiği son dilimdir. Sahih hadislerde Hz. Peygamber, Allah'ın her gece son üçte birinde dünya semasına tecelli ettiğini ve "Kim dua ediyor, kabul edeyim; kim istiğfar ediyor, bağışlayayım" buyurduğunu bildirmiştir. Bu hadis Buhârî ve Müslim'de yer almaktadır.
Ramazan'da bu vakit daha da önem kazanır. Çünkü Ramazan geceleri, hem teheccüd hem de sahur gibi iki ayrı ibadetin buluştuğu bir zaman dilimidir. Kişi sahur için kalktığında ya da teheccüdü bitirdiğinde, henüz imsak olmadan kalan bu süreyi istiğfar ve dua ile değerlendirmek, hem Kur'an'ın hem de hadisin doğrudan işaret ettiği bir uygulamadır.
Hadis kaynaklarında seher vaktine özgü tek bir istiğfar metni belirlenmemiştir. Ancak Hz. Peygamber'den rivayet edilen ve günlük hayatta okunması tavsiye edilen çeşitli istiğfar duaları mevcuttur. Bunların seher vaktinde okunması, Âl-i İmrân 3/17 ayetinin kapsamına girer.
En temel istiğfar:
Arapça:
أَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ الْعَظِيمَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ
Okunuşu:
"Estağfirullahe'l-azîme ve etûbu ileyh."
Anlamı:
"Yüce Allah'tan bağışlanma diler ve O'na tövbe ederim."
Kaynağı:
Tirmizî ve Ebû Dâvûd'da çeşitli rivayetlerde geçen, Hz. Peygamber'in sıkça okuduğu bildirilen istiğfar formudur.
Bir diğer kaynaklı istiğfar olan Seyyidü'l-İstiğfar da bu vakitte okunabilir. Bu dua, Buhârî'de yer alan ve Hz. Peygamber'in "istiğfarların efendisi" olarak nitelendirdiği bir rivayettir.
Arapça:
اَللّٰهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلٰهَ إِلَّا أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلٰى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ وَأَبُوءُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ
Okunuşu:
"Allâhümme ente rabbî lâ ilâhe illâ ente, halaktenî ve ene abdüke, ve ene alâ ahdike ve va'dike mesteta'tü, eûzü bike min şerri mâ sana'tü, ebûü leke bini'metike aleyye ve ebûü bizenbî fağfirlî feinnehû lâ yağfirüzzünûbe illâ ente."
Anlamı:
"Allah'ım! Sen benim Rabbimsin. Senden başka ilah yoktur. Sen beni yarattın, ben de Senin kulunum. Gücüm yettiğince Sana verdiğim söz ve ahit üzereyim. İşlediğim kötülüklerin şerrinden Sana sığınırım. Bana olan nimetini kabul eder, günahımı itiraf ederim. Beni bağışla; zira günahları ancak Sen bağışlarsın."
Kaynağı:
Buhârî, Deavât, 2.
İstiğfarın yanı sıra seher vaktinde Kur'an okumak da hem Kur'an'da hem hadislerde teşvik edilen bir uygulamadır. İsrâ suresi 78. ayette "Fecir Kur'an'ına" özellikle dikkat çekilir:
"Fecir Kur'an'ına devam et; çünkü fecir Kur'an'ı şahitlidir." (İsrâ, 17/78)
Müfessirlerin büyük çoğunluğu bu ayette geçen "
Allah Teâlâ, Âl-i İmrân suresinin 17. ayetinde seher vaktinde istiğfar edenleri müminlerin nitelikleri arasında sayar. Ayet şöyledir:
Arapça:
وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ
Okunuşu:
"Ve'l-mustaġfirîne bi'l-eshâr."
Anlamı:
"Seher vakitlerinde istiğfar edenler." (Âl-i İmrân, 3/17)
Bu ayet, seher vaktinin istiğfar için ne denli özel bir zaman olduğunu açıkça ortaya koyar. Yani seher vaktinde okunacak en kaynaklı uygulama, "Estağfirullah" veya "Estağfirullahe'l-azîm ve etûbu ileyh" diyerek istiğfar etmektir. Bunun yanı sıra bu vakitte namaz kılmak, Kur'an okumak ve kalp ile dil uyumlu biçimde dua etmek de dinî kaynaklarda yer bulan uygulamalardandır.
Seher Vakti Neden Bu Kadar Önemli?
Seher vakti, gece ile sabahın kesiştiği son dilimdir. Sahih hadislerde Hz. Peygamber, Allah'ın her gece son üçte birinde dünya semasına tecelli ettiğini ve "Kim dua ediyor, kabul edeyim; kim istiğfar ediyor, bağışlayayım" buyurduğunu bildirmiştir. Bu hadis Buhârî ve Müslim'de yer almaktadır.
Ramazan'da bu vakit daha da önem kazanır. Çünkü Ramazan geceleri, hem teheccüd hem de sahur gibi iki ayrı ibadetin buluştuğu bir zaman dilimidir. Kişi sahur için kalktığında ya da teheccüdü bitirdiğinde, henüz imsak olmadan kalan bu süreyi istiğfar ve dua ile değerlendirmek, hem Kur'an'ın hem de hadisin doğrudan işaret ettiği bir uygulamadır.
Seher Vaktinde Okunabilecek İstiğfarlar
Hadis kaynaklarında seher vaktine özgü tek bir istiğfar metni belirlenmemiştir. Ancak Hz. Peygamber'den rivayet edilen ve günlük hayatta okunması tavsiye edilen çeşitli istiğfar duaları mevcuttur. Bunların seher vaktinde okunması, Âl-i İmrân 3/17 ayetinin kapsamına girer.
En temel istiğfar:
Arapça:
أَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ الْعَظِيمَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ
Okunuşu:
"Estağfirullahe'l-azîme ve etûbu ileyh."
Anlamı:
"Yüce Allah'tan bağışlanma diler ve O'na tövbe ederim."
Kaynağı:
Tirmizî ve Ebû Dâvûd'da çeşitli rivayetlerde geçen, Hz. Peygamber'in sıkça okuduğu bildirilen istiğfar formudur.
Bir diğer kaynaklı istiğfar olan Seyyidü'l-İstiğfar da bu vakitte okunabilir. Bu dua, Buhârî'de yer alan ve Hz. Peygamber'in "istiğfarların efendisi" olarak nitelendirdiği bir rivayettir.
Arapça:
اَللّٰهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلٰهَ إِلَّا أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلٰى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ وَأَبُوءُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ
Okunuşu:
"Allâhümme ente rabbî lâ ilâhe illâ ente, halaktenî ve ene abdüke, ve ene alâ ahdike ve va'dike mesteta'tü, eûzü bike min şerri mâ sana'tü, ebûü leke bini'metike aleyye ve ebûü bizenbî fağfirlî feinnehû lâ yağfirüzzünûbe illâ ente."
Anlamı:
"Allah'ım! Sen benim Rabbimsin. Senden başka ilah yoktur. Sen beni yarattın, ben de Senin kulunum. Gücüm yettiğince Sana verdiğim söz ve ahit üzereyim. İşlediğim kötülüklerin şerrinden Sana sığınırım. Bana olan nimetini kabul eder, günahımı itiraf ederim. Beni bağışla; zira günahları ancak Sen bağışlarsın."
Kaynağı:
Buhârî, Deavât, 2.
Seher Vaktinde Kur'an Okumak
İstiğfarın yanı sıra seher vaktinde Kur'an okumak da hem Kur'an'da hem hadislerde teşvik edilen bir uygulamadır. İsrâ suresi 78. ayette "Fecir Kur'an'ına" özellikle dikkat çekilir:
"Fecir Kur'an'ına devam et; çünkü fecir Kur'an'ı şahitlidir." (İsrâ, 17/78)
Müfessirlerin büyük çoğunluğu bu ayette geçen "
