DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
"Bismike Allahümme ahya ve emut" duası, Hz. Peygamber'in (sav) her gece yatağına yatarken okuduğu rivayet edilen ve Buharî ile Müslim gibi sahih hadis kaynaklarında yer alan bir uyku duasıdır. Okunuşu şöyledir: Bismike Allahümme ahya ve emut — Türkçe anlamı ise "Allah'ım, Senin adınla yaşar ve Senin adınla ölürüm" şeklindedir. Dua, yatmadan hemen önce okunur; sabah uyanıldığında ise bunun devamı niteliğinde olan "El-hamdü lillahillezi ahyana ba'de ma ematena ve ileyhinnüşur" duası okunur.
Yatarken okunan dua:
Arapça:
بِسْمِكَ اللّٰهُمَّ أَحْيَا وَأَمُوتُ
Okunuşu:
Bismike Allahümme ahya ve emut.
Anlamı:
"Allah'ım, Senin adınla yaşar ve Senin adınla ölürüm."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 7; Müslim, Zikir, 59. Hadiste Hz. Peygamber'in (sav) her gece yatağına yattığında bu duayı okuduğu rivayet edilmektedir.
Sabah uyanıldığında okunan dua ise şöyledir:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu:
El-hamdü lillahillezi ahyana ba'de ma ematena ve ileyhinnüşur.
Anlamı:
"Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamdolsun. Dönüş O'nadır."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 7; Müslim, Zikir, 59.
Her iki dua da aynı hadisin içinde birlikte rivayet edilmektedir. Gece duası yatarken, sabah duası uyanır uyanmaz okunur.
Bu dua, Hz. Peygamber'in günlük hayatına ait rivayetleri derleyen "daavât" bölümlerinde aktarılmaktadır. Söz konusu rivayete göre Hz. Peygamber (sav) her gece yatağına uzanacağı zaman "Bismike Allahümme ahya ve emut" der, sabah uyandığında ise "El-hamdü lillahillezi ahyana..." ile devam ederdi.
Duanın ifade ettiği anlam, İslam'ın tevhid anlayışıyla doğrudan bağlantılıdır. Uyku, hadislerde "küçük ölüm" olarak nitelendirilir; kişi uyuduğunda ruhu geçici olarak bedeninden ayrılır, sabah uyandığında ise yeniden ona kavuşur. Bu dua, o geçiş anını Allah'ın adıyla başlatmak ve bitirmek üzere kurgulanmıştır. Yaşamak da ölmek de yalnızca O'nun izniyle gerçekleşir; dua bu gerçeği her gece dile getirir.
Hadis kaynaklarında bu dua için belirli bir tekrar sayısı bildirilmemiştir. Rivayet, duanın bir kez okunduğunu göstermektedir. Güvenilir bir kaynağa dayanmayan "3 defa", "7 defa" veya "41 defa" gibi sayılar bu dua için söz konusu değildir. Sünnete uygun olan, yatmadan önce bir kez okumaktır.
Hz. Peygamber'den rivayet edilen uyku duaları yalnızca bu dua ile sınırlı değildir. Yatmadan önce okunması tavsiye edilen dualar arasında Ayetü'l-Kürsî (Bakara suresi, 255. ayet), İhlâs, Felak ve Nâs sureleri de yer almaktadır. Buhârî'nin Daavât bölümünde yer alan rivayetlere göre Hz. Peygamber bu sureleri iki avucuna üfleyerek yüzüne ve vücuduna sürer, bunu üç kez tekrar ederdi.
"Bismike Allahümme ahya ve emut" duası bu bütünün bir parçasıdır. Tek başına da okunabilir; ancak uyku öncesi sünnet dualarının tamamı birlikte ele alındığında daha kapsamlı bir tablo ortaya çıkar.
Hadis kaynaklarında bu dua yatmadan önce okunan bir dua olarak rivayet edilmiştir. Sabah uyanıldığında ise aynı hadisin devamındaki şükür duası okunur. Başka bir vakitte okunmasını yasaklayan bir rivayet bulunmamakla birlikte sünnetin gösterdiği zaman yatış anıdır.
Hadis kaynaklarında bu dua için abdest şartı getirilmemiştir. Kur'an okumaktan farklı olarak dua ve zikir için abdest zorunlu tutulmamıştır; ancak abdestli olmak duanın edebine uygundur.
Her iki dua aynı hadiste birlikte rivayet edilmiştir; gece duası yatarken, sabah duası uyanırken okunur. Bunlar birbirini tamamlayan iki ayrı duadır. Gece duasını okuyup sabah duasını unutmak, sabah duasının sünnet olan uygulamasını terk etmek anlamına gelir; ancak bu, gece okunan duayı geçersiz kılmaz.
Duanın Arapça Metni, Okunuşu ve Anlamı
Yatarken okunan dua:
Arapça:
بِسْمِكَ اللّٰهُمَّ أَحْيَا وَأَمُوتُ
Okunuşu:
Bismike Allahümme ahya ve emut.
Anlamı:
"Allah'ım, Senin adınla yaşar ve Senin adınla ölürüm."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 7; Müslim, Zikir, 59. Hadiste Hz. Peygamber'in (sav) her gece yatağına yattığında bu duayı okuduğu rivayet edilmektedir.
Sabah uyanıldığında okunan dua ise şöyledir:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu:
El-hamdü lillahillezi ahyana ba'de ma ematena ve ileyhinnüşur.
Anlamı:
"Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamdolsun. Dönüş O'nadır."
Kaynağı:
Buhârî, Daavât, 7; Müslim, Zikir, 59.
Her iki dua da aynı hadisin içinde birlikte rivayet edilmektedir. Gece duası yatarken, sabah duası uyanır uyanmaz okunur.
Duanın Hadisteki Bağlamı
Bu dua, Hz. Peygamber'in günlük hayatına ait rivayetleri derleyen "daavât" bölümlerinde aktarılmaktadır. Söz konusu rivayete göre Hz. Peygamber (sav) her gece yatağına uzanacağı zaman "Bismike Allahümme ahya ve emut" der, sabah uyandığında ise "El-hamdü lillahillezi ahyana..." ile devam ederdi.
Duanın ifade ettiği anlam, İslam'ın tevhid anlayışıyla doğrudan bağlantılıdır. Uyku, hadislerde "küçük ölüm" olarak nitelendirilir; kişi uyuduğunda ruhu geçici olarak bedeninden ayrılır, sabah uyandığında ise yeniden ona kavuşur. Bu dua, o geçiş anını Allah'ın adıyla başlatmak ve bitirmek üzere kurgulanmıştır. Yaşamak da ölmek de yalnızca O'nun izniyle gerçekleşir; dua bu gerçeği her gece dile getirir.
Kaç Defa Okunur?
Hadis kaynaklarında bu dua için belirli bir tekrar sayısı bildirilmemiştir. Rivayet, duanın bir kez okunduğunu göstermektedir. Güvenilir bir kaynağa dayanmayan "3 defa", "7 defa" veya "41 defa" gibi sayılar bu dua için söz konusu değildir. Sünnete uygun olan, yatmadan önce bir kez okumaktır.
Uyku Dualarının Sünnet Bütünlüğü İçindeki Yeri
Hz. Peygamber'den rivayet edilen uyku duaları yalnızca bu dua ile sınırlı değildir. Yatmadan önce okunması tavsiye edilen dualar arasında Ayetü'l-Kürsî (Bakara suresi, 255. ayet), İhlâs, Felak ve Nâs sureleri de yer almaktadır. Buhârî'nin Daavât bölümünde yer alan rivayetlere göre Hz. Peygamber bu sureleri iki avucuna üfleyerek yüzüne ve vücuduna sürer, bunu üç kez tekrar ederdi.
"Bismike Allahümme ahya ve emut" duası bu bütünün bir parçasıdır. Tek başına da okunabilir; ancak uyku öncesi sünnet dualarının tamamı birlikte ele alındığında daha kapsamlı bir tablo ortaya çıkar.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu dua yalnızca yatmadan önce mi okunur?
Hadis kaynaklarında bu dua yatmadan önce okunan bir dua olarak rivayet edilmiştir. Sabah uyanıldığında ise aynı hadisin devamındaki şükür duası okunur. Başka bir vakitte okunmasını yasaklayan bir rivayet bulunmamakla birlikte sünnetin gösterdiği zaman yatış anıdır.
Duayı okumak için abdest şart mı?
Hadis kaynaklarında bu dua için abdest şartı getirilmemiştir. Kur'an okumaktan farklı olarak dua ve zikir için abdest zorunlu tutulmamıştır; ancak abdestli olmak duanın edebine uygundur.
Sabah duası olmadan yalnızca gece duasını okumak yeterli midir?
Her iki dua aynı hadiste birlikte rivayet edilmiştir; gece duası yatarken, sabah duası uyanırken okunur. Bunlar birbirini tamamlayan iki ayrı duadır. Gece duasını okuyup sabah duasını unutmak, sabah duasının sünnet olan uygulamasını terk etmek anlamına gelir; ancak bu, gece okunan duayı geçersiz kılmaz.
