SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
"Bismike Allahümme Ahya ve Emut" duası yatmadan önce okunur. Hz. Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) her gece uyumadan önce bu duayı okuduğu Sahih-i Buhari'de rivayet edilmektedir. Sabah uyanıldığında ise devamındaki dua olan "Elhamdülillahillezi ahyana ba'de ma ematena ve ileyhinnuşur" okunur. Yani bu iki dua birbirini tamamlar: biri uyurken, diğeri uyanırken okunur.
Şimdi biraz daha ayrıntıya girelim.
Hadiste geçen uyku duası şu şekildedir:
Arapça:
بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ أَحْيَا وَأَمُوتُ
Okunuşu:
Bismike Allahümme ahya ve emut.
Anlamı:
"Senin adınla yaşar ve ölürüm, ey Allah'ım."
Kaynağı:
Sahih-i Buhari, Deavat, 108; Sahih-i Müslim, Zikir, 59
Sabah uyanınca okunacak dua ise şudur:
Arapça:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu:
Elhamdülillahillezi ahyana ba'de ma ematena ve ileyhin-nuşur.
Anlamı:
"Bizi öldürdükten sonra tekrar dirilten Allah'a hamdolsun. Dönüş O'nadır."
Kaynağı:
Sahih-i Buhari, Deavat, 108
Bu iki dua, hadiste birlikte aktarılmaktadır. Uyku ile ölüm arasındaki anlam bağı bu duaların özünü oluşturur; Kur'an'da da uyku "küçük ölüm" olarak nitelendirilmiştir (ez-Zümer, 42).
Uyku, İslam'da geçici bir bilinç kaybı olarak değerlendirilir. Zümer suresi 42. ayette Allah'ın uyku sırasında ruhları aldığı, ölüm vakti gelmeyenlerin ruhlarını ise sabah geri verdiği bildirilir. Bu nedenle yatmak, bir anlamda her gece küçük bir tevekkül anıdır.
"Bismike Allahümme ahya ve emut" duası tam da bu anı dile getirir. Kişi yatarken Allah'ın adını anarak hem o geceyi hem de tüm yaşamını O'na emanet etmiş olur. Sabah uyanınca okunan dua ise bu emanete karşılık gelen şükrü ifade eder.
Hz. Peygamber'in bu duayı düzenli olarak uyku öncesinde okuduğu rivayet edilmektedir. Dolayısıyla bu bir tavsiye değil, bizzat yaşanmış bir sünnettir.
Hadiste bu dua için belirli bir tekrar sayısı belirtilmemiştir. Bir kez okunması yeterlidir. Güvenilir kaynaklarda "41 kez", "7 kez" veya başka bir sayı şartı bulunmamaktadır. Bu tür sayılar halk arasında dolaşıyor olsa da hadis metninde böyle bir ifade yer almaz.
Hadiste geçen bağlam uyku öncesidir. Hz. Peygamber bu duayı yatağa uzanmadan önce okumuştur. Belirli bir ritüel şartı yoktur; yatmaya hazırlanırken, uzanırken veya gözleri yummadan hemen önce okunabilir.
Hadiste abdestle ilgili bir şart belirtilmemiştir. Abdestli olmak dua için genel olarak daha faziletli kabul edilse de bu duanın okunması için abdestin zorunlu olduğuna dair bir kaynak bulunmamaktadır.
Hadiste sabah duasını okumamanın bir cezası veya sonucu belirtilmemiştir. Bu dua, uyanışın şükrünü ifade eden bir zikirdir. Unutulduğunda hatırlandığı an okunabilir; ancak bu konuda kesin bir kural yoktur.
Evet, uygundur. Uyku öncesi ve sonrası okunacak bu kısa dualar, çocuklara kolayca öğretilebilecek sünnet zikirlerdir. Hem Arapça metni hem de anlamı oldukça sade olduğundan küçük yaştan itibaren öğretilmesi tavsiye edilebilir.
Şimdi biraz daha ayrıntıya girelim.
Duanın Tam Metni, Okunuşu ve Anlamı
Hadiste geçen uyku duası şu şekildedir:
Arapça:
بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ أَحْيَا وَأَمُوتُ
Okunuşu:
Bismike Allahümme ahya ve emut.
Anlamı:
"Senin adınla yaşar ve ölürüm, ey Allah'ım."
Kaynağı:
Sahih-i Buhari, Deavat, 108; Sahih-i Müslim, Zikir, 59
Sabah uyanınca okunacak dua ise şudur:
Arapça:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu:
Elhamdülillahillezi ahyana ba'de ma ematena ve ileyhin-nuşur.
Anlamı:
"Bizi öldürdükten sonra tekrar dirilten Allah'a hamdolsun. Dönüş O'nadır."
Kaynağı:
Sahih-i Buhari, Deavat, 108
Bu iki dua, hadiste birlikte aktarılmaktadır. Uyku ile ölüm arasındaki anlam bağı bu duaların özünü oluşturur; Kur'an'da da uyku "küçük ölüm" olarak nitelendirilmiştir (ez-Zümer, 42).
Bu Dua Neden Yatarken Okunur?
Uyku, İslam'da geçici bir bilinç kaybı olarak değerlendirilir. Zümer suresi 42. ayette Allah'ın uyku sırasında ruhları aldığı, ölüm vakti gelmeyenlerin ruhlarını ise sabah geri verdiği bildirilir. Bu nedenle yatmak, bir anlamda her gece küçük bir tevekkül anıdır.
"Bismike Allahümme ahya ve emut" duası tam da bu anı dile getirir. Kişi yatarken Allah'ın adını anarak hem o geceyi hem de tüm yaşamını O'na emanet etmiş olur. Sabah uyanınca okunan dua ise bu emanete karşılık gelen şükrü ifade eder.
Hz. Peygamber'in bu duayı düzenli olarak uyku öncesinde okuduğu rivayet edilmektedir. Dolayısıyla bu bir tavsiye değil, bizzat yaşanmış bir sünnettir.
Kaç Defa Okunur?
Hadiste bu dua için belirli bir tekrar sayısı belirtilmemiştir. Bir kez okunması yeterlidir. Güvenilir kaynaklarda "41 kez", "7 kez" veya başka bir sayı şartı bulunmamaktadır. Bu tür sayılar halk arasında dolaşıyor olsa da hadis metninde böyle bir ifade yer almaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu dua yalnızca yatmadan hemen önce mi okunmalıdır?
Hadiste geçen bağlam uyku öncesidir. Hz. Peygamber bu duayı yatağa uzanmadan önce okumuştur. Belirli bir ritüel şartı yoktur; yatmaya hazırlanırken, uzanırken veya gözleri yummadan hemen önce okunabilir.
Bu duayı okumak için abdest şart mıdır?
Hadiste abdestle ilgili bir şart belirtilmemiştir. Abdestli olmak dua için genel olarak daha faziletli kabul edilse de bu duanın okunması için abdestin zorunlu olduğuna dair bir kaynak bulunmamaktadır.
Sabah duasını okumayı unutursam ne olur?
Hadiste sabah duasını okumamanın bir cezası veya sonucu belirtilmemiştir. Bu dua, uyanışın şükrünü ifade eden bir zikirdir. Unutulduğunda hatırlandığı an okunabilir; ancak bu konuda kesin bir kural yoktur.
Bu duayı çocuklara öğretmek uygun mudur?
Evet, uygundur. Uyku öncesi ve sonrası okunacak bu kısa dualar, çocuklara kolayca öğretilebilecek sünnet zikirlerdir. Hem Arapça metni hem de anlamı oldukça sade olduğundan küçük yaştan itibaren öğretilmesi tavsiye edilebilir.
