OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
"Bismike Allahümme ahya ve emut" duası, yatmadan önce okunan ve Hz. Peygamber'den rivayet edilen bir akşam/uyku duasıdır. Anlamı şudur: "Senin adınla yaşar, senin adınla ölürüm." Kısa ama içeriği son derece derin bir cümle; kulun her şeyini, hem hayatını hem ölümünü Allah'a teslim ettiğinin ifadesidir.
Bu dua Buhârî'de geçmektedir. Hz. Huzeyfe (r.a.) ve Hz. Berâ b. Âzib (r.a.)'den rivayet edilen hadislerde Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) yatmadan önce bu sözleri söylediği aktarılmıştır. Dolayısıyla kaynağı sağlamdır; halk arasında üretilmiş bir söz değildir.
Arapça:
بِسْمِكَ اللّٰهُمَّ أَحْيَا وَأَمُوتُ
Okunuşu:
Bismike Allāhümme ahyā ve emūt.
Anlamı:
"Senin adınla yaşar, senin adınla ölürüm."
Kaynağı:
Buhârî, Deavât, 108 (Hz. Huzeyfe r.a. rivayeti)
Duanın tamamı hadiste biraz daha uzun geçer. Hz. Huzeyfe'den gelen rivayette Peygamber Efendimiz yatağına uzandığında şöyle derdi:
بِسْمِكَ اللّٰهُمَّ أَحْيَا وَأَمُوتُ
Uyandığında ise:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu: "Elhamdülillahillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhin-nüşûr."
Anlamı: "Bizi öldürdükten sonra tekrar dirilten Allah'a hamdolsun. Dönüş O'nadır."
Bu cümle, dilde sade görünse de içinde büyük bir teslimiyeti barındırır. "Bismike" ifadesi Arapçada "senin isminle, senin adına" demektir. Hayatı da ölümü de Allah'ın adıyla başlatmak; her ikisini de O'na ait saymak anlamına gelir.
İnsan uyurken bilinç geçici olarak askıya alınır. İslam geleneğinde uyku, küçük ölüme benzetilir; uyanmak ise yeniden dirilişe. Bu yüzden yatmadan önce söylenen bu dua, o geçişin tam ortasında durur. Kul şunu söylemiş olur: Uyanırsam senin adınla, uyanamazsam da senin adınla.
Bu, tevekkülün en sade dille ifade edilmiş hâlidir.
Hadisteki bağlam açıktır: yatmadan hemen önce, yatağa uzanırken okunur. Buhârî rivayetinde Peygamber Efendimiz'in bunu uyku öncesinde söylediği açıkça belirtilmiştir.
Uyandıktan sonra ise yukarıda geçen hamd duası okunur. Bu ikisi birbirini tamamlayan bir çift gibidir; biri geceye girerken, diğeri sabaha çıkarken söylenir.
Bunun dışında özel bir vakit, belirli bir gün ya da tekrar sayısı hadiste geçmemektedir. Kaynakta olmayan bir sayı veya süre uydurmak doğru olmaz.
Hadisin bağlamı yatma vaktidir ve bu en doğru kullanımdır. Ancak duanın içerdiği teslimiyet ve tevekkül her an geçerli olduğundan, bir Müslüman bu sözleri farklı vesilelerle de zikredebilir. Bununla birlikte sünnete uygun olan, yatmadan önce okunmasıdır.
Evet. Buhârî'deki rivayette yatarken "Bismike Allahümme ahya ve emut" okunur; uyanınca ise "Elhamdülillahillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhin-nüşûr" okunur. İkisi birlikte bir uyku sünneti oluşturur.
Bu dua Kur'an'da değil, hadis kaynaklarında geçmektedir. Buhârî'de yer alan bir sünnet duasıdır. Kur'an'da ise hayat ve ölümün Allah'a ait olduğunu bildiren pek çok ayet bulunur; örneğin Mülk Suresi'nin 2. ayeti bu anlama yakın bir içerik taşır. Ancak söz konusu dua metni doğrudan Kur'an'dan değildir.
Bu dua Buhârî'de geçmektedir. Hz. Huzeyfe (r.a.) ve Hz. Berâ b. Âzib (r.a.)'den rivayet edilen hadislerde Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) yatmadan önce bu sözleri söylediği aktarılmıştır. Dolayısıyla kaynağı sağlamdır; halk arasında üretilmiş bir söz değildir.
Duanın Arapçası, Okunuşu ve Türkçe Anlamı
Arapça:
بِسْمِكَ اللّٰهُمَّ أَحْيَا وَأَمُوتُ
Okunuşu:
Bismike Allāhümme ahyā ve emūt.
Anlamı:
"Senin adınla yaşar, senin adınla ölürüm."
Kaynağı:
Buhârî, Deavât, 108 (Hz. Huzeyfe r.a. rivayeti)
Duanın tamamı hadiste biraz daha uzun geçer. Hz. Huzeyfe'den gelen rivayette Peygamber Efendimiz yatağına uzandığında şöyle derdi:
بِسْمِكَ اللّٰهُمَّ أَحْيَا وَأَمُوتُ
Uyandığında ise:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu: "Elhamdülillahillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhin-nüşûr."
Anlamı: "Bizi öldürdükten sonra tekrar dirilten Allah'a hamdolsun. Dönüş O'nadır."
"Senin Adınla Yaşar, Senin Adınla Ölürüm" Ne Demek?
Bu cümle, dilde sade görünse de içinde büyük bir teslimiyeti barındırır. "Bismike" ifadesi Arapçada "senin isminle, senin adına" demektir. Hayatı da ölümü de Allah'ın adıyla başlatmak; her ikisini de O'na ait saymak anlamına gelir.
İnsan uyurken bilinç geçici olarak askıya alınır. İslam geleneğinde uyku, küçük ölüme benzetilir; uyanmak ise yeniden dirilişe. Bu yüzden yatmadan önce söylenen bu dua, o geçişin tam ortasında durur. Kul şunu söylemiş olur: Uyanırsam senin adınla, uyanamazsam da senin adınla.
Bu, tevekkülün en sade dille ifade edilmiş hâlidir.
Bu Dua Ne Zaman Okunur?
Hadisteki bağlam açıktır: yatmadan hemen önce, yatağa uzanırken okunur. Buhârî rivayetinde Peygamber Efendimiz'in bunu uyku öncesinde söylediği açıkça belirtilmiştir.
Uyandıktan sonra ise yukarıda geçen hamd duası okunur. Bu ikisi birbirini tamamlayan bir çift gibidir; biri geceye girerken, diğeri sabaha çıkarken söylenir.
Bunun dışında özel bir vakit, belirli bir gün ya da tekrar sayısı hadiste geçmemektedir. Kaynakta olmayan bir sayı veya süre uydurmak doğru olmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu dua yalnızca yatmadan önce mi okunur, başka zamanlarda da okunabilir mi?
Hadisin bağlamı yatma vaktidir ve bu en doğru kullanımdır. Ancak duanın içerdiği teslimiyet ve tevekkül her an geçerli olduğundan, bir Müslüman bu sözleri farklı vesilelerle de zikredebilir. Bununla birlikte sünnete uygun olan, yatmadan önce okunmasıdır.
Bu duanın devamında başka bir dua var mı?
Evet. Buhârî'deki rivayette yatarken "Bismike Allahümme ahya ve emut" okunur; uyanınca ise "Elhamdülillahillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhin-nüşûr" okunur. İkisi birlikte bir uyku sünneti oluşturur.
Bu dua Kur'an'da geçiyor mu?
Bu dua Kur'an'da değil, hadis kaynaklarında geçmektedir. Buhârî'de yer alan bir sünnet duasıdır. Kur'an'da ise hayat ve ölümün Allah'a ait olduğunu bildiren pek çok ayet bulunur; örneğin Mülk Suresi'nin 2. ayeti bu anlama yakın bir içerik taşır. Ancak söz konusu dua metni doğrudan Kur'an'dan değildir.
