OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Namazdan sonra tesbih çekmemek günah değildir. Tesbih, yani "Sübhanallah", "Elhamdülillah" ve "Allahu ekber" gibi zikirler namazın ardından yapılması tavsiye edilen sünnet uygulamalardır; farz ya da vacip değildir. Dolayısıyla bu zikirleri yapmayan kişi günaha girmez, ancak Hz. Peygamber'in tavsiye ettiği bir fazileti kaçırmış olur.
Bu konudaki temel dayanak, Müslim'de geçen hadistir. Hz. Peygamber her namazın ardından otuz üç kez "Sübhanallah", otuz üç kez "Elhamdülillah", otuz üç kez "Allahu ekber" denmesini ve yüzü tamamlamak için "Lâ ilâhe illallahu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr" denilmesini tavsiye etmiştir. Aynı hadiste bu zikirleri yapanların günahlarının deniz köpüğü kadar çok olsa bile bağışlanacağı bildirilmiştir. Ancak bu ifade, zikri yapmayanların günaha gireceği anlamına gelmez; zikri yapanlar için müjdelenmiş bir fazilettir.
Dört mezhep âlimleri de namazdan sonraki tesbih ve zikirleri sünnet olarak değerlendirmiştir. Hanefî, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî fıkhında bu zikirler müstehap ya da mendup kapsamında ele alınır; terk edilmesi durumunda herhangi bir kefaret veya telafi gerekmez. Namaz eksiksiz kılınmış sayılır.
Farzların ve vaciplerin aksine, sünnet ve müstehap ameller yapıldığında sevap kazandırır; yapılmadığında ise kişi yalnızca o faziletten mahrum kalır. Bu ayrım İslam fıkhının temel prensiplerinden biridir ve tesbih meselesinde doğrudan geçerlidir.
Müslim'de rivayet edilen hadiste geçen namazdan sonraki zikir şu şekildedir:
Arapça:
سُبْحَانَ اللّٰهِ (33 kez) — اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ (33 kez) — اَللّٰهُ أَكْبَرُ (33 kez)
لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Okunuşu:
Sübhanallah (33 kez) — Elhamdülillah (33 kez) — Allahu ekber (33 kez)
Lâ ilâhe illallahu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Anlamı:
"Allah her türlü eksiklikten münezzehtir. Hamd Allah'a mahsustur. Allah en büyüktür. Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, ortağı yoktur; mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir."
Kaynağı:
Müslim, Mesâcid, 146 (Ebû Hüreyre rivayeti)
Bu zikrin yanı sıra Âyetü'l-Kürsî'nin namazdan sonra okunmasına dair hadis de sahih kaynaklarda yer almaktadır. Nesâî ve İbn Hibbân'da geçen rivayette her farz namazın ardından Âyetü'l-Kürsî okuyanın cennete girmesine ölümden başka engel kalmayacağı bildirilmiştir.
Evet, tesbih çekilmeden kılınan namaz tamamen geçerlidir. Namazın sıhhati rükünlere ve şartlara bağlıdır; bunların tamamlanmasıyla namaz geçerli olur. Namazdan sonraki zikirler namazın bir parçası değil, namazın ardından yapılan bağımsız ibadetlerdir. Herhangi bir sebeple bu zikirlere vakit bulamayan, aceleyle kalkması gereken ya da unutarak kalkan kişinin namazı eksiksiz kılınmış sayılır.
Tek başına günah olmamakla birlikte, Hz. Peygamber'in düzenli olarak yaptığı ve tavsiye ettiği bir uygulamayı sürekli terk etmek, sünnetle ilişkiyi zayıflatan bir tutum olarak değerlendirilebilir. Fıkıh âlimleri sünneti alışkanlık hâlinde terk etmenin mekruh olduğunu belirtmiştir; ancak bu değerlendirme, kişinin o sünneti bilerek ve önemsemeyerek terk etmesiyle ilgilidir. Bilmemek, fırsatı olmamak veya bazen unutmak bu kapsamda değerlendirilmez.
Özetle namazdan sonra tesbih çekmemek günah değil; yapıldığında büyük fazilet taşıyan bir sünneti kaçırmaktır.
Hayır, farz değildir. Namazdan sonraki tesbih ve zikirler sünnet kapsamındadır. Yapılmaması namazı bozmaz, herhangi bir kefaret gerektirmez ve günah sayılmaz.
Sahih hadislerde otuz üçer kez "Sübhanallah", "Elhamdülillah" ve "Allahu ekber" denilmesi, ardından yüzü tamamlamak için belirtilen zikrin okunması tavsiye edilmiştir. Bu sayı hadise dayanmaktadır; ancak kişi daha az yaparsa günah işlemi
Bu konudaki temel dayanak, Müslim'de geçen hadistir. Hz. Peygamber her namazın ardından otuz üç kez "Sübhanallah", otuz üç kez "Elhamdülillah", otuz üç kez "Allahu ekber" denmesini ve yüzü tamamlamak için "Lâ ilâhe illallahu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr" denilmesini tavsiye etmiştir. Aynı hadiste bu zikirleri yapanların günahlarının deniz köpüğü kadar çok olsa bile bağışlanacağı bildirilmiştir. Ancak bu ifade, zikri yapmayanların günaha gireceği anlamına gelmez; zikri yapanlar için müjdelenmiş bir fazilettir.
Tesbih Namazın Sünnetleri Arasında mı Sayılır?
Dört mezhep âlimleri de namazdan sonraki tesbih ve zikirleri sünnet olarak değerlendirmiştir. Hanefî, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî fıkhında bu zikirler müstehap ya da mendup kapsamında ele alınır; terk edilmesi durumunda herhangi bir kefaret veya telafi gerekmez. Namaz eksiksiz kılınmış sayılır.
Farzların ve vaciplerin aksine, sünnet ve müstehap ameller yapıldığında sevap kazandırır; yapılmadığında ise kişi yalnızca o faziletten mahrum kalır. Bu ayrım İslam fıkhının temel prensiplerinden biridir ve tesbih meselesinde doğrudan geçerlidir.
Hangi Zikirler Namazdan Sonra Okunur?
Müslim'de rivayet edilen hadiste geçen namazdan sonraki zikir şu şekildedir:
Arapça:
سُبْحَانَ اللّٰهِ (33 kez) — اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ (33 kez) — اَللّٰهُ أَكْبَرُ (33 kez)
لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Okunuşu:
Sübhanallah (33 kez) — Elhamdülillah (33 kez) — Allahu ekber (33 kez)
Lâ ilâhe illallahu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Anlamı:
"Allah her türlü eksiklikten münezzehtir. Hamd Allah'a mahsustur. Allah en büyüktür. Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, ortağı yoktur; mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir."
Kaynağı:
Müslim, Mesâcid, 146 (Ebû Hüreyre rivayeti)
Bu zikrin yanı sıra Âyetü'l-Kürsî'nin namazdan sonra okunmasına dair hadis de sahih kaynaklarda yer almaktadır. Nesâî ve İbn Hibbân'da geçen rivayette her farz namazın ardından Âyetü'l-Kürsî okuyanın cennete girmesine ölümden başka engel kalmayacağı bildirilmiştir.
Tesbih Çekmeden Namaz Geçerli Sayılır mı?
Evet, tesbih çekilmeden kılınan namaz tamamen geçerlidir. Namazın sıhhati rükünlere ve şartlara bağlıdır; bunların tamamlanmasıyla namaz geçerli olur. Namazdan sonraki zikirler namazın bir parçası değil, namazın ardından yapılan bağımsız ibadetlerdir. Herhangi bir sebeple bu zikirlere vakit bulamayan, aceleyle kalkması gereken ya da unutarak kalkan kişinin namazı eksiksiz kılınmış sayılır.
Tesbih Çekmemek Alışkanlık Hâline Gelirse Ne Olur?
Tek başına günah olmamakla birlikte, Hz. Peygamber'in düzenli olarak yaptığı ve tavsiye ettiği bir uygulamayı sürekli terk etmek, sünnetle ilişkiyi zayıflatan bir tutum olarak değerlendirilebilir. Fıkıh âlimleri sünneti alışkanlık hâlinde terk etmenin mekruh olduğunu belirtmiştir; ancak bu değerlendirme, kişinin o sünneti bilerek ve önemsemeyerek terk etmesiyle ilgilidir. Bilmemek, fırsatı olmamak veya bazen unutmak bu kapsamda değerlendirilmez.
Özetle namazdan sonra tesbih çekmemek günah değil; yapıldığında büyük fazilet taşıyan bir sünneti kaçırmaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Namazdan sonra tesbih çekmek farz mıdır?
Hayır, farz değildir. Namazdan sonraki tesbih ve zikirler sünnet kapsamındadır. Yapılmaması namazı bozmaz, herhangi bir kefaret gerektirmez ve günah sayılmaz.
Tesbih kaç kez çekilmelidir?
Sahih hadislerde otuz üçer kez "Sübhanallah", "Elhamdülillah" ve "Allahu ekber" denilmesi, ardından yüzü tamamlamak için belirtilen zikrin okunması tavsiye edilmiştir. Bu sayı hadise dayanmaktadır; ancak kişi daha az yaparsa günah işlemi
