OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Yemeğe başlarken "Bismillah" denir. Bu, "Allah'ın adıyla" anlamına gelir ve yemeğe başlamadan önce söylenmesi sünnettir. Hz. Peygamber (s.a.v.) yemeğe başlarken Bismillah denmesini tavsiye etmiş, bunu unutanlar için de ayrı bir dua öğretmiştir.
Bismillah yalnızca yemek için değil, her hayırlı işe başlarken söylenen bir ifadedir. Ancak yemek sofrasında özellikle vurgulanmış olması, gündelik hayattaki pratikte bu uygulamayı ayrı bir yer edinmiştir.
Yemeğe başlarken şu şekilde Bismillah denir:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ
Okunuşu:
Bismillâh
Anlamı:
Allah'ın adıyla
Kaynağı:
Ömer b. Ebî Seleme'den rivayet edilmiştir. Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Yemek yediğinde Bismillah de, sağ elinle ye ve önünden ye." (Buhârî, Et'ime, 2; Müslim, Eşribe, 108)
Yemeğe başlarken yalnızca "Bismillah" demek yeterlidir. Uzun bir dua okuma zorunluluğu yoktur. Bazı kaynaklarda "Bismillâhi ve alâ bereketiLlâh" şeklinde de söylenebileceği belirtilmiştir; bu ifade "Allah'ın adıyla ve Allah'ın bereketi üzerine" anlamına gelir.
Yemeğe başlarken Bismillah demeyi unutan kişi, hatırladığı anda şu duayı okur:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
Allah'ın adıyla, başında da sonunda da
Kaynağı:
Âişe (r.a.)'dan rivayet edilmiştir. Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Biriniz yemek yediğinde Allah'ın adını ansın. Allah'ın adını başta anmayı unutursa 'Bismillâhi evvelehû ve âhirehû' desin." (Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47)
Bu dua yemeğin ortasında veya sonunda hatırlandığında söylenebilir. Hadis kaynaklarında açıkça yer alan bu uygulama, yemeğe başlarken Bismillah demenin ne kadar önemsendiğini göstermektedir.
Halk arasında "yemek duası" denildiğinde çoğu zaman sofra açılmadan önce okunan uzun bir dua metni anlaşılır. Oysa hadislerde geçen uygulama yemeğe başlarken Bismillah demek üzerine kuruludur; yemek öncesinde okunması gereken belirli ve uzun bir dua metni hadislerde yer almaz.
Yemekten önce dua etmek, şükür niyetiyle Allah'a yönelmek elbette güzel bir davranıştır. Ancak bunu yaparken "Peygamberimizin yemek duası" gibi bir tanımlama kullanmak, hadislerde bu adla geçen özel bir duanın varlığını ima edeceğinden doğru değildir. Sünnet olan uygulama Bismillah ile başlamak, yemekten sonra ise şükür ifadesi olarak Elhamdülillah demektir.
Yemek bittikten sonra "Elhamdülillah" denir. Bu, "Allah'a hamd olsun" anlamına gelir ve şükrün sözle ifadesidir.
Bunun yanı sıra yemekten sonra şu dua da rivayet edilmiştir:
Arapça:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ minel müslimîn
Anlamı:
Bizi doyuran, içiren ve Müslümanlardan kılan Allah'a hamd olsun
Kaynağı:
Ebû Saîd el-Hudrî'den rivayet edilmiştir. (Ebû Dâvûd, Et'ime, 52; Tirmizî, De'avât, 56)
Evet, hadislerde Bismillah demenin yanı sıra sağ elle yemek yenmesi de tavsiye edilmiştir. Buhârî ve Müslim'deki rivayette Hz. Peygamber (s.a.v.) "Bismillah de, sağ elinle ye ve önünden ye" buyurmuştur. Bu üçü birlikte sünnetin bir parçasıdır.
Yemeğe başlarken Fatiha okunmasına dair hadislerde özel bir uygulama yer almaz. Sünnet olan Bismillah demektir. Fatiha'yı yemek öncesinde okuma alışkanlığı yaygın bir gelenek olmakla birlikte bunu yemeğe başlamanın sünneti olarak tanımlamak doğru değildir.
Çocuklara yemeğe başlarken "Bismillah" demeleri öğretilmelidir. Hz. Peygamber (s.a.v.) küçük yaştaki Ömer b. Ebî Seleme'ye bizzat bu tavsiyede bulunmuştur. Kısa, anlaşılır ve hadise dayalı olması nedeniyle Bismillah çocuklar için en doğru başlangıç noktasıdır.
Bismillah yalnızca yemek için değil, her hayırlı işe başlarken söylenen bir ifadedir. Ancak yemek sofrasında özellikle vurgulanmış olması, gündelik hayattaki pratikte bu uygulamayı ayrı bir yer edinmiştir.
Yemeğe Başlarken Söylenen Dua
Yemeğe başlarken şu şekilde Bismillah denir:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ
Okunuşu:
Bismillâh
Anlamı:
Allah'ın adıyla
Kaynağı:
Ömer b. Ebî Seleme'den rivayet edilmiştir. Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Yemek yediğinde Bismillah de, sağ elinle ye ve önünden ye." (Buhârî, Et'ime, 2; Müslim, Eşribe, 108)
Yemeğe başlarken yalnızca "Bismillah" demek yeterlidir. Uzun bir dua okuma zorunluluğu yoktur. Bazı kaynaklarda "Bismillâhi ve alâ bereketiLlâh" şeklinde de söylenebileceği belirtilmiştir; bu ifade "Allah'ın adıyla ve Allah'ın bereketi üzerine" anlamına gelir.
Yemeğin Başında Bismillah'ı Unutan Ne Yapar?
Yemeğe başlarken Bismillah demeyi unutan kişi, hatırladığı anda şu duayı okur:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
Allah'ın adıyla, başında da sonunda da
Kaynağı:
Âişe (r.a.)'dan rivayet edilmiştir. Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Biriniz yemek yediğinde Allah'ın adını ansın. Allah'ın adını başta anmayı unutursa 'Bismillâhi evvelehû ve âhirehû' desin." (Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47)
Bu dua yemeğin ortasında veya sonunda hatırlandığında söylenebilir. Hadis kaynaklarında açıkça yer alan bu uygulama, yemeğe başlarken Bismillah demenin ne kadar önemsendiğini göstermektedir.
Yemek Duası mı Yoksa Bismillah mı Daha Doğru İfade?
Halk arasında "yemek duası" denildiğinde çoğu zaman sofra açılmadan önce okunan uzun bir dua metni anlaşılır. Oysa hadislerde geçen uygulama yemeğe başlarken Bismillah demek üzerine kuruludur; yemek öncesinde okunması gereken belirli ve uzun bir dua metni hadislerde yer almaz.
Yemekten önce dua etmek, şükür niyetiyle Allah'a yönelmek elbette güzel bir davranıştır. Ancak bunu yaparken "Peygamberimizin yemek duası" gibi bir tanımlama kullanmak, hadislerde bu adla geçen özel bir duanın varlığını ima edeceğinden doğru değildir. Sünnet olan uygulama Bismillah ile başlamak, yemekten sonra ise şükür ifadesi olarak Elhamdülillah demektir.
Yemekten Sonra Ne Söylenir?
Yemek bittikten sonra "Elhamdülillah" denir. Bu, "Allah'a hamd olsun" anlamına gelir ve şükrün sözle ifadesidir.
Bunun yanı sıra yemekten sonra şu dua da rivayet edilmiştir:
Arapça:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ minel müslimîn
Anlamı:
Bizi doyuran, içiren ve Müslümanlardan kılan Allah'a hamd olsun
Kaynağı:
Ebû Saîd el-Hudrî'den rivayet edilmiştir. (Ebû Dâvûd, Et'ime, 52; Tirmizî, De'avât, 56)
Sıkça Sorulan Sorular
Bismillah derken sağ elle yemek yemek gerekli mi?
Evet, hadislerde Bismillah demenin yanı sıra sağ elle yemek yenmesi de tavsiye edilmiştir. Buhârî ve Müslim'deki rivayette Hz. Peygamber (s.a.v.) "Bismillah de, sağ elinle ye ve önünden ye" buyurmuştur. Bu üçü birlikte sünnetin bir parçasıdır.
Yemeğe başlarken Fatiha okunur mu?
Yemeğe başlarken Fatiha okunmasına dair hadislerde özel bir uygulama yer almaz. Sünnet olan Bismillah demektir. Fatiha'yı yemek öncesinde okuma alışkanlığı yaygın bir gelenek olmakla birlikte bunu yemeğe başlamanın sünneti olarak tanımlamak doğru değildir.
Çocuklara yemeğe başlarken ne öğretilmeli?
Çocuklara yemeğe başlarken "Bismillah" demeleri öğretilmelidir. Hz. Peygamber (s.a.v.) küçük yaştaki Ömer b. Ebî Seleme'ye bizzat bu tavsiyede bulunmuştur. Kısa, anlaşılır ve hadise dayalı olması nedeniyle Bismillah çocuklar için en doğru başlangıç noktasıdır.
