OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Sofranıza oturmadan önce okunan en kısa ve en temel dua, besmele yani "Bismillâhirrahmânirrahîm"dir. Yemekten önce okunacak kısa dua olarak Hz. Peygamber'in hadislerinde de besmeleyle başlanması tavsiye edilmiş; besmeleyi unutan kişi için ise yemeğin ortasında "Bismillâhi evvelehû ve âhirahû" denmesi öğretilmiştir. Daha uzun bir dua okumak isteyenler için ise hadis kaynaklarında rivayet edilen "Allahümme bârik lenâ fîmâ razaktenâ ve kınâ azâbennâr" duası da yaygın biçimde aktarılmaktadır.
Sofra duası denince çoğu zihin hemen uzun, ezberlenmiş kalıplara gider. Oysa sünnette öğretilen şey son derece sade ve erişilebilirdir. Besmele tek başına yeterlidir; bu, bir sofrayı bereketli kılan asgari ve aynı zamanda en güçlü başlangıçtır. Aşağıda bu duaların Arapça metni, okunuşu, anlamı ve kaynaklarıyla birlikte eksiksiz biçimde bulacaksınız.
Yemekten önce okunacak en kısa dua, besmeledir. Hz. Peygamber bir hadisinde şöyle buyurmuştur: "Biriniz yemek yiyeceği zaman Allah'ın adını ansın (besmele çeksin). Eğer başta besmeleyi unutursa 'Bismillâhi evvelehû ve âhirahû' desin." (Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47)
Arapça:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
Okunuşu:
Bismillâhirrahmânirrahîm.
Anlamı:
"Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla."
Kaynağı:
Besmele, Kur'an'da Neml Suresi 30. ayette bağımsız ayet olarak ve her surenin başında yer almaktadır. Yemekte okunması ise hadis rivayetlerine dayanmaktadır.
Yemek sırasında besmeleyi unuttunuzsa şu kısa cümleyi söylemek yeterlidir:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirahû.
Anlamı:
"Başında da sonunda da Allah'ın adıyla."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47.
Besmeleye ek olarak yemekten önce bereket dileyen kısa bir dua da hadis kaynaklarında yer almaktadır. Bu dua, sofranın bereketli olması ve cehennem azabından korunma niyetiyle okunur.
Arapça:
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيمَا رَزَقْتَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Allahümme bârik lenâ fîmâ razaktenâ ve kınâ azâbennâr.
Anlamı:
"Allah'ım! Bize rızık olarak verdiklerini bereketli kıl ve bizi cehennem azabından koru."
Kaynağı:
Bu dua, İbn Sünni'nin "Amelü'l-Yevm ve'l-Leyle" adlı eserinde nakledilmektedir. Hadisin sıhhati tartışmalı olmakla birlikte dua metni olarak yaygın biçimde aktarılmaktadır; bu nedenle kaynağı hakkında ihtiyatlı olmak gerekir. Besmeleyle birlikte okunması ise sünnete uygundur.
Hadislerde yemekten önce dua için belirli bir tekrar sayısı, belirli bir vakit ya da abdest şartı gibi bir koşul aktarılmamıştır. Besmeleyi sofranın başında içtenlikle okumak, sünnette öğretilen uygulamanın özüdür. Özellikle çocuklara öğretilecek en kısa ve en doğru uygulama da budur: yemeğe başlamadan "Bismillah" demek.
Halk arasında "sofra duası" adıyla okunan ve Arapça ile Türkçe karışık biçimde aktarılan bazı metinler bulunmaktadır. Bu metinlerin tamamı hadis kaynaklarında aynı ifadelerle yer almayabilir. Dua okumak niyetiyle yukarıdaki kaynaklı metinlere yönelmek daha sağlıklıdır.
Evet, yeterlidir. Hz. Peygamber'in hadislerinde yemekten önce Allah'ın adını anmak yani besmele çekmek öğütlenmiştir. Uzun bir dua okumak zorunlu değildir; "Bismillah" demek sünnete uygundur.
Hayır, gerekmez. Yemek duası için abdest şartı hadis kaynaklarında yer almamaktadır. Besmele ve sofra duaları abdestsiz de okunabilir.
En doğru başlangıç, çocuğa yemeğe oturmadan önce "Bismillah" demeyi alışkanlık hâline getirmektir. Bu, hem en kısa hem de hadislerde açıkça geçen uygulamadır. Daha büyük çocuklara "Bismillâhirrahmânirrahîm" ifadesinin tam okunuşu ve anlamı öğretilebilir.
Sofra duası denince çoğu zihin hemen uzun, ezberlenmiş kalıplara gider. Oysa sünnette öğretilen şey son derece sade ve erişilebilirdir. Besmele tek başına yeterlidir; bu, bir sofrayı bereketli kılan asgari ve aynı zamanda en güçlü başlangıçtır. Aşağıda bu duaların Arapça metni, okunuşu, anlamı ve kaynaklarıyla birlikte eksiksiz biçimde bulacaksınız.
Yemekten Önce Okunacak Temel Dua: Besmele
Yemekten önce okunacak en kısa dua, besmeledir. Hz. Peygamber bir hadisinde şöyle buyurmuştur: "Biriniz yemek yiyeceği zaman Allah'ın adını ansın (besmele çeksin). Eğer başta besmeleyi unutursa 'Bismillâhi evvelehû ve âhirahû' desin." (Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47)
Arapça:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
Okunuşu:
Bismillâhirrahmânirrahîm.
Anlamı:
"Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla."
Kaynağı:
Besmele, Kur'an'da Neml Suresi 30. ayette bağımsız ayet olarak ve her surenin başında yer almaktadır. Yemekte okunması ise hadis rivayetlerine dayanmaktadır.
Yemek sırasında besmeleyi unuttunuzsa şu kısa cümleyi söylemek yeterlidir:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirahû.
Anlamı:
"Başında da sonunda da Allah'ın adıyla."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47.
Yemekten Önce Okunabilecek Kaynaklı Dua: Bereket Duası
Besmeleye ek olarak yemekten önce bereket dileyen kısa bir dua da hadis kaynaklarında yer almaktadır. Bu dua, sofranın bereketli olması ve cehennem azabından korunma niyetiyle okunur.
Arapça:
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيمَا رَزَقْتَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Allahümme bârik lenâ fîmâ razaktenâ ve kınâ azâbennâr.
Anlamı:
"Allah'ım! Bize rızık olarak verdiklerini bereketli kıl ve bizi cehennem azabından koru."
Kaynağı:
Bu dua, İbn Sünni'nin "Amelü'l-Yevm ve'l-Leyle" adlı eserinde nakledilmektedir. Hadisin sıhhati tartışmalı olmakla birlikte dua metni olarak yaygın biçimde aktarılmaktadır; bu nedenle kaynağı hakkında ihtiyatlı olmak gerekir. Besmeleyle birlikte okunması ise sünnete uygundur.
Yemekten Önce Dua Okunurken Dikkat Edilmesi Gereken Tek Şey
Hadislerde yemekten önce dua için belirli bir tekrar sayısı, belirli bir vakit ya da abdest şartı gibi bir koşul aktarılmamıştır. Besmeleyi sofranın başında içtenlikle okumak, sünnette öğretilen uygulamanın özüdür. Özellikle çocuklara öğretilecek en kısa ve en doğru uygulama da budur: yemeğe başlamadan "Bismillah" demek.
Halk arasında "sofra duası" adıyla okunan ve Arapça ile Türkçe karışık biçimde aktarılan bazı metinler bulunmaktadır. Bu metinlerin tamamı hadis kaynaklarında aynı ifadelerle yer almayabilir. Dua okumak niyetiyle yukarıdaki kaynaklı metinlere yönelmek daha sağlıklıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yemekten önce sadece "Bismillah" demek yeterli midir?
Evet, yeterlidir. Hz. Peygamber'in hadislerinde yemekten önce Allah'ın adını anmak yani besmele çekmek öğütlenmiştir. Uzun bir dua okumak zorunlu değildir; "Bismillah" demek sünnete uygundur.
Yemekten önce dua okumak için abdest almak gerekir mi?
Hayır, gerekmez. Yemek duası için abdest şartı hadis kaynaklarında yer almamaktadır. Besmele ve sofra duaları abdestsiz de okunabilir.
Çocuklara yemek duası nasıl öğretilmeli?
En doğru başlangıç, çocuğa yemeğe oturmadan önce "Bismillah" demeyi alışkanlık hâline getirmektir. Bu, hem en kısa hem de hadislerde açıkça geçen uygulamadır. Daha büyük çocuklara "Bismillâhirrahmânirrahîm" ifadesinin tam okunuşu ve anlamı öğretilebilir.
